Tripoli sụp đổ nhanh chóng vì điệp viên

(TT&VH) - Việc vừa qua quân chống đối tiến thẳng vào thủ đô Tripoli của Libya và chiếm nó mà không phải đổ máu quá nhiều đã khiến không ít nhà quan sát thế giới kinh ngạc. Nhưng người Libya đã nhanh chóng đưa ra câu trả lời của riêng họ: rằng việc chiếm Tripoli với tốc độ thần tốc không phải do may mắn mà nhờ sự giúp đỡ của một mạng lưới các điệp viên hoạt động vô cùng hiệu quả.

Trong hơn 5 tháng trời sống tại Tripoli, vốn đã bị phong tỏa chặt bởi binh lính trung thành với nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi, các tay súng ủng hộ lực lượng chống đối chỉ còn biết dựa vào một điệp viên cao cấp tại đây, nhân vật luôn nói với họ một cách chính xác khi nào và lúc nào cần tránh các đợt càn quét của lực lượng an ninh.

Ngoài ra nhân vật này cũng tiết lộ các thông tin quan trọng, giúp quân chống đối mở cuộc tấn công hiệu quả nhằm vào binh lính chính phủ.

Điệp viên là quan chức an ninh cấp cao

Hôm 25/8 vừa qua, khi quân chống đối tấn công và đẩy ông Gaddafi ra khỏi thủ đô, người đàn ông bí ẩn trên mới lộ diện. Tên ông ta là Mahmoud Ben Jumaa, một quan chức an ninh cấp cao trong nhóm cận vệ thân tín của ông Gaddafi.

Điệp viên hai mang Mahmoud Ben Jumaa

Trong suốt cuộc nổi dậy, Ben Jumaa đã chơi trò điệp viên hai mang. Ban ngày ông ban các lệnh bắt hoặc theo đuôi những người bị nghi là lính chống đối chính phủ. Ban đêm, người đàn ông 54 tuổi này họp kín với những người đang chuẩn bị lật đổ sếp mình. "Tôi điều hành một trong những chiến dịch trấn áp lớn nhất của chính quyền Gaddafi" - Ben Jumaa thổ lộ với tờ Wall Street Journal - " Và trong khi đó tôi vẫn nỗ lực đảm bảo cuộc nổi dậy sẽ thành công".

Ben Jumaa là một cựu binh đã có 20 năm kinh nghiệm trong Lực lượng An ninh Libya, người nhanh chóng thăng tiến trở thành lãnh đạo phòng phụ trách an ninh cá nhân cho Gaddafi. Ông cũng kiêm nhiệm công tác quản lý an ninh vùng Fashloom ở thủ đô Tripoli. Ben Jumaa cùng 12 người khác được giao việc giám sát các hoạt động chống chính phủ. Nhưng ông đã nhanh chóng biểu lộ thái độ chống đối chính phủ.

Vỏ bọc & thoát chết

Hàng xóm của Ben Jumaa nói rằng từ lâu họ đã nghi ngờ ông không phải người trung thành với thể chế. Họ nói rằng Jumaa thường chỉ cho hàng xóm về cách ứng phó với lực lượng an ninh, nếu họ chẳng may bị nghi ngờ. Ông còn khuyên họ không nên sa đà, hợp tác với mạng lưới điệp viên đã giúp củng cố quyền lực của ông Gaddafi trong suốt 4 thập kỷ.

Các lãnh đạo phong trào chống đối địa phương thấy rằng những hiểu biết của Ben Jumaa về công tác an ninh dưới chính quyền Gaddafi sẽ mang tới lợi ích lớn. Vì thế họ đã chủ động bắt liên lạc với ông và nhanh chóng nhận được cái gật đầu giúp đỡ.

Ben Jumaa thường xuyên có liên hệ với các chỉ huy an ninh thân cận với Gaddafi. Ông giúp phe chống đối bằng cách cung cấp cho họ thông tin về các hoạt động nghe lén điện thoại, thông tin giám sát nhằm vào lực lượng chống đối và cả những tin tức nhạy cảm thu được từ các cuộc thẩm vấn.

