Lấy thơ làm du lịch

Vào ngày 15 tháng Giêng Âm lịch hằng năm người yêu thơ của cả miền Trung và Tây nguyên đều đổ về đỉnh núi Nhạn, dưới bóng tháp Chàm cổ kính để đọc thơ và nghe thơ. Có thể nói đây là vùng đất khai sinh ra Ngày thơ VN.

(TT&VH) - Năm nay, Ngày thơ Việt Nam bước vào tuổi thứ 9. Trong khi đó, Đêm thơ Nguyên tiêu diễn ra tại TP Tuy Hòa - trung tâm của tỉnh Phú Yên bước sang tuổi 31. Khi chưa có Ngày thơ Việt Nam diễn ra vào ngày 15 tháng Giêng Âm lịch hằng năm ở khắp các tỉnh thành, Đêm thơ Nguyên tiêu tại Phú Yên là đêm thơ của cả khu vực Duyên hải Trung bộ.

Vào ngày này hằng năm, các nhà thơ, người yêu thơ của cả miền Trung và Tây nguyên đều đổ về đỉnh núi Nhạn, dưới bóng tháp Chàm cổ kính để đọc thơ và nghe thơ. Chính đêm thơ Nguyên tiêu dưới bóng tháp Nhạn đã góp phần quan trọng “khai sinh” ra Ngày thơ Việt Nam hôm nay.

Miền đất thơ

Năm nay, Ngày thơ Việt Nam tại Phú Yên sẽ diễn ra trong đêm nay (rằm tháng Giêng) và đêm mai, tức 17 và 18/2/2011. Theo dự kiến, các nhà thơ nổi tiếng Nguyễn Khoa Điềm, Hữu Thỉnh, Trần Đăng Khoa, Đỗ Trung Quân... sẽ có mặt tại TP Tuy Hòa để đọc thơ và giao lưu cùng người hâm mộ.

Khởi nguồn của Đêm thơ Phú Yên bắt đầu từ những người mê đọc sách của Thư viện Hải Phú (Hải Phú là tên viết tắt của hai tỉnh kết nghĩa Hải Dương - Phú Yên trong thời chống Mỹ). Từ đêm Nguyên tiêu của những người “hay chữ” của Thư viện Hải Phú, Đêm thơ của tỉnh Phú Yên kéo dài đến tận hôm nay, trở thành “món ăn tinh thần” không thể thiếu của người dân tỉnh này và của cả các nhà thơ trong khu vực.

Kinh phí cho hai đêm thơ trên đỉnh núi Nhạn lên đến nửa tỷ đồng, trong đó có một phần của các “mạnh thường quân” yêu thơ đóng góp. Nói như thế để thấy, người Phú Yên yêu thơ như thế nào.

Đêm thơ trên núi Nhạn ở Phú Yên đã có truyền thống hơn 30 năm

Tạm gác qua công tác tổ chức ngày thơ hoành tráng cũng như phong trào thơ lên cao từ cấp xã đến cấp tỉnh tại địa phương này. Điểm lại “quá khứ” một chút, quả thật Phú Yên là miền đất của thơ trong thời hiện đại. Miền đất này là nơi sinh thành của nhà thơ Nguyễn Mỹ - tác giả bài thơ bất hủ Cuộc chia ly màu đỏ.

Thuở còn sống, qua đất này, thi sĩ Tản Đà thản thốt: Đa tình con mắt Phú Yên. Những ai đi qua Tuy Hòa đều công nhận đặc sản nơi đây là gió, gió thổi lồng lộng quanh năm. Ấy thế nhưng, gió lại vào thơ một cách ngon lành và gió trở trên nổi danh hơn nhờ thơ. Nhà thơ Trần Mai Ninh viết trong trường ca Nhớ máu: “Ơ cái gió Tuy Hòa/ Cái gió chuyên cần và phóng túng/ Gió chạy ngang chạy dọc/ Gió nói gió cười...”.

