Tổng thư ký LHQ Ban Ki-moon một mình một đường đua

(TT&VH) - Tổng thư ký LHQ Ban Ki-moon vừa tuyên bố ông sẽ tìm kiếm một nhiệm kỳ thứ 2 trong vai trò Tổng thư ký với cam kết sẽ tiếp tục dẫn dắt để LHQ trở thành "người xây cầu nối" trong bối cảnh thế giới đang có những biến động chưa từng thấy.

Ông Ban Ki-moon thông báo quyết định sẽ tiếp tục ứng cử nhiệm kỳ mới, trong một cuộc họp báo với chủ đề xoay quanh các chuyến công cán gần đây của ông tới châu Âu và châu Phi. Báo chí phương Tây nói rằng chính trong chuyến đi gần như vòng quanh thế giới này, ông đã bí mật vận động các nhà lãnh đạo ủng hộ cho mình.

"Sẽ rất vinh dự" khi phục vụ nhiệm kỳ thứ 2

Tại cuộc họp báo, Ban cho biết ông đã gửi thư tới 15 thành viên Hội đồng Bảo an LHQ và 192 thành viên Đại hội đồng LHQ, trong đó đưa ra đề nghị tranh cử nhiệm kỳ 5 năm thứ hai. Nhiệm kỳ hiện nay của ông sẽ chấm dứt vào ngày 31/12 tới.

"Nếu được ủng hộ bởi các nước thành viên, tôi sẽ rất vinh dự khi được phục vụ thêm một nhiệm kỳ nữa" - ông nói.

Bức thư của Ban đã lọt vào tay hãng tin AP, trong đó ông nhắc tới những thành tích đã đạt được và kêu gọi việc để ông tiếp tục lãnh đạo LHQ thêm một nhiệm kỳ mới. "Trong vòng 4 năm rưỡi qua, chúng ta đã đảm nhận rất nhiều công việc quan trọng và tìm thấy sự đồng thuận trong các vấn đề an ninh và hòa bình toàn cầu, từ Somalia tới Sudan, Bờ Biển Ngà tới Afghanistan, Iraq, Trung Đông và các nơi khác" - ông Ban nói - "Tôi tự hào vì những gì chúng ta làm được cùng nhau. Sẽ thật là vinh dự lớn khi tiếp tục được phục vụ trong nỗ lực lớn lao và cao quý này".

Ý định tranh cử của ông Ban Ki-moon (phải) đã nhận được sự ủng hộ công khai của Tổng thống Mỹ Barack Obama.

Trong cuộc họp báo, Ban cho biết ông đã có kế hoạch gặp gỡ các nhóm khu vực khác của LHQ từ châu Phi tới Mỹ Latin, vùng Caribbean, Đông Âu và Tây Âu trong vòng 2 ngày tới để thảo luận về việc tái tranh cử.

Ngay lập tức ý định của Ban đã nhận được sự tán thành của một số thành viên thường trực trong HĐBA LHQ. "Ông đã cho chúng ta thấy sự can đảm và quyết tâm trong thời khắc xảy ra khủng hoảng. Chúng ta không nghi ngờ gì rằng ông sẽ thể hiện chung một phẩm chất trong nhiệm kỳ hai ở LHQ" - Ngoại trưởng Pháp Alain Juppe tuyên bố. Tương tự Tổng thống Mỹ Barack Obama đã hoanh nghênh tuyên bố của ông Ban và nói rằng Mỹ ủng hộ quyết định của ông. Đây cũng là quan điểm của giới lãnh đạo Trung Quốc, Nhật Bản, hai nước gần gũi nhất về mặt địa lý với quê hương Hàn Quốc của ông Ban.

Không có đối thủ nặng ký

Ông Ban Ki-moon sinh tại Eumseong vào năm 1944, trong giai đoạn cuối thời kỳ Nhật Bản đô hộ Triều Tiên. Thời còn đi học, ông đã từng trở thành ngôi sao ở trường trung học cơ sở Chungju, đặc biệt về khả năng học tiếng Anh rất giỏi. Năm 1962, Ban giành chiến thắng trong một cuộc thi viết bài luận tiếng Anh do Hội Chữ thập Đỏ tổ chức và được tới Mỹ, nơi ông có cuộc hội hiến với Tổng thống John F. Kennedy. Khi các phóng viên hiện diện trong cuộc gặp gỡ này hỏi Ban muốn làm gì khi lớn lên, ông đã tuyên bố không ngập ngừng: "Tôi muốn trở thành một nhà ngoại giao".

