Nhật sắp có Thủ tướng trẻ nhất?

(TT&VH) -Cựu Ngoại trưởng được ưa thích của Nhật Bản, ông Seiji Maehara, hôm 23/8 đã tuyên bố quyết định tranh cử vào ghế Chủ tịch Đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ) cầm quyền nhằm thế chỗ cho Thủ tướng sắp từ chức Naoto Kan. Sự xuất hiện đột ngột của ông Maehara đã làm xáo trộn nhiều dự tính của DPJ, trong đó có việc đưa Bộ trưởng Bộ Tài chính Yoshihiko Noda ngồi vào chiếc ghế nóng.

Seiji Maehara sinh năm 1962 ở Tokyo. Ông theo học ngành Luật tại Đại học Tokyo, chuyên sâu vào lĩnh vực chính trị quốc tế.

Ngài Tony Blair của Nhật Bản

Trẻ tuổi, điển tra và năng động, ông Seiji Maehara đang được xem là ứng viên nặng ký cho chiếc ghế Thủ tướng Nhật Bản

Năm 1991, ông khởi nghiệp chính trị bằng việc giành chiến thắng trong Hội đồng lập pháp tỉnh Kyoto. Năm 1993, ông được bầu vào Hạ viện Nhật Bản, đại diện cho Đảng Nước Nhật mới của chính trị gia Morihiro Hosokawa. Một năm sau, ông rời đảng này và hình thành phong trào Làn sóng Dân chủ cùng vài nghị sĩ khác, nhưng sau đó lại gia nhập Đảng Sakigake và cuối cùng dừng chân ở Đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ).

Năm 2005, theo sau sự thất bại của DPJ trong các cuộc bầu cử và sự từ chức của Chủ tịch Katsuya Okada, Maehara đã vượt qua ông Naoto Kan để ngồi vào ghế lãnh đạo đảng. Ông dẫn đầu một cuộc chỉ trích nhằm vào chính quyền của Thủ tướng Junichiro Koizumi.

Đặc biệt phía DPJ cáo buộc rằng các nghị sĩ Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền đã có quan hệ với ông trùm công ty lừa đảo Liverdoor. Tuy nhiên sau này người ta phát hiện ra một bức thư điện tử được dùng làm bằng chứng xác nhận mối quan hệ trên, đã bị làm giả mạo. Vụ bê bối khiến cho Maehara phải từ chức khỏi ghế chủ tịch đảng, sau thời gian cầm quyền ngắn ngủi.

Khi Thủ tướng Naoto Kan lên cầm quyền, Maehara được bổ nhiệm vào ghế Ngoại trưởng. Ông nổi tiếng hồi năm ngoái, khi đứng ở tuyến đầu trong cuộc tranh cãi lãnh thổ giữa Nhật và Trung Quốc, vốn kéo dài trong nhiều tháng và đẩy mối quan hệ giữa Bắc Kinh - Tokyo xuống điểm thấp nhất trong nhiều năm. Ông cũng thể hiện quan điểm cứng rắn, không khoan nhượng với Triều Tiên.

Nhưng sự nghiệp Ngoại trưởng của Maehara cũng đã kết thúc đột ngột hồi tháng 3 năm nay. Ông từ chức do nhận số tiền gây quỹ chính trị khoảng 250.000 yen (3.000 USD) từ một người Triều Tiên thiểu số chưa nhập tịch vào Nhật Bản. Đây là một người bạn của gia đình ông và đang điều hành một nhà hàng. Theo luật của Nhật Bản, các chính trị gia không được phép nhận các khoản quyên góp chính trị từ những người không có quốc tịch Nhật.

Tuy từ chức Ngoại trưởng, Maehara vẫn là một nghị sĩ nhiều ảnh hưởng. Giới quan sát thậm chí còn gọi ông là Tony Blair của Nhật Bản vì sự trẻ trung, năng động và có gương mặt ăn ảnh trước ống kính báo giới.