Theo một nhà báo đồng nghiệp công tác lâu năm tại Phú Yên, miền đất này là nơi nhà thơ Xuân Diệu làm bài thơ cuối cùng trước khi ông qua đời. Anh có nhiều dịp gần gũi nhà thơ Xuân Diệu khi thi sĩ đến Phú Yên. Những câu thơ có lẽ là cuối cùng của Xuân Diệu viết tại Tuy Hòa được người viết bài này ghi lại theo trí nhớ sau khi nghe anh đồng nghiệp đọc cách nay khoảng 10 năm: “Ngày tháng xoay vần đêm chuyển sao? Dòng đời xuôi ngược xiết là bao/ Ít khi sum họp nhiều ly biệt? Anh lỡ thương em sẽ thế nào?”. Thông tin này chúng tôi đưa ra rất cần những nhà nghiên cứu về Xuân Diệu “xác nhận” thêm.

Xây dựng “ngày thơ” thành sản phẩm du lịch

Đêm thơ 10.000 người

Ngày mùng 4 Tết Tân Mão, tại xã Hòa Đồng, huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên - đêm thơ đầu tiên tại tỉnh này đã khai mạc. Từ sau Đêm thơ xã Hòa Đồng, 6 huyện, 1 thị xã và TP Tuy Hòa của Phú Yên đều có đêm thơ của riêng mình. Tất cả các đêm thơ này đều hình thành từ “hiệu ứng” Đêm Nguyên tiêu trên núi Nhạn. Đêm rằm tháng Giêng năm Canh Dần 2010, ước tính có khoảng 10.000 người đổ về núi Nhạn dự Ngày thơ Việt Nam. Có thể nói ở Phú Yên, nhà nhà làm thơ, người người yêu thơ.

Đêm thơ Nguyên tiêu lần thứ 31 tại Phú Yên mở đầu cho hoạt động kỷ niệm 400 năm thành lập tỉnh này. Năm 2011 cũng là năm Phú Yên đăng cai tổ chức Năm Du lịch quốc gia Duyên hải Nam Trung bộ. Vậy thơ đóng góp gì vào ngành du lịch của tỉnh Phú Yên?

Theo kế hoạch, bắt đầu từ năm 2011, tỉnh này bắt tay xây dựng Ngày thơ Việt Nam trên núi Nhạn trở thành một sản phẩm du lịch phục vụ khách trong và ngoài nước.

Để tiến đến việc ngày thơ trở thành một sản phẩm du lịch, Nguyên tiêu năm nay trên đỉnh núi Nhạn, Ngày thơ Việt Nam lần thứ 9 - có lẽ là duy nhất trong cả nước - kéo dài liền 2 đêm.

Chiều tối ngày 15 tháng Giêng, sẽ mở cửa “Vườn thơ” kéo dài suốt con “Đường thơ” từ chân núi Nhạn lên đỉnh. Dọc “Đường thơ” có 100 nữ sinh cầm đèn lồng chào đón quan khách. Suốt đường thơ có khoảng 35 bài thơ tuyển chọn từ các nhà thơ tỉnh Phú Yên và 7 tỉnh Duyên hải Nam Trung bộ. Trong đó, 3 bài thơ Cuộc chia ly màu đỏ của Nguyễn Mỹ, Nhớ máu - Trần Mai Ninh và Đèo Cả - Hữu Loan sẽ được khắc trên bia đá.

Song song với “Vườn thơ” là một “Quán văn chương” phục vụ các ấn phẩm cho người yêu thơ.

Nhạc sĩ Ngọc Quang, Chủ tịch Hội VHNT kiêm Phó giám đốc Sở VH,TT&DL Phú Yên cho biết thêm: “Sẽ có nghệ thuật sắp đặt thơ và trình diễn thư pháp cùng với cuộc thi Người đẹp Nguyên tiêu qua ảnh nghệ thuật trong Nguyên tiêu năm nay”.

Trần Hoàng Nhân