Cần thêm lực lượng chuyên trách chống tội phạm biển

(TT&VH) - Việt Nam cần sớm thành lập thêm lực lượng chuyên trách để bảo vệ an ninh trên biển là một trong nhiều ý kiến được thảo luận trong cuộc hội thảo về “Phòng, chống tội phạm bảo vệ an ninh trật tự trên biển ở Việt Nam” vừa được Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao tổ chức tại TP.HCM ngày 19/4.

Hiện nay tình hình tội phạm gây mất an ninh trật tự trên biển thuộc hải phận Việt Nam đang diễn biến phức tạp và chính vì vậy đã đặt ra cho các bộ, ngành liên quan rất nhiều vấn đề cần phải giải quyết.

Ngày càng phức tạp

Tội phạm trên biển ngày càng phức tạp, đó là một thực tế và trong thời gian qua, bất cứ ai cũng biết đến nạn cướp biển diễn ra hết sức nghiêm trọng như vùng biển Somalia, đã khiến cho nhiều quốc gia phải huy động lực lượng quân đội để bảo vệ lợi ích của mình. Trong khi đó tại vùng biển châu Á, cụ thể là vùng lãnh hải Bangladesh, eo biển Malacca, Singapore, Indonesia, Việt Nam và khu vực “Tam giác Hải Nam” gồm các hải phận thuộc Hồng Kông, đảo Luzon (Philippines), đảo Hải Nam là địa bàn của bọn hải tặc hoành hành mạnh nhất. Theo thống kê của Interpol, riêng năm 2009 đã xảy ra 101 vụ phạm tội (tăng 5% so với năm 2008) với các vụ cướp vũ trang, bắt giữ tàu trái phép để đòi tiền chuộc.

Hội thảo Bảo vệ an ninh trật tự trên biển ở Việt Nam

Đại tá Nguyễn Văn Thưởng, Phó Giám đốc Công an tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cho biết: “Các tội phạm trên biển Bà Rịa - Vũng Tàu rất phức tạp. Năm qua Công an tỉnh đã xử lý hơn 40 vụ buôn lậu trên biển, bắt 2 vụ hủy hoại công trình an ninh quốc gia, hơn 50 vụ giết người trên biển... và gần đây nhất là vào ngày 27/4/2010, vụ tàu Atlantic 3 (quốc tịch Malaysia) cùng 9 thủy thủ đoàn qua vùng biển Singapore bị nhóm cướp biển tấn công và đẩy toàn bộ thủy thủ xuống biển trên phao cứu sinh. Sau đó tàu HQ957 của Hải quân Việt Nam đã cứu được toàn bộ thủy thủ đoàn ngay khu vực quần đảo Trường Sa”.

Những con tàu ma

Đại tá Lê Đình Phú, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát biển cho biết: “Từ năm 1998 đã kiểm tra hơn 10.000 lượt tàu thuyền và bắt hơn 40 tàu xâm phạm sâu vào vùng biển Việt Nam và từ năm 2005 lực lượng chuyên trách phòng chống tội phạm ma túy của Cảnh sát biển đã khám phá hơn 200 vụ ma túy, bắt hơn 380 đối tượng. Trong đó chuyên án 408P đã bắt giữ 5 đối tượng người nước ngoài vận chuyển ma túy bằng đường biển, thu giữ 8,16 tấn nhựa cần sa. Đây là đường dây ma túy lớn nhất đến nay tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á”.

Ngoài ra, trong tình hình hiện nay, hoạt động cướp biển cũng xảy ra nhiều tại các khu vực biển giáp ranh giữa Việt Nam và Campuchia (thuộc tỉnh Kiên Giang, An Giang...). Theo thượng tướng Lê Thế Tiệm, Thứ trưởng Bộ Công an, các đối tượng hầu hết mang quốc tịch nước ngoài như Campuchia, Thái Lan... Bên cạnh đó, tại vùng biển Đông Bắc, các băng nhóm tội phạm thường lợi dụng địa bàn có nhiều phương tiện đánh cá, tàu chở hàng, nhất là các tàu từ phía Nam ra Quảng Ninh để mua than. Có một số vụ chúng tổ chức cướp tàu biển, thay đổi biển số, sơn, sửa chữa lại tàu và sau đó kí hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng “con tàu ma”. Cuối cùng là chúng biến mất cùng với số hàng hóa.

Tàu HQ624 trên đường làm nhiệm vụ tuần tra bảo vệ an ninh biển

Trước tình hình phức tạp như trên, tại hội thảo, các nhà khoa học đã chỉ ra những vấn đề còn hạn chế trong công tác đấu tranh, phòng chống các loại tội phạm trên biển.

Việc điều tra xác minh còn kéo dài, công tác trao đổi thông tin, phối hợp tuần tra kiểm soát của các lực lượng như: Cảnh sát biển, các lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng chưa chặt chẽ. Ngoài ra, các đại biểu đã nhấn mạnh đến những hạn chế trong hệ thống pháp luật về vấn đề này và kiến nghị cần phải nghiên cứu, rà soát các điều ước quốc tế và văn bản quy phạm pháp luật về biển của Việt Nam. Từ đó sửa đổi, bổ sung các quy định cho phù hợp với Công ước Luật biển 1982, Luật biển quốc tế và các điều ước quốc tế khác mà Việt Nam là thành viên... Đồng thời, kiến nghị nhà nước cần sớm ban hành Luật biển Việt Nam, tạo cơ sở pháp lý thống nhất về các vấn đề có liên quan đến các vùng biển, đảo Việt Nam, trong đó có vấn đề bảo đảm an ninh trật tự trên biển và trách nhiệm của các cơ quan chức năng đối với hoạt động này.

Các đại biểu, nhà khoa học quan tâm nhất là ngoài lực lượng Cảnh sát biển về tổ chức cần thành lập các đơn vị chuyên trách về phòng chống tội phạm, bảo vệ an ninh trật tự trên biển trong lực lượng Công an, Hải quân và Biên phòng.

Về đào tạo cán bộ, một nội dung chính trong hội thảo, nên xem xét để nhanh chóng đưa kiến thức về phòng chống tội phạm, bảo vệ an ninh trật tự trên biển vào chương trình đào tạo và xây dựng Trung tâm Huấn luyện, thực hành trong các học viện, nhà trường thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và các cơ sở đào tạo cán bộ pháp luật ở nước ta. Ngoài ra, PGS.TS Nguyễn Thái Uyên Hương, đại diện Bộ Ngoại giao kiến nghị: “Chúng tôi cũng đề xuất là tổ chức các lớp đào tạo ngắn hạn cho các cán bộ bên lực lượng công an, quốc phòng về Luật Quốc tế và ngoại ngữ mà bên Học viện Ngoại giao có thể hỗ trợ hoặc cùng phối hợp thực hiện”.

Trung tướng Trần Đại Quang, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, với những ý kiến của các đại diện, nhà khoa học trong hội thảo sẽ tập hợp báo cáo cho các cơ quan có thẩm quyền trong việc nghiên cứu hoạch định các chủ trương, chính sách liên quan đến chiến lược biển Việt Nam.

Anh Đức