Toàn cảnh văn hóa thế giới: Mới

(TT&VH Cuối tuần) - Tuần qua, Liên hoan sân khấu quốc tế Edinburgh được khai mạc với nhiều tinh thần châu Á, bộ phim về trùm khủng bố Bin Laden được lên kế hoạch và gây nhiều phản ứng, bà góa Yoko Ono công bố một bộ phim tài liệu mới nhất về John Lennon…

Liên hoan (LH) sân khấu quốc tế Edinburgh 2011 vừa khai mạc hôm 12/8 với phần trình diễn của Nhà hát Ballet quốc gia Trung Quốc. Năm nay, LH tập trung vào văn hóa châu Á, với các diễn viên từ Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Đài Loan, Nhật Bản và Việt Nam. Đạo diễn LH, Jonathan Mills, cho rằng: “Năm nay LH đặt song song những tác phẩm sân khấu, opera, ca múa nhạc từ các nền văn hóa đa dạng của châu Á, từ Việt Nam tới Trung Quốc, đưa người xem tới những vẻ đẹp, truyền thống và triết lý đặc sắc khác biệt của các nền văn hóa châu Á cả cổ xưa và hiện đại”. LH Edinburgh 2011 không phải chỉ là một bài học lịch sử, nó sẽ là ba tuần lễ đầy những khám phá nghệ thuật xuất sắc. Theo chương trình, Nhà hát Ballet Trung Quốc sẽ biểu diễn vở Du viễn kinh mộng, Nhà hát Opera Thượng Hải Bắc Kinh trình diễn một vở cải biên kịch Hamlet của Shakespeare, nhà biên đạo múa Việt Nam, Ea Sola, sẽ thể hiện vở Hạn hán và cơn mưa (tái dựng năm 2011).

Cũng liên quan đến sân khấu, vở opera mang tựa đề Mandela Trilogy viết về cuộc đời của cựu Tổng thống Nelson Mandela vừa ra mắt khán giả Jonhannesburg, Nam Phi, hôm 13/8. Với sự pha trộn giữa nghệ thuật Jazz phương Tây và phong cách Xhosa truyền thống, Mandela Trilogy tái hiện chân dung của Nelson Mandela từ thời niên thiếu đến ngày ông trở thành tù nhân nổi tiếng của nhà tù Apartheid suốt 27 năm. Nhà sản xuất và đạo diễn Williams cho hay, một dàn giao hưởng 40 nhạc cụ và những vũ công tap dance đã hỗ trợ rất tuyệt vời những ca sĩ chính thể hiện bản opera mang đậm chất văn hóa Nam Phi này.

Với 37 triệu USD kiếm được trong 12 tháng qua, Jay-Z tiếp tục là ông vua của làng nhạc hiphop thế giới. Album Watch The Throne mới nhất của Jay-Z hợp tác cùng Kanye West đang là một trong những album bán chạy nhất trên gian hàng trực tuyến iTunes của Apple ở 23 quốc gia.

Hình ảnh các nhân vật từ Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới... đến các yêu quái đều rất ghê rợn, ngôn ngữ trong phim thô tục, chợ búa đã khiến bộ phim Tân Tây Du Ký đã bị ngừng chiếu tại Bắc Kinh. Bộ phim được đánh giá là “bom tấn” dài 66 tập của đạo diễn Trương Kỷ Trung sau khi được một số đài địa phương lên sóng, vốn định được chiếu trên Đài truyền hình Bắc Kinh (BTV) từ hôm 7/8, nhưng giờ chót đã bị thay bằng một phim khác. Tổng cục Điện ảnh - Phát thanh - Truyền hình Trung Quốc đã quyết định ngưng phát sóng bộ phim này do phản ứng mạnh mẽ của dư luận dù đã phát trailer quảng cáo từ tháng 6. Được biết, bộ phim được đầu tư tới cả trăm triệu tệ này sau khi lên sóng một vài đài địa phương như Nam Phương (Quảng Đông), Thái Nguyên (Sơn Tây), Trùng Khánh... đã bị phê phán gay gắt bởi “tạo hình nhân vật ghê rợn, không có gì sáng tạo, chà đạp nguyên tác, đài từ thô tục, không đáng xem”... Ba ngày trước khi lên sóng, lãnh đạo BTV đã nhận được thông báo “tạm ngưng phát sóng” bộ phim, nguyên nhân là do Tổng cục Điện ảnh - Phát thanh - Truyền hình yêu cầu hãng sản xuất phải “tiến hành sửa đổi một số điểm”, những điểm nào được yêu cầu phải sửa thì không được nói rõ. Trong khi đó, nhiều khán giả BTV đã bị bất ngờ vì đài chiếu một bộ phim dài tập khác thế vào mà không hề báo trước.

