VFF chọn HLV ngoại: Bất cập như kinh nghiệm

(TT&VH) - Trong bất cứ cuộc tuyển chọn HLV nào cho ĐTQG, VFF luôn nêu ra tiêu chí “có kinh nghiệm về bóng đá châu Á hoặc Đông Nam Á” như là một trong những yêu cầu ưu tiên, nhưng chính cái tiêu chỉ tưởng chừng như rất quan trọng này lại là một bất cập, và ngày càng thể hiện sự hạn chế của nó.

Bóng đá châu Á là gì so với mặt bằng thế giới, nếu không phải là vùng trũng, và cho dù bóng đá Nhật Bản và Hàn Quốc đã đạt được sự tiến bộ rất lớn trong những thập kỷ gần đây, nhưng họ vẫn chưa có tiếng nói trọng lượng thực sự ở sân chơi đỉnh cao của bóng đá thế giới như World Cup. Ngay cả Australia, nền bóng đá “nhập ngoại” được xem là mạnh nhất nhì châu Á, nhưng cũng chưa có số má gì ở ngoài phạm vi châu lục.

Trong khi đó, những HLV nước ngoài khi đến với bóng đá VN đều xuất thân từ các nền bóng đá cao hơn chúng ta, và sở dĩ bóng đá VN cần tới chất xám của họ là để học hỏi, thay vì ngược lại, tức là các ông thầy ngoại đến với bóng đá VN để mong nâng cấp trình độ. Bởi thế, việc áp đặt tiêu chí “ưu tiên có kinh nghiệm về bóng đá châu Á” với các ứng viên thực sự là chuyện rất bất cập.

Nó chẳng khác nào câu chuyện một trường học ở vùng cao heo hút, rất cần các thầy cô giáo giỏi từ miền xuôi lên để nâng cao trình độ cho học sinh, song lại kèm theo yêu cầu là những thầy cô giáo này phải am hiểu phong tục tập quán cũng như năng lực thực sự của học sinh trước khi nhận việc.

HLV Falko Goetz tuy chưa có kinh nghiệm với bóng đá châu Á nhưng thực sự rất có năng lực

Một HLV giỏi khi tiếp nhận đội bóng chắc chắn sẽ biết cách nhào nặn để xây dựng lối chơi phù hợp với những gì mà ông ta có trong tay. Các cầu thủ Thái Lan tuy có tầm vóc không hơn gì đồng nghiệp VN, nhưng hơn chục năm qua, LĐBĐ nước này vẫn trung thành với xu hướng sử dụng các ông thầy người Anh, song chẳng ai ở Đông Nam Á dám nói rằng Thái Lan là đội bóng chỉ biết chơi theo kiểu tạt cánh đánh đầu.

Hay một dẫn chứng khác, HLV Jose Mourinho dù cầm quân ở bất cứ đâu, Bồ Đào Nha, Anh, Italia hay Tây Ban Nha thì các đội bóng dưới quyền ông đều thể hiện được cá tính rất đặc trưng của chiến lược gia này. Nếu cứ xét theo tiêu chuẩn “ưu tiên có kinh nghiệm về bóng đá châu Á” như VFF đang làm thì có khi Mourinho chẳng đủ điều kiện để được xem xét làm HLV trưởng Chelsea hay Inter Milan, bởi trước khi tới 2 CLB này (và gặt hái thành công rực rỡ), Mourinho chẳng có chút kinh nghiệm nào với Premier League hay Serie A.

Văn hào Lỗ Tấn từng nói: “Kỳ thực trên đời này làm gì có đường, người ta đi mãi thì thành đường thôi”, còn dân gian VN thì có câu: “Biết đi rồi mới biết chạy”. Suy rộng sang lĩnh vực bóng đá, những câu nói này có thể hiểu rằng, kinh nghiệm là một yếu tố trừu tượng, nó không tự nhiên xuất hiện mà chỉ sinh ra từ thực tế, nên đây không phải là tiêu chí tiên quyết để thể hiện năng lực chuyên môn của một HLV.

Nếu là nhà cầm quân có khả năng thực sự, chỉ cần được tạo cơ hội đầy đủ thì ông ta hoàn toàn có thể để lại dấu ấn, còn ngược lại, nếu không có tài thì dù nỗ lực và chăm chỉ đến mấy cũng khó thành công, bởi HLV bóng đá không phải là lĩnh vực có đất dụng võ cho ai muốn lấy cần cù để bù thông minh.

Nhật Huy