Cuộc đua

Kể từ khi từ chức, Maehara thu mình chờ thời, trong bối cảnh Thủ tướng Naoto Kan liên tiếp dính chỉ trích vì cách điều hành thảm họa động đất, sóng thần và rò rỉ phóng xạ không hợp lý của ông.

Trước sức ép lớn, Kan đã hứa sẽ từ chức nếu hai đạo luật quan trọng liên quan tới ngân sách và năng lượng thay thế được thông qua trong tuần này.

Hôm 23/8, Kan cũng nói rằng thời gian cầm quyền của ông chỉ còn tính từng ngày và bày tỏ hy vọng người kế nhiệm sẽ được chỉ định trong ngày 30/8.

Tuyên bố của Kan đã mở đường cho cuộc tìm kiếm người thay thế ông ở DPJ. Ứng viên nặng ký nhất cho tới trước đó là Bộ trưởng Bộ Tài chính Yoshihiko Noda. Ngoài ra có một số nhân vật khác cũng bày tỏ ý định chạy đua như Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Michihiko Kano, Bộ trưởng Bộ Thương mại Banri Kaieda và cựu Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Sumio Mabuchi.

Tờ Japan Times nói rằng Maehara và Noda là đồng minh lâu năm. Lẽ ra Maehara đã không tranh cử ghế chủ tịch đảng vì còn vướng bê bối gây quỹ kể trên. Theo kế hoạch, ông sẽ phải chờ tới cuộc bầu cử chủ tịch tiếp theo của đảng, dự kiến sẽ diễn ra trong tháng 9/2012. Nhưng các đồng minh đã kêu gọi ông khẩn trương nắm lấy cơ hội, do tỷ lệ ủng hộ của công chúng tăng cao.

Sẽ là Thủ tướng trẻ nhất thời hậu chiến?

Một cuộc thăm dò mới đây do hãng tin Kyodo News tiến hành cho thấy Maehara hiện là ứng cử viên được lòng cử tri nhất. Tỷ lệ ủng hộ của công chúng dành cho ông là 28%, so với 4,8 % của Noda.

“Nếu Maehara quyết định tranh cử, sẽ rất khó để ông Noda có cơ hội chiến thắng” - giáo sư Masaki Taniguchi ở Đại học Tokyo nhận xét - “Nhóm ủng hộ của Noda không lớn và để chiến thắng, ông ấy cần sự ủng hộ của nhóm Maehara lẫn nhóm mình”.

Noda hiện đang lãnh đạo một nhóm ủng hộ gồm 30 thành viên trong đảng, còn Maehara có 40 thành viên. Nếu giành chiến thắng, Maehara sẽ trở thành Thủ tướng thời hậu chiến trẻ nhất Nhật Bản.

Theo giới phân tích, để chắc chắn ngồi vào chiếc ghế Thủ tướng, Maehara sẽ cần phải có sự ủng hộ từ chính trị gia Ichiro Ozawa. Nhân vật này đã phải ra hầu tòa hồi tháng 10 năm ngoái vì một vụ bê bối gây quỹ chính trị và hiện đang bị tạm ngưng hoạt động trong đảng. Tuy nhiên nhóm ủng hộ Ozawa lại đông tới cả 100 người nên sức ảnh hưởng của họ là rất lớn.

Hôm 23/8, ông đã có bài phát biểu trước người ủng hộ, trong đó kêu gọi DPJ thống nhất lựa chọn mình trong cuộc bầu cử dự kiến diễn ra vào đầu tuần tới. “Làm ơn, hãy cho phép tôi đứng ở vị trí lãnh đạo trong nỗ lực của chúng ta trong việc vượt qua cuộc khủng hoảng quốc gia” - Maehara nói.

Nếu đắc cử, Maehara sẽ phải đối mặt với những nhiệm vụ khổng lồ, gồm tái xây dựng đất nước từ các thảm họa, giải quyết việc đồng yen tăng giá, vốn đe dọa tới sự phục hồi kinh tế và vẽ ra một chính sách năng lượng lớn không phụ thuộc vào nguồn điện hạt nhân.

Tường Linh