Cuộc chiến trụ hạng: Nỗi lo một đi không trở lại

(TT&VH)- Khi một đội bóng phải xuống chơi ở giải hạng dưới, các CĐV của họ thường tự an ủi mình bằng câu: "Lo gì, xuống rồi lên ngay ấy mà". Lý thuyết là một đội có là yếu nhất ở giải hạng Nhất thì vẫn mạnh hơn một đội được cho là mạnh nhất ở giải hạng Nhì. Nhưng thực tế thì sao?

Thực tế là những đội phải xuống hạng có nguy cơ "một đi không trở lại". Thống kê cho thấy trong 4 năm vừa qua, chỉ có duy nhất 1 đội tìm được đường trở lại Liga chỉ sau 1 năm phải xuống chơi ở giải hạng Nhì. Đó là Real Zaragoza. Nhưng để làm được điều đó, Zaragoza đã phải trả những cái giá không hề rẻ. Đội bóng xứ Aragon, thay vì giải tán hết các trụ cột như những đội xuống hạng khác vẫn làm, đã bằng mọi cách giữ lại bộ khung cũ, thậm chí còn "chơi sang" với bản hợp đồng biến Marcelino thành HLV người TBN nhận lương cao nhất. Kết quả là Zaragoza đã trở lại được Liga ngay trong năm tiếp theo, nhưng hệ quả là là đội chủ sân La Romareda ngập trong những khoản nợ khổng lồ, suốt hai năm qua phải sống trong tình trạng lay lắt và giờ đã ở bờ vực phá sản.

Almeria 99% xuống hạng- Ảnh Getty

Thực tế là không có nhiều đội dám làm như Zaragoza, nghĩa là vẫn giữ nguyên bộ máy và còn đầu tư mạnh tay hơn khi xuống hạng. Lý do là giữa Liga và Segunda tồn tại một khoảng cách cực lớn về nguồn thu, và việc mang cả "bộ máy Liga" xuống Segunda đồng nghĩa với việc phải chấp nhận những khoản lỗ khổng lồ. Khi xuống Segunda, tất cả các khoản thu của đội bóng đều giảm, và giảm mạnh nhất chính là tiền bản quyền truyền hình, vốn là nguồn sống chính của các đội bóng. Theo cách thức phân chia bản quyền hiện tại, 22 đội bóng ở Liga chỉ nhận được một khoản tiền bằng 9% tổng thu từ truyền hình. Xin nhắc lại là 22 đội và chỉ có 9%. Để tiện so sánh, Real Madrid, Barca, Atletico và Valencia đang chia nhau 45% giá trị gói bản quyền, trong đó Real Madrid và Barca mỗi đội nhận 15%.

Xuống hạng thì ở đâu cũng "khổ" như nhau, nhưng trong các giải lớn ở châu Âu, các đội bóng phải xuống hạng ở Liga có lẽ là khổ nhất. Ngoài yếu tố bất công và phân biệt đẳng cấp đã được nói tới rất nhiều trong cách phân chia bản quyền truyền hình, một lý do khác là LFP, ban tổ chức các giải chuyên nghiệp, chưa có cơ chế hỗ trợ cho những đội bóng phải xuống hạng như ở các giải khác. Thử nhìn sang Premier League, với ví dụ là Newcastle. Cách đây 2 mùa, "Chích chòe" khi phải xuống hạng đã được BTC Premier League "bồi thường" 50 triệu euro trích từ lợi nhuận trong cái gọi là "gói hỗ trợ 3 năm". Khoản tiền này không phải quá lớn, nhưng nó giúp Newcastle không bị "sốc" trước cảnh sống mới, dù theo báo cáo, việc tụt hạng khiến doanh thu của đội bóng này hao hụt tới 57%.

Khi doanh thu giảm mạnh, một đội bóng muốn tồn tại được chỉ còn một cách duy nhất là cắt giảm chi phí. Điều tệ hại là ở TBN, chi phí chủ yếu tập trung ở quỹ lương. Theo một công trình nghiên cứu của giáo sư Jose Maria Gay ở đại học Barcelona thì phần lớn các đội bóng Liga có quỹ lương chiếm tới 90% tổng chi, một điều mà theo ông là "không thể tưởng tượng nổi" theo lý thuyết tài chính thông thường. Điều này có nghĩa là nếu các đội bóng muốn cắt giảm chi phí, họ chỉ còn hai cách là giảm lương của các trụ cột hoặc bán tống bán tháo họ đi và thay bằng những cầu thủ giá rẻ và lương thấp hơn. Thường thì không có mấy cầu thủ chịu giảm lương. Thế nên trừ khi chấp nhận chơi với lửa như Zaragoza, sẽ chẳng có đội nào giữ được lực lượng Liga khi xuống Segunda.

Khi Almeria thua Zaragoza và lún sâu hơn xuống vũng bùn xuống hạng, Chủ tịch Alfonso Garcia của đội bóng xứ Andalucia đã "phán" một câu chua chát: "Giải pháp duy nhất cho tương lai của Almeria là sự xuất hiện của một vị hoàng thân Ả-rập". Đó có lẽ đúng là giải pháp duy nhất. Nhưng liệu có mấy vị sheikh thấy hứng thú với các đội bóng ở Segunda?

Dũng Quyết Sơn