Ông tiết lộ về lệnh bắt các chiến binh phe chống đối và báo trước để họ đủ thời gian để tẩu thoát hoặc ẩn náu trước khi lực lượng an ninh ập tới. Tại vùng Souq al-Jouma'a gần đó, lãnh đạo phong trào chống đối địa phương Hakim Boulsayn nói rằng ông đã trốn thoát mấy cuộc bố ráp nhờ tin báo từ lực lượng an ninh của ông Gaddafi tuồn ra ngoài. “Những người như ông Ben Jumaa đã giúp ích cho rất nhiều tổ chức kháng chiến” - ông này nói.

 Sự thắng lợi nhanh chóng của quân chống đối ở thủ đô Tripoli Libya có một phần
góp sức rất lớn nhờ các điệp viên hai mang như Ben Jumaa

Đầu tháng 8, Ben Jumaa nhận được một cuộc điện thoại. Một người bạn khác làm trong lực lượng an ninh gọi tới nói rằng anh ta đã trông thấy tên của ông trên danh sách các nhân vật cần bắt giữ.

Đêm đó, Ben Jumaa và gia đình trốn khỏi chung cư của họ để tới một ngôi nhà lánh nạn. Tới 4 giờ sáng, 8 chiếc xe chở nhân viên an ninh của ông Gaddafi đã ập tới, vây quanh nhà Jumaa và phá cửa xông vào. Hàng xóm Abdel Hamid Sherif nói rằng anh đã chứng kiến toàn bộ cuộc bố ráp từ nhà mình.

Lộ diện mạng lưới điệp viên

Sau biến cố, Ben Jumaa chuyển gia đình tới Tunisia, nhưng cá nhân ông vẫn ở lại Libya cho tới tận ngày 20/8, khi làn sóng nổi dậy bắt đầu xuất hiện mạnh mẽ ở Tripoli.

Khi các đám đông từ Souq al-Jouma'a đổ ra phố, Ben Jumaa cũng rời khỏi nhà lánh nạn để xuống phố. Cảm thấy sức mạnh của phong trào lần này đã chín muồi, Ben Jumaa trở lại Fashloom và dành nhiều thời gian tổ chức hoạt động kháng chiến.

Khoảng 30 thành viên của Hội đồng Kháng chiến Tripoli đã gặp gỡ nhau lần đầu hôm 25/8, qua đó lần đầu hé lộ thông tin về bản thân họ. Những người này chủ yếu gồm các doanh nhân trung tuổi, kỹ sư, chuyên gia quản lý khách sạn, kế toán.... đã liên lạc với nhau trong nhiều tháng, sử dụng bí danh để bảo vệ bản thân khỏi các cuộc bắt giữ hoặc phá hoại do điệp viên trung thành với ông Gaddafi gài vào. Ít người biết tên thực, nghề nghiệp và nơi ở thực của những người tham gia tổ chức. Lực lượng này thường liên lạc với nhau bằng các thông điệp đã được mã hóa với nhau.

       ***

Trong bối cảnh các trận vẫn chiến tiếp tục tại nhiều ngõ ngách ở Tripoli, một bức tranh đã dần hiện rõ ra vì sao quân chống đối có thể chiếm được thủ đô quốc gia Bắc Phi mà lại đổ máu rất ít. Đó là nhờ những nhân vật an ninh cao cấp như ông Ben Jumaa. Sự hợp tác này không chỉ cho thấy ông Gaddafi đã mất đi sự ủng hộ tại thủ đô mà quan trọng hơn, giới phân tích cho rằng nó sẽ khiến cuộc chuyển quyền tại Libya sẽ diễn ra êm thấm hơn nhiều, chứ không bạo lực như ở Iraq theo sau cuộc xâm lược của Mỹ hồi năm 2003.