Dự án kể lại cuộc hạ sát Osama Bin Laden trên màn ảnh (Kill Bin Laden dự kiến ra mắt vào 12/10/2012) của nữ đạo diễn Kathryn Bigelow (ảnh) đang khiến đảng Cộng hòa Mỹ nổi giận và nhiều người cho rằng đây là chiêu thu hút phiếu của Tổng thống Obama trong dịp bầu cử. Theo nhiều nhà quan sát, việc hạ trùm khủng bố Bin Laden là thắng lợi quan trọng nhất ở nhiệm kỳ của Tổng thống Obama. Thêm nữa, phim ấn định ngày ra rạp 12/10 năm tới, tức chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ. Tờ New York Times châm ngòi: “Phim sẽ phản ánh quyết định chín chắn và dũng cảm của tổng thống. Ngày ra mắt phim được lựa chọn hoàn hảo giúp đảng Dân chủ trong kỳ bầu cử tới”. Đó còn chưa kể nhà sản xuất phim nhận không ít ưu ái từ Chính phủ, được phép tiếp cận thông tin tối mật về cuộc tập kích lịch sử này. Trong khi đó, nữ đạo diễn Kathryn Bigelow, nhà biên kịch Marc Boal và nhà sản xuất khẳng định trong thông cáo chung: “Cái chết của Bin Laden là chiến thắng của người Mỹ, của những anh hùng chứ không phải của đảng phái nào. Phim của chúng tôi chẳng nói về cái gì khác ngoài chiến thắng vĩ đại này”.

Ít nhất 5 người chết, 45 người bị thương trong vụ sập sân khấu tại một buổi hòa nhạc ở bang Indiana (Mỹ) hôm 14/8 vừa qua. Các nhân chứng cho biết, khoảng 12.000 người đang có mặt tại khu vực sân khấu của hội chợ bang Indiana để chờ đợi buổi trình diễn của ban nhạc đồng quê nổi tiếng, Sugarland. Khi đó, ban tổ chức đang cảnh báo về một cơn bão lớn sắp tràn tới khu vực và hướng dẫn mọi người cách sơ tán khi cần thiết. Chỉ vài phút sau đó, một cơn gió mạnh cuốn theo bụi cát đã ập tới, thổi tung các kết cấu thép được ràng buộc để dựng sân khấu, khiến cho giàn thép đổ sập xuống, đè lên nhiều người. Tai họa xảy ra quá nhanh khiến đám đông hoảng loạn gào thét và tìm đường chạy thoát thân gây ra một cảnh tượng hỗn loạn. Nhiều người đã bị các bóng đèn cao áp, đèn sân khấu và các thiết bị âm thanh treo trên cao rơi trúng đầu. Đa số người bị thương ngồi ở khu vực VIP gần sân khấu. Các hoạt động trong khuôn khổ hội chợ đều bị hủy bỏ hôm 14/8 và ban tổ chức đã tiến hành lễ tưởng niệm các nạn nhân vào ngày hôm sau, 15/8.

Yoko Ono, vợ góa của huyền thoại âm nhạc John Lennon, vừa cho đăng tải bộ phim tài liệu nổi tiếng mang tên Bed peace (Chiếc giường hòa bình) mang thông điệp phản đối cuộc chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam những năm 1960. Bộ phim dài hơn 70 phút do vợ chồng John Lennon và Yoko Ono đạo diễn, Nic Knowland phụ trách quay phim. Bộ phim ghi lại những hình ảnh của John và Yoko trong tuần trăng mật vào tháng 5/1969. Cả hai đã dành một tuần chỉ ở trên chiếc giường (gọi là Chiếc giường hòa bình) tại Amsterdam (Hà Lan), mời nhà báo, chuyên gia đến phỏng vấn, trao đổi như một cách để phản đối chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam lúc bấy giờ. Những nhân vật xuất hiện trong phim bao gồm nhà văn châm biếm Al Capp, nhà hoạt động Dick Gregory, diễn viên hài Tommy Smothers, nhà tâm lý học Timothy Leary và Rosemary Leary, nhà báo Ritchie York… Các ca khúc trong phim cũng chính là những bài hát về hòa bình đã gắn liền với tên tuổi của Yoko Ono và John Lennon như Give Peace a chance, Remember love, Who has seen the wind… Trong lời giới thiệu về bộ phim này trên website, Yoko Ono nhắn gửi: “Năm 1969, John và tôi đã quá ngây thơ khi nghĩ rằng bed-in (chỉ hành động ở trên chiếc giường hòa bình để kêu gọi chống chiến tranh) sẽ giúp thay đổi thế giới. Vâng, có thể là như vậy. Nhưng vào thời điểm đó chúng tôi chẳng biết làm gì khác… Trong thực tế, có những điều mà chúng tôi đã nói trong phim có thể đã khuyến khích và tạo nguồn cảm hứng cho các nhà hoạt động hôm nay… Hãy nhớ chiến tranh sẽ kết thúc nếu chúng ta muốn vậy”.

Bàn Phím