Khó tìm “vàng” nếu “hành chính hóa”

(TT&VH) - Sáng qua 8/6, Cục Mỹ thuật Nhiếp ảnh và Triển lãm (Bộ VH, TT&DL) đã tổ chức họp báo giới thiệu về Festival Mỹ thuật trẻ 2011 sẽ diễn ra từ 10 đến 20/11 tới tại Trung tâm Triển lãm Văn hóa Nghệ thuật VN (Hà Nội).

Đây là cuộc chơi dành cho các nghệ sĩ từ 35 tuổi trở xuống, không nhất thiết là hội viên Hội Mỹ thuật VN với tối đa 3 tác phẩm, sáng tác từ 2008 đến 2011, gửi ảnh hoặc CD ghi hình tác phẩm trước 25/8.

Như thông tin đã đăng tải trên báo TT&VH, đây là lần đầu tiên các loại hình nghệ thuật đương đại như: sắp đặt, trình diễn, video art, body art sẽ cùng “tranh giải’’ với các tác phẩm hội họa, đồ họa, phù điêu, điêu khắc... BTC sẽ trao 1 giải Nhất (trị giá 20 triệu đồng), 2 giải Nhì (15 triệu đồng), 4 giải Ba (10 triệu đồng), 10 giải Khuyến khách (3 triệu đồng). Ngoài ra Hội Mỹ thuật VN sẽ trao 5 giải thưởng đồng hạng, mỗi giải thưởng trị giá 15 triệu đồng.

Phát biểu tại cuộc họp báo, họa sĩ Vi Kiến Thành, Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm cho rằng: “Trong thời gian vừa qua, nền mỹ thuật trẻ ở VN phát triển rất tốt. Nếu như có điều kiện đi đến từng xưởng vẽ của các họa sĩ trẻ, chúng ta sẽ đầy đủ tự tin và đặt tất cả hy vọng về sự phát triển của mỹ thuật VN trong thời gian tới. Đặc biệt, các nghệ sĩ trẻ VN hiện nay, rất tiềm năng, được học hành bài bản, tiếp thu các vấn đề của thế giới đương đại, sẵn sàng làm việc, hy sinh vì nghệ thuật... Đây là dịp để Nhà nước đánh giá cao chất lượng tác phẩm của các nghệ sĩ trẻ, chọn ra những tác phẩm chất lượng tốt để trao giải thưởng”.

Còn nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân cho biết: “Đến giờ, các loại hình nghệ thuật mới này đã trở nên đại chúng và có tính phong trào. Tuy nhiên, nếu không có một ban curators (giám tuyển) độc lập, có chuyên môn thực sự ở lĩnh vực này mà lại có một BTC hay HĐNT có tính hành chính thì sẽ rất khó tìm được tác phẩm, tác giả có chất lượng”.

Cũng theo ông Nguyễn Quân, nghệ thuật đương đại (NTĐĐ) theo ‘’quy ước quốc tế’’ là nghệ thuật sau những năm 1960 (để phân biệt với nghệ thuật hiện đại - từ đầu thế kỷ tới 1945 và nghệ thuật hậu chiến) có những loại hình phi truyền thống, kéo theo cách thực hành, cách hoạt động, cách ‘’kiếm sống’’... cũng phi truyền thống! Thí dụ như hệ thống tài trợ phải có tiền trước mới làm được tác phẩm. Và nhiều khi tác phẩm là một sự kiện ở không gian công cộng nên việc xin phép chính quyền... cũng đòi hỏi những luật lệ mới.

Ông cho rằng, Nhà nước cần cung cấp cho NTĐĐ các không gian hoạt động thích hợp, một hệ thống luật cởi mở, giản tiện, không xin - cho, cần có các Quỹ (chính phủ và phi chính phủ) cấp kinh phí theo các dự án... Ngoài ra, chuyện giới thiệu, thẩm định phê bình cũng cần phải có các chuyên gia uy tín, chứ không thể cứ lấy thước đo “Tây” mà đo đồ của “Ta”, lấy “ngoài” nói “trong” rồi đơn giản hóa vấn đề thành chuyện như: Tây có rồi, không mới. Đừng cho rằng, ta có rồi, từ thượng cổ như: xăm mình, trình diễn, sắp đặt... “các cụ” đều từng làm cả mà không nên làm nữa, hoặc khái quát hóa: NTĐĐ là thiếu tính dân tộc, ‘’ăn phải bả’’ nước ngoài...

H.Thương