Nữ anh hùng vĩ đại nhất Australia qua đời

(TT&VH) - Nancy Wake, nữ chiến binh Australia có biệt danh "Chuột bạch" vì tài đào thoát khỏi các vụ vây bắt của Đức Quốc xã, nhân vật cứu sống hàng ngàn người trong Thế chiến thứ 2, đã vừa qua đời tại Anh, thọ 98 tuổi.

Nancy Grace Augusta Wake sinh ngày 30/8/1912 ở Wellington, New Zealand, trong gia đình có 6 người con. Khi bà mới được 2 tuổi, gia đình đã chuyển tới sống ở Sydney, Australia và định cư tại phía Bắc Sydne.

Nữ chiến binh trong vỏ bọc quý bà

Bà Nancy Wake thời kỳ tham gia kháng chiến chống phát xít Đức

Những năm 1930, Nancy làm việc ở Paris, cho tờ Hearst, với tư cách phóng viên phụ trách mảng châu Âu. Bà đã chứng kiến sự vươn lên của ông trùm phát xít Adolf Hitler, Đảng Quốc xã và thấy được khuynh hướng bạo lực mà lực lượng này nhằm vào người Do Thái, người Di-gan, da màu và người biểu tình.

Có lần khi tới Vienna, Áo, bà tận mắt thấy cảnh người Do Thái bị xích vào một vòng quay lớn, bị lính Đức dùng roi đánh đập như nô lệ. Hình ảnh này đã in đậm trong tâm trí Nancy, thôi thúc bà tham gia hoạt động chống lại phát xít Đức và sau này là động lực để bà trở thành một chiến binh quả cảm.

Năm 1937, Nancy gặp gỡ nhà tư bản công nghiệp người Pháp Henri Edmond Fiocca, người 2 năm sau đó trở thành chồng bà. 6 tháng sau khi bà dọn tới sống ở Marseille cùng với chồng, Đức đã nổ súng xâm lược Pháp. Từng bước một, Nancy dấn thân vào cuộc chiến. Năm 1940, bà đã bước ra khỏi ranh giới chỉ là người quan sát và tham gia phong trào Kháng chiến ở Pháp, trong vai trò một người đưa tin và chuyển thực phẩm cho các du kích ở miền Nam nước Pháp.

Bà bỏ tiền ra mua một chiếc xe cứu thương cũ và dùng nó đưa rất nhiều người trốn thoát khỏi các cuộc tấn công của lính Đức. Với lớp vỏ bọc là người vợ xinh đẹp của một doanh nhân giàu có, bà dễ dàng đi tới những nơi mà ít người khác có thể tới được.

Bà cũng làm giả giấy tờ để được ở lại và làm việc trong các vùng do chính quyền Vichy (bộ máy cầm quyền ở Pháp hợp tác với phát xít) kiểm soát và trực tiếp tham gia vào việc giúp hàng ngàn tù binh và phi công quân Đồng Minh có máy bay bị bắn hạ ở Pháp trốn sang Tây Ban Nha.

Trở thành điệp viên huyền thoại

Việc tham gia phe Kháng chiến đẩy cuộc sống của Nancy vào vòng nguy hiểm. Bà trở thành nghi phạm và bị theo dõi. Lực lượng mật vụ Gestapo đã nghe lén điện thoại của bà và xem trộm các bức thư gửi tới nhà bà. Nancy đã phải dùng rất nhiều tên giả và rất giỏi chạy trốn các cuộc bố ráp của Gestapo, tới mức chúng đặt cho bà biệt danh "Chuột bạch".

Vào năm 1943, Nancy đã trở thành nhân vật số 1 trong bảng danh sách các đối tượng bị truy nã gắt gao nhất của Gestapo, với giải thưởng trị giá 5 triệu franc treo trên đầu. Tình hình đã trở nên quá nguy hiểm cho Nancy nên phe Kháng chiến quyết định gửi bà trở lại Anh.

"Henri nói rằng "Em phải rời đi thôi". Tôi vẫn nhớ rằng mình đã ra khỏi cửa và nói với lại với anh ấy rằng mình chỉ đi chợ và sẽ sớm về nhà. Sau đó tôi bỏ trốn và không bao giờ gặp lại anh ấy nữa" - bà kể.

Nhưng việc chạy trốn không dễ dàng. Phải mất 6 lần, bà mới vượt qua biên giới sang Tây Ban Nha và tới Anh. Một trong những lần thất bại đó, bà bị lực lượng dân quân của chính quyền Vichy bắt được ở Toulouse, bị bắt và bị tra tấn suốt 4 ngày trước khi được trả tự do.

