Doanh nghiệp không thể chỉ trả lương theo “sàn”

(TT&VH) - 1. Ngày 1/10 tới đây Chính phủ sẽ chính thức tăng lương tối thiểu cho lao động khối doanh nghiệp, áp dụng chung cho cả doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, sớm hơn 3 tháng so với lộ trình. Việc áp dụng mức lương tối thiểu chung là xu thế tất yếu, xóa bỏ sự bất bình đẳng giữa các khu vực kinh tế, vừa đảm bảo nhu cầu hội nhập vừa đảm bảo quyền lợi của người lao động.

Ảnh minh họa - Nguồn: Báo tin tức

Việc tăng lương tối thiểu trước hết nhằm đảm bảo đời sống của người lao động, nhưng đây là bài toán lớn, cần phải cân bằng lợi ích của các bên. Vì vậy, có thể hiểu “sức ép” đối với người làm chính sách không hề đơn giản. Thực tế, đã có rất nhiều tranh luận nổ ra, sau khi chủ trương này được Bộ LĐ,TB&XH công bố tại cuộc họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2011.

Theo đề xuất của Bộ LĐ,TB&XH, lương tối thiểu tăng từ mức thấp nhất 830 nghìn đồng lên 1,4 triệu đồng/tháng. Theo đó, lương tối tiểu tại vùng 1 sẽ là 1,9 triệu đồng/ tháng; mức lương tối thiểu vùng 2 là 1,73 triệu đồng; vùng 3 là 1,55 triệu đồng; vùng 4 là 1,44 triệu đồng.

Trong khi đó, Tổng LĐLĐ Việt Nam đề nghị Bộ LĐ,TB&XH trình Chính phủ mức lương tối thiểu vùng 1 là 2,2 triệu đồng/tháng; vùng 2 là 2 triệu đồng, vùng 3 là 1,8 triệu đồng và vùng 4 là 1,6 triệu đồng. Mức này cao hơn đề xuất của Bộ LĐ,TB&XH.

Mỗi bên đều có cái lý của mình, đại diện công đoàn cho rằng mức lương đề xuất của mình đã được khảo sát cụ thể, các doanh nghiệp thực tế đã trả mức lương cao hơn mức lương tối thiểu này và với mức lương như vậy công nhân vẫn chưa đủ sống. Bộ LĐ,TB&XH – đại diện chính quyền thì dựa trên sự cân bằng lợi ích, khả năng chi trả của doanh nghiệp.

2. Đến nay, sự tranh luận này đã có kết quả “đẹp” khi Bộ LĐ,TB&XH chính thức trình Chính phủ một phương án “dung hòa” nhất. Theo phương án này, mức lương tối thiểu sẽ được điều chỉnh cao nhất cho vùng 1 là 2 triệu đồng/tháng, nghĩa là tăng 100 nghìn đồng so với phương án dự kiến ban đầu của Bộ, vùng 2 là 1,78 triệu đồng/tháng, tăng 50 nghìn đồng so với dự kiến. Riêng vùng 3 và vùng 4 được giữ nguyên so với đề xuất ban đầu là 1,55 triệu đồng và 1, 4 triệu đồng/tháng bởi vùng này có nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ, nên có thể khó khăn.

Trong những giáo trình kinh tế học phổ thông nhất, sức lao động là một loại hàng hóa, lương là sự cân bằng giữa cung và cầu lao động, nếu ấn định mức lương tối thiểu cao hơn mức tự nhiên của thị trường, doanh nghiệp sẽ buộc cắt giảm lao động, ít thuê nhân công hơn, có thể thất nghiệp sẽ gia tăng. Hơn nữa, mức lương tối thiểu cũng là một yếu tố cạnh tranh trong thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Mặt khác, theo tâm lí thị trường, tăng lương tối thiểu có thể kéo theo mức tăng chỉ số giá tiêu dùng... Vì vậy, để có bài toán tăng lương là không hề đơn giản, cần phải dung hòa các yếu tố.

3. Lương tối thiểu chỉ là “sàn” để công đoàn và người lao động “mặc cả” với chủ doanh nghiệp. Nhưng thực tế, nhiều doanh nghiệp lợi dụng quy định này để áp mức lương đối với công nhân. Điều cần thiết nhất hiện nay là các tổ chức công đoàn, từ trung ương đến mỗi doanh nghiệp cần tăng cường hoạt động, “sát cánh” bên công nhân để yêu cầu từng doanh nghiệp áp dụng mức lương cao hơn mức lương tối thiểu chung, phân phối thu nhập một cách hợp lý công bằng theo lợi nhuận doanh nghiệp, không để doanh nghiệp lợi dụng lương tối thiểu để trả sát giá sàn.

Nguyễn Gia