Nhật Bản: Bùng nổ làn sóng chăm sóc thú nuôi "lên lão"

(TT&VH) - Người ta vẫn nói "chủ nào chó nấy" và trong một xã hội đang già nhanh như ở Nhật Bản, nhiều con thú nuôi cũng đang tiến nhanh vào giai đoạn lão hóa. Tuy nhiên việc người Nhật cứ muốn "những người bạn 4 chân cao tuổi" sống mãi với họ, đã vô tình làm bùng nổ làn sóng chăm sóc những con vật này.

Nhật Bản là quốc gia có lượng thú nuôi khổng lồ. Theo những dữ liệu mới nhất do Hiệp hội Thức ăn Thú nuôi Nhật Bản (JPFA) cung cấp, người Nhật hiện đang nuôi 22 triệu con chó và con mèo.

Khi thú nuôi được coi là thành viên gia đình

Nhà khoa học Takashi Yokoo, người đang nghiên cứu một phương pháp chữa trị mới nhằm giúp đỡ thú nuôi cao tuổi bị hỏng thận

Số lượng thú nuôi này còn lớn hơn số trẻ em dưới 15 tuổi tới 30%. Dân số Nhật Bản đã đều đặn sụt giảm từ năm 2007 và nước này đang tiến nhanh vào giai đoạn già hóa dân số do tỉ lệ sinh thấp và tuổi thọ cao. Trẻ em dưới 15 tuổi giờ chỉ chiếm 13% quy mô dân số trong khi gần 1/4 người Nhật đã 65 tuổi trở lên.

Để giảm bớt nỗi cô đơn khi không có cháu chắt vui vầy xung quanh và con cái bận bịu với việc kiếm tiền, người già Nhật Bản thường nuôi thú cảnh. Kết quả là ngành công nghiệp thú cảnh, gồm các hoạt động bán lẻ thú cảnh, thực phẩm dành cho các sinh vật này và những mặt hàng khác liên quan đã có giá trị khoảng 1,37 ngàn tỷ yen (17 tỷ USD) mỗi năm.

Cuộc cách mạng trong thức ăn cho thú nuôi và các dịch vụ thú y nở rộ đã cho phép chó và mèo nuôi ở Nhật Bản sống lâu hơn. Sự gắn bó dài lâu giữa chúng và các chủ nhân đã khiến nhiều người Nhật lựa chọn việc chăm sóc thú yêu của họ cho tới khi chúng qua đời một cách tự nhiên, thay vì giúp chúng chết không đau đớn khi già đi.

"Liệu bạn có kết liễu mạng sống một thành viên cao tuổi trong gia đình, chỉ vì cảm thấy ở với họ quá bất tiện?" - bà Michiko Ozawa, 67 tuổi, hỏi phóng viên AFP khi nhớ lại đã chăm sóc con chó cảnh tên Shiro ra sao. Sau hơn một thập kỷ sống cùng nhau, bà đã kịch liệt phản đối việc tiêm thuốc độc để chú chó 17 năm tuổi này có cái chết nhẹ nhàng. Ngay cả thực tế rằng Shiro đã bị mù và bị lẫn, thường đi lòng vòng vô định hoặc nằm vật sang một bên vì mệt mỏi, cũng không khiến bà Ozawa thay đổi ý định. "Đối với tôi, điều quan trọng là phải để Shiro đi hết cuộc đời của nó" - bà nói. Bà kể rằng cái chết đến với Shiro một cách tự nhiên, khi cơ thể con vật trở nên lạnh dần. Trước lúc tắt thở, tai phải của nó còn vẫy vẫy như muốn nói từ 'sayonara' - vĩnh biệt.