Trở về nước, Ban theo học ngành Quan hệ Quốc tế tại Đại học Quốc gia Seoul và tiếp tục học Thạc sĩ về hành chính công tại Đại học Harvard trong năm 1985. Giáo sư Joseph Nye, người giúp đỡ Ban trong học tập đánh giá ông là "nhân vật hiếm hoi, có sự kết hợp của khả năng phân tích rành mạch, sự khiêm tốn nhún nhường và tính kiên nhẫn cao độ. Ông tiếp tục học thêm bằng Tiến sĩ Luật ở Đại học Malta vào năm 2009. Ngoài tiếng Anh, ông còn biết tiếng Pháp, tiếng Nhật.

Sau khi tốt nghiệp đại học, Ban làm việc ở Bộ Ngoại giao Hàn Quốc và dành nhiều thời gian công tác ở nước ngoài. Năm 2001, trong phiên họp thứ 56 của Đại hội đồng LHQ, Hàn Quốc đã nắm ghế chủ tịch luân phiên và Ban bất ngờ được lựa chọn vào ghế Chánh văn phòng của Chủ tịch Han Seung-soo. Năm 2003, ông được Tổng thống Roh Moo-hyun chọn làm cố vấn ngoại giao và một năm sau thì trở thành Ngoại trưởng. Tháng 2/2006, Ban tuyên bố ý định ứng cử để thay thế cho ông Kofi Annan đang chuẩn bị mãn nhiệm vào cuối năm. Dù Ban là người Hàn Quốc đầu tiên tranh đua vào ghế Tổng thư ký LHQ, ông đã không được xem là ứng viên nặng ký.

Trong vòng 8 tháng tiếp theo, Ban thực hiện hàng loạt chuyến thăm cấp bộ trưởng tới 15 nước có chân trong Hội đồng Bảo an LHQ để làm công tác vận động hành lang. Kết quả là trong 7 ứng viên chạy đua, ông đã xếp vị trí đầu trong 3 cuộc bỏ phiếu thăm dò do HĐBA LHQ tổ chức trong các ngày 24/7, 14/9, 28/9. Tại cuộc bỏ phiếu cuối cùng diễn ra ngày 2/10/2006, ông đã nhận được 14 phiếu bầu ủng hộ và 1 phiếu trống từ các thành viên HĐBA. Ông cũng là người duy nhất không bị 5 thành viên thường trực bỏ phiếu chống, trong khi các ứng viên còn lại mỗi người đều dính ít nhất một phiếu.

Tờ Telegraph cho biết trong suốt nhiệm kỳ, ông Ban đã từng bị chỉ trích vì không nổi trội và thiếu sự cuốn hút người khác. Nhưng ông cũng được đánh giá cao vì ưu tiên cho vấn đề thay đổi khí hậu toàn cầu, vì sự toàn tâm toàn ý của ông khi giải quyết các vấn đề phụ nữ và giải giáp vũ khí hạt nhân, cũng như sự can thiệp quân sự vào Bờ Biển Nga và Libya.

Giới ngoại giao nói rằng ông Ban hiện không có đối thủ nặng ký nào và từ tháng 3 đã có tin ông nhận được sự ủng hộ của 5 nước thành viên HĐBA có quyền phủ quyết là Mỹ, Trung Quốc, Nga, Pháp và Anh. Ông cũng có nhiều khả năng nhận được sự ủng hộ của gần như toàn bộ Đại hội đồng LHQ.

Theo dự kiến, Hội đồng Bảo an LHQ sẽ triệu tập một cuộc họp kín trong tuần này và thảo luận để xem có nên tiến cử Tổng thư ký Ban để ông tiếp tục giữ chức vụ này thêm một nhiệm kỳ 5 năm nữa hay không. Nếu tái đắc cử, nhiệm kỳ mới của Tổng thư ký Ban Ki-moon sẽ kéo dài đến cuối năm 2016.

Tường Linh