“Góa phụ đen” chưa buông tha nước Nga

(TT&VH) - Ngày 25/1, nhà chức trách Nga nói rằng một nghi phạm “góa phụ đen” có thể là nhân vật đứng sau vụ đánh bom tự sát nhằm vào sân bay Domodedovo, vốn hoạt động nhộn nhịp nhất thủ đô Moskva, làm 35 người thiệt mạng và khiến cả đất nước choáng váng.

Chưa có ai lên tiếng nhận trách nhiệm cho vụ đánh bom diễn ra hôm 24/1. Ngoài số người chết, vụ khủng bố còn khiến cho 168 người bị thương, trong đó 40 mang thương tích rất nặng. Nhưng báo chí Nga nhanh chóng loan tin vụ đánh bom có thể là sản phẩm của các “góa phụ đen”.

Người dân Nga đặt hoa tưởng niệm các nạn nhân thiệt mạng trong vụ khủng bố

“Tao sẽ giết hết chúng mày”

Hãng tin Interfax cho hay một nhân chứng đã tả lại với các điều tra viên rằng ông ta nhìn thấy một phụ nữ mặc đồ đen đứng gần một kiện hành lý, thứ sau đó đã phát nổ. “Nhân chứng mô tả lại rằng người phụ nữ trẻ này mặc đồ màu đen và có thể thuốc nổ nằm trong túi hoặc trong vali, gần với chỗ cô ta đứng” - một nguồn tin thân cận với cơ quan điều tra cho biết.

Đi cùng với người phụ nữ này còn có một người đàn ông khác, cũng mặc đồ đen, đội mũ đen. Cả 2 cùng thiệt mạng khi quả bom phát nổ. Một nhân chứng tả lại trên kênh truyền hình quốc gia Nga nói rằng tên khủng bố nam giới đã hét lớn những lời cuối: “Tao sẽ giết hết chúng mày”, trước khi chớp lửa sáng lên. "Hắn ta nổ tung thân mình ngay trước mắt tôi” - nhân chứng Artyom Zhilinkov, người tới sân bay để đón bạn nói với tờ Pravda - “Gã đàn ông mặc áo khoác đen và đội mũ đen. Đó là tất cả những gì tôi còn nhớ.  Người hắn ta bung thành nhiều mảnh nhỏ."

Cơ quan điều tra Nga tin rằng quả bom được đặt trên sàn sân bay, thay vì quấn quanh người “góa phụ đen”."Chỉ một số ít nạn nhân bị thương tổn ở tay và ngực” - một điều tra viên giấu tên nói với tờ Pravda - "Phần lớn các thương tổn xuất hiện ở phần chân, cho thấy ý tưởng rằng quả bom có thể đã được đặt trong va li và chiếc va li này đứng ở trên sàn khi nó phát nổ”. Họ cũng tin rằng những tên khủng bố có thể không muốn chết cùng quả bom. Nhưng bom đã vô tình phát nổ, hoặc bị điều khiển từ xa, khiến chúng không thể thoát thân.

Kinh hãi cái tên shakhidka

Những phỏng đoán về việc có sự dính líu của các góa phụ đen đã khiến dư luận Nga không khỏi kinh hãi.

Một góa phụ đen, hay shahidka, là từ mô tả một nữ cảm tử quân người Chechnya. Các cá nhân này đã nổi tiếng trong vụ bắt con tin ở một nhà hát nằm tại Moskva hồi tháng 10/2002. Chỉ huy phiến quân Chechnya Shamil Basayev có lần nói rằng các shahidka là một phần lực lượng đánh bom tự sát của ông ta, còn được gọi là Lữ đoàn Tử vì đạo Riyad-us Saliheen.

Không ai biết đích xác số lượng góa phụ đen là bao nhiêu, nhưng con số ước tính chỉ khoảng vài chục. Họ thường đến từ khu vực miền núi Bắc Caucasus, cách thủ đô Moskva khoảng 1.300km về phía Nam, nơi có đông đảo cộng đồng Hồi giáo sinh sống.

Cụm từ “góa phụ đen” hình thành từ thực tế nhiều phụ nữ tham gia đánh bom tự sát là vợ của những chiến binh bị thiệt mạng trong cuộc chiến Chechnya. Họ cũng hay mặc đồ đen kín từ đầu tới chân để tiện cho việc giấu bom trong người. Ít học, lại bị kích động mạnh bởi lòng thù hận và đau khổ sau khi chồng chết, họ dễ dàng bị các phần tử Hồi giáo cực đoan tuyển mộ, tẩy não để trở thành vũ khí chết người.

Nhưng theo một cuộc điều tra của phóng viên Julia Jusik, không ít những người khác đã trở thành shahidka do bị cha mẹ đem bán. Một số bị bắt cóc hoặc bị lừa tham gia khủng bố. Ngoài ra có một nhóm tới từ các gia đình chiến binh và bị ép trở thành góa phụ đen. Rất nhiều người bị ép sử dụng ma túy hướng thần và bị hiếp dâm như một cách để chuẩn bị tốt hơn cho vụ tấn công tự sát. Phần lớn họ không được huấn luyện, do việc quấn bom vào người không cần phải qua đào tạo. Cuộc điều tra của Jusik cũng cho biết rằng trong nhiều cuộc tấn công của các góa phụ đen, họ đã không tự nổ tung thân mình mà bị một kẻ khác kích nổ bom từ xa.

Một phần lỗi do an ninh lỏng lẻo

Theo sau vụ tấn công khủng bố, Ủy ban chống khủng bố quốc gia Nga (NAC) đã cho rằng các biện pháp an ninh lỏng lẻo tại sân bay Domodedovo là một trong những nguyên nhân khiến thảm kịch có thể xảy ra. Họ nói rằng nhóm khủng bố tiến vào sân bay mà không bị kiểm tra. "Các biện pháp an ninh tại sân bay Domodedovo đã không được đảm bảo, bởi nếu không, vụ đánh bom khủng bố đã không xảy ra" - phát ngôn viên NAC Nikolai Sintsov tuyên bố.

Tổng thống Nga Dmitry Medvedev cũng cho rằng đã có những lỗ hổng an ninh tại sân bay. Đây là một thực tế hết sức đáng trách bởi Domodedovo đã từng là địa điểm bị tấn công khủng bố trước đây. Đó là tháng 8/2004, khi 2 nữ góa phụ đen lên 2 chiếc máy bay khác nhau rồi kích nổ quả bom chúng mang theo người, làm 88 người thiệt mạng. Hiện an ninh Nga đang tìm kiếm 1 đồng phạm đã chở 2 kẻ đánh bom tới sân bay. Thủ tướng Nga Vladimir Putin đã tuyên bố “sự trừng phạt là không thể tránh khỏi” với những cá nhân đã gây ra vụ khủng bố.