Nở rộ ngành công nghiệp chăm sóc thú cao tuổi

Sự già hóa của quy mô dân số thú nuôi ở Nhật Bản đã trở nên rõ ràng trong mấy năm trở lại đây khi những con chó kéo xe trượt tuyết Siberia và chó lông vàng có vóc dáng to lớn, vốn là những thú nuôi được ưa chuộng ở Nhật cách đây 20 năm, giờ đều trở nên già cỗi. "Chăm sóc những con chó lớn ốm liệt giường sẽ khiến chủ nhân tiêu tốn rất nhiều sức khỏe" - Yuko Kushibe quan chức phụ trách tiếp thị ở Yamahisa cho AFP biết. Công ty Yamahisa vốn chuyên về xây dựng nhà cửa, đã nhảy vào lĩnh vực sản phẩm dành cho thú nuôi cao tuổi, khi thấy nhu cầu thị trường ngày một lên cao. "Chúng tôi nhận ra rằng nhu cầu sử dụng các mặt hàng chăm sóc thú nuôi cao tuổi đã tăng lên mạnh bởi chúng thường được xem như một thành viên trong gia đình" - Kushibe nói. Bà cho biết công ty đã tung ra thị trường những chiếc xe đẩy và bỉm dành cho thú nuôi cao tuổi. Họ cũng có những tấm đệm có tay cầm để chủ nhân của các con thú dễ dàng đổi tư thế cho chúng, nhằm làm giảm bớt các cơn đau nhức cơ thể do nằm nhiều. Ngoài ra công ty còn có các thiết bị hỗ trợ hông để thú nuôi tự đứng lên và đi lại.

Trong khi đó công ty sản xuất thiết bị điện tử Fujitsu đã kết hợp với các bác sĩ thú y để mở dịch vụ chăm sóc y tế 24/24 cho thú nuôi. Dịch vụ thử nghiệm của công ty mới chỉ được triển khai ở Tokyo trong thời gian gần đây, theo đó thú nuôi đổ bệnh vào ban đêm có thể được đưa vào viện để chẩn đoán và chữa trị kịp thời. Để phục vụ hoạt động chữa trị, bệnh viện đã trang bị hàng loạt thiết bị y tế cao cấp như máy chụp tia X, chụp cắt lớp CT, MRI và máy siêu âm. Kết quả thử nghiệm và dữ liệu điều trị có thể được chuyển qua mạng máy tính kết nối với nhau, giúp các bác sĩ thú y có thể theo dõi chặt chẽ sức khỏe của con vật.

Do thú nuôi về già thường mắc bệnh chung là hỏng thận, các nhà khoa học tại Đại học Y Jikei hiện đang nghiên cứu cách tái tạo chức năng thận mèo từ tế bào gốc của loài lợn. Takashi Yokoo, lãnh đạo nhóm nghiên cứu ở trường nói rằng hơn 30% những con mèo thường chết vì hỏng thận khi về già, vốn gây ra chứng thiếu máu. Yokoo cho biết ông đã thành công bước đầu trong việc tạo nên những "quả thận" đặc biệt, thông qua việc bơm tế bào gốc lấy từ tủy xương của mèo vào phôi của những con heo. Tiếp đó đội của ông đã cấy những "quả thận" này vào trong cơ thể mèo và nó sẽ sản sinh ra các hormone kích thích cơ thể tạo nên hồng cầu.

Yokoo tiết lộ rằng ông đã kết hợp với một công ty ở Tokyo để triển khai rộng công nghệ mới và hy vọng nó có thể được đưa vào ứng dụng đại trà với thú nuôi cao tuổi trong 2 năm tới. Toàn bộ quy trình điều trị và phẫu thuật sẽ tốn kém chỉ 50.000 yen (620 USD). Yokoo nói rằng công nghệ mới ban đầu được nhắm tới việc giúp đỡ con người, nhưng ông đã chuyển sang thú nuôi khi thấy thị trường này đã phát triển với tốc độ nhanh và không có dấu hiệu dừng lại. "Giúp thú nuôi có sức khỏe tốt hoặc giúp chúng sống lâu hơn như một thành viên trong gia đình sẽ là một lĩnh vực mới của y học trong tương lai" - ông tin tưởng tuyên bố.