Chuyện V-League, chuyện Champions League

(TT&VH) - Kể từ mùa bóng 2011/2012, LĐBĐ châu Âu (UEFA) sẽ áp dụng luật công bằng tài chính (FFF) với mục tiêu chủ yếu là để kiểm soát hoạt động chi tiêu của các đội bóng châu Âu. Ngay từ khi FFF còn chưa được đưa vào thực hiện, giới chuyên môn đã nghi ngờ về tính khả thi của luật này, và thậm chí còn có ý kiến cho rằng FFF sẽ chỉ giúp các đội bóng lớn ngày càng giàu có và giữ vững sự thống trị.

Nguyên nhân dẫn tới sự ra đời của FFF được cho là bắt nguồn từ sự xuất hiện ngày càng đông đảo các ông chủ giàu có ở bóng đá châu Âu, khiến một số CLB bỗng nhiên lột xác trở thành “đại gia” chỉ sau một thời gian ngắn nhờ vào túi tiền không đáy của ông chủ, chẳng hạn như Manchester City (Premier League) hay mới đây nhất là Malaga (La Liga). Ai cũng thấy việc số phận cả đội bóng phụ thuộc vào một ông chủ luôn ẩn chứa rất nhiều rủi ro, bởi không ai biết chuyện gì sẽ xảy ra nếu một ngày nào đó ông chủ đội bóng không còn hứng thú với bóng đá, hoặc mất sạch tài sản vì lý do khách quan, hay tệ hơn là “xộ khám” như ông chủ Carson Yeung của CLB Birmingham City (Premier League). Vì thế, FFF ra đời với mục tiêu bắt buộc các CLB phải có “sức khoẻ tài chính” lành mạnh, không được lỗ quá mức, kể cả trong trường hợp có những ông chủ giàu sụ hậu thuẫn.

Ở V-League 3 năm qua, chỉ sân Lạch Tray của V.HP mới có doanh thu bán vé đều đặn lên tới tiền tỷ mỗi trận

Hãy tưởng tượng nếu một ngày nào đó FFF cũng được áp dụng ở V-League thì không biết chuyện gì sẽ xảy ra, khi mức độ phụ thuộc vào ông chủ của các đội bóng V-League còn lớn hơn và phức tạp hơn rất nhiều so với trời Âu. Ở châu Âu, các đội bóng luôn có nguồn thu rất lớn từ bản quyền truyền hình hàng năm và tiền bán vé, nên nếu không có tiền của ông chủ, hoặc trong trường hợp ông chủ gặp khó khăn về tài chính thì đội bóng cũng không tới mức suy sụp ngay lập tức.

Manchester United là một ví dụ, khi nhà Glazer, chủ sở hữu đội bóng, dù vẫn đang nợ ngân hàng tới gần 800 triệu USD (tương đương 41% giá trị của CLB), nhưng M.U vẫn nằm trong tốp các CLB kiếm tiền giỏi nhất thế giới, và theo bình chọn của tạp chí Forbes (chuyên về kinh tế, tài chính và đưa ra các bảng xếp hạng uy tín có liên quan đến các lĩnh vực khác nhau), M.U là CLB thể thao có giá trị lớn nhất thế giới trong năm 2010.

Tuy nhiên, ở V-League mấy năm qua, nếu không nhầm thì chỉ duy nhất V.HP (trước là XM.HP) có doanh thu bán vé đều đặn ở mức tiền tỷ, còn các CLB khác thì luôn trong tình trạng sân hiếm khi nào chật kín khán giả. Còn tiền bản quyền truyền hình thì lại càng “bèo bọt”, bởi tiền bản quyền truyền hình cao nhất cho một trận đấu ở V-League mà VFF được trả cũng chỉ là 40 triệu đồng, mà khoản tiền này lại còn phải chia ra theo tỷ lệ 4-4-2, nghĩa là VFF 40%, CLB chủ nhà 40% và đội khách 20%, nên số tiền bản quyền truyền hình mà mỗi CLB nhận được trong cả mùa giải không phải là một con số đáng kể.

Tóm lại, dù chúng ta đã có 11 năm làm bóng đá chuyên nghiệp và mùa bóng 2011 được công nhận là năm chuyên nghiệp chính thức đầu tiên sau 10 mùa giải thử nghiệm, nhưng điều cơ bản nhất với một nền bóng đá chuyên nghiệp là các CLB phải có khả năng tự nuôi sống bản thân vẫn còn là chuyện ở thời xa xa lắm, dù rằng phần lớn đều đã được chuyển sang mô hình Cty CP với con dấu như ai.

Cũng vì thế mà trong khi UEFA cấm ngặt tình trạng 2 ông chủ một đội bóng ở cả những giải đấu có quy mô châu lục như Champions League, thì tại V-League và giải hạng Nhất, người ta lại cho phép một ông chủ sở hữu nhiều hơn một đội bóng ở cùng một hạng đấu, và thậm chí như bầu Hiển hiện tại là sở hữu tới 4 đội bóng ở 2 hạng đấu (2 CLB ở V-League là HN.T&T, SHB.ĐN, 2 CLB ở giải hạng Nhất là Hà Nội và Trẻ SHB.ĐN). Thế thì biết đến ngày nào V-League mới có một đạo luật kiểu như FFF?

Hoàng Huy