Hình ảnh chụp mới đây tại Anh, một thời gian trước khi bà Nancy qua đời

Ở Anh, Nancy Wake là 1 trong 39 phụ nữ và 430 nam giới nằm trong Phòng phụ trách nước Pháp thuộc Ban điều hành Các chiến dịch Đặc biệt (SOE) của Anh. Phòng này hoạt động chặt chẽ với phong trào Kháng chiến Pháp nhằm tổ chức các hoạt động phá hoại nhằm vào quân Đức ở những vùng bị chiếm đóng.

Bà được gửi tới Scotland, tham gia các khóa huấn luyện kỹ năng của lính biệt kích như sinh tồn,  kỹ thuật mật mã và điều khiển radio, nhảy dù ban đêm. Ngoài ra bà còn được đào tạo sử dụng tiểu liên Sten, súng trường, súng lục, lựu đạn, chất nổ và các phương thức ám sát. Kết thúc khoá huấn luyện, bà nhanh chóng được điều trở lại chiến trường.

Tháng 4/1944, Nancy Wake và 1 điệp viên SOE khác nhảy dù xuống vùng Auvergne ở miền Trung Pháp để tìm kiếm và tổ chức hoạt động của các nhóm du kích quân. 2 người cũng phụ trách việc nhận vũ khí đạn dược bí mật gửi bằng máy bay từ Anh sang và giữ liên lạc liên tục với sở chỉ huy. Nhiệm vụ của họ là tổ chức chuẩn bị cho phe Kháng chiến trước khi quân Đồng Minh thực hiện cuộc đổ bộ lớn.

Lúc đó có 22 ngàn lính Đức trong khu vực và chỉ có từ 3-4 ngàn quân Kháng chiến. Hoạt động tuyển dụng phe Kháng chiến, dưới sự trợ giúp của Nancy, đã tăng số tay súng lên 7.000 người. Nancy đã hướng dẫn họ tổ chức chiến tranh du kích, gây thiệt hại lớn cho binh lính và các cơ sở vật chất của phát xít Đức. Tháng 6/1944, phía Đức đã huy động 22 ngàn lính mở cuộc tấn công lớn vào phe Kháng chiến. Dù không thể kháng cự được cuộc tấn công và phải chạy trốn, Nancy cùng các đồng đội cũng đã kịp tiêu diệt 1.400 tên địch mà chỉ bị thiệt hại khoảng 100 du kích.

Giã biệt một người hùng

Thất bại sau cuộc tấn công của quân Đức không ngăn cản Nancy tiếp tục cuộc chiến của bà. Cá nhân bà đã dẫn đầu một cuộc tấn công vào trụ sở lực lượng Gestapo ở Montucon. Bà đã dùng tay không giết chết một tên lính gác để đảm bảo bí mật khi phe Kháng chiến tấn công một nhà máy sản xuất súng của Đức và từng đích thân xử bắn một nữ điệp viên Đức.

Ngày 25/8/1944, quân Đồng Minh đã giải phóng Paris và Nancy coi như đã hoàn thành nhiệm vụ ở Pháp. Nhưng khi tới Vichy ăn mừng, bà mới hay tin dữ: người chồng Henri thân yêu của bà đã bị phát xít Đức tra tấn và hành quyết vì ông nhất định không tiết lộ vợ mình trốn đi đâu.

Sau khi chiến tranh kết thúc, Nancy trở lại Australia sinh sống. Bà nhận được vô số huân huy chương cao quý nhất từ rất nhiều nước như Huân chương George của Anh, Huân chương Tự do của Mỹ, Bắc đẩu bội tinh của Pháp... Nhưng trong nhiều năm, bà chưa từng được nhận một huân chương nào của chính quyền Australia. Mãi tới năm 2004, bà Nancy mới được trao tặng huân chương Australia và theo đó là huân chương từ New Zealand, nơi bà sinh ra.

Trước khi qua đời, Nancy sống tại viện dưỡng lão cao cấp The Star & Garter ở Richmond, London. Bà trút hơi thở cuối cùng vào tối ngày 7/8 tại bệnh viện Kingston dành cho cựu chiến binh, sau khi phải cấp cứu vì nhiễm trùng phổi, để lại một sự nghiệp vô cùng hiển hách.

Tường Linh