“Mật mã Kryptos” thách thức thế giới

Trụ sở Cục tình báo Trung ương Mỹ (CIA) tại Langley có một quần thể tác phẩm tượng - điêu khắc mang tên Kryptos. Đây thực chất là một thông điệp đã được mã hóa.

(TT&VH) - Trụ sở Cục tình báo Trung ương Mỹ (CIA) tại Langley có một quần thể tác phẩm tượng - điêu khắc mang tên Kryptos. Đây thực chất là một thông điệp đã được mã hóa và nó khó giải tới mức vừa qua cha đẻ của bức tượng và thông điệp bên trong đã phải đưa ra lời gợi ý để giới bẻ khóa nhanh chóng tới đích.

Kryptos (tiếng Hy Lạp có nghĩa “bị che giấu”) là đứa con tinh thần của nhà điêu khắc Jim Sanborn. Quần thể tượng - điêu khắc trị giá 250.000 USD này được đặt trước tổng hành dinh CIA kể từ ngày 3/11/1990, đã khiến giới giải mật mất ăn mất ngủ trong cuộc tìm kiếm thông điệp ẩn giấu bên trong mật mã.

“Đỉnh Everest” của các mật mã

Tấm tượng đồng này có chiều cao 3 mét, mang hình một tờ giấy uốn cong. Một mặt tượng khắc tổng cộng 869 chữ đã qua mã hóa. Tuy nhiên tháng 4/2006, Sanborn đã công bố thông tin nói rằng một chữ nằm trong nửa này đã bị thiếu mất, nghĩa là thực tế mặt này có 870 chữ. Mặt còn lại có 869 chữ đã mã hóa.

Các ký tự mật mã này gồm 26 chữ trong bảng chữ cái Latin và các dấu hỏi được cắt ra từ đồng. Các dòng chữ này chứa 4 thông điệp được mã hóa. Sanborn đã hợp tác cùng một cựu nhân viên CIA về hưu tên Ed Scheidt, Chủ tịch Trung tâm Mật mã CIA để tạo nên hệ thống mật mã sử dụng trong tượng của ông. Sanborn tiết lộ rằng bức tượng này chứa một thông điệp nằm trong một thông điệp. Điều đó có nghĩa các nhà giải mật chỉ tiếp cận được với thách thức cuối cùng nếu giải mã toàn bộ cả 4 thông điệp có trên bức tượng.

Quần thể tượng, điêu khắc Kryptos ngoài trụ sở CIA.

3 trong số 4 thông điệp đó đã được giải mã tính tới năm 1999. Thông điệp đầu tiên có nội dung như sau: “Giữa bóng tối huyền ảo và sự thiếu ánh sáng, ẩn chứa một sắc thái ảo giác”. Đây chỉ là một câu thơ thuần túy. Thông điệp thứ 2 dài hơn: “Nó hoàn toàn vô hình, làm sao có thể như thế? Họ đã sử dụng từ trường trái đất. Thông tin đã được thu thập và chuyển ngầm tới một vị trí không xác định. Langley có biết được về chuyện này không? Họ nên chôn dấu nó đâu đó ngoài kia. Ai biết được vị trí chính xác? Chỉ có thể là WW. Đây là thông điệp cuối cùng của ông ấy. 38 độ Bắc 57 phút 6,5 giây, 77 độ Tây 8 phút 44 giây. Lớp thứ 2”. WW chính là William Webster và tọa độ trong này chỉ tới vị trí trụ sở của CIA. Thông điệp thứ 3 là đoạn trích từ nhật ký của nhà khảo cổ học Howard Carter, người vào năm 1922 đã phát hiện ra quan tài của pharaon Tutankhamon.

Duy chỉ có đoạn mật mã cuối cùng gồm 97 ký tự vẫn là một bí mật đầy thách thức. Ngay cả giới chuyên gia CIA cũng nói rằng thông điệp này khó phá do nó quá ngắn và gây khó khăn cho việc tìm kiếm các chữ cái lặp lại - một yếu tố chủ chốt cho việc giải mã. Thông điệp cuối cùng, vì thế, được xem là “đỉnh Everest của các mật mã” trong giới chuyên gia giải mật.

Tiết lộ nhỏ giọt

Việc thông điệp thứ 4 không thể bẻ khóa nổi sau 2 thập kỷ đã khiến Sanborn vô cùng ngạc nhiên. “Tôi chẳng bao giờ nghĩ thời gian giải mã lại kéo dài lâu tới vậy” - Sanborn thổ lộ trên tờ Telegraph - “Tôi đã cố thu hẹp các lựa chọn và đề nghị trao thưởng cho cộng đồng Kryptos để thu hút sự quan tâm của họ”.

Bức tượng và các thông điệp cũng mang tới cho ông sự nổi tiếng. Chúng đã xuất hiện trong các cuốn tiểu thuyết Mật mã Da Vinci và Biểu tượng Thất truyền của nhà văn Dan Brown. Chúng cũng xuất hiện trong bộ phim truyền hình Bí danh.

Jim Sanborn, cha đẻ mật mã khó phá nhất thế giới

Sanborn nhận được nhiều lời tán dương, nhưng cũng không ít sự phê phán và cả lời đe dọa từ những kẻ muốn “dạy cho ông bài học” vì tội đặt mã khó. “Người ta đã tìm tới nhà tôi, studio nghệ thuật của tôi để trao đổi về bức tượng. Họ cũng đe dọa tôi vài lần” - ông nói - “Tôi đoán rằng ai đó nắm giữ bí mật mà người khác mong muốn có được sẽ phải đối diện với sự phẫn uất. Tượng Kryptos nhắc nhở chúng ta về khó đoán biết trước được của số phận”. Vừa qua ông đã quyết định cung cấp gợi ý cho các nhà giải mã bằng cách tiết lộ 6 trong 97 chữ cái của thông điệp cuối cùng. Theo Sanbron, trên bức tượng, các chữ cái đó tạo thành cụm từ NYPVTT. Khi giải mã, chúng có mang nội dung BERLIN.

Một thập kỷ nữa mới tiết lộ thêm

Lời gợi ý đã khiến cộng đồng giải mã Kryptos rất phấn khích. Một trang web do Sanborn dựng nên để giải đáp những câu hỏi liên quan tới bẻ khóa Kryptos đã nhanh chóng quá tải sau khi ông công bố các gợi ý. Elonka Dunin, một nhà thiết kế trò chơi và là tay phá mã nghiệp dư nổi tiếng nhất Mỹ nói rằng cộng đồng Kryptos như tỉnh giấc ngủ say sau khi cụm từ Berlin được tiết lộ. “Gợi ý đã tiếp thêm năng lượng khổng lồ cho cộng đồng” - Dunin nói - “Có rất nhiều hoạt động đã diễn ra trên mạng và chúng tôi đã tổ chức các cuộc hội thảo để tập trung xử lý mật mã sau diễn biến mới”.

Do độ khó của thông điệp thứ 4, một số người đã tỏ ý nghi ngờ về sự tồn tại của nó. Họ không tin rằng có đoạn thông điệp như vậy nhưng Sanborn khẳng định thông điệp có thể giải mã được và hoàn toàn có nghĩa trong tiếng Anh.

Tuy nhiên ngoài việc cung cấp gợi ý kể trên, Sanborn sẽ “câm như hến” và không tiết lộ thêm gì nữa. “Sẽ phải mất thêm một thập kỷ nữa trước khi tôi tiết lộ thêm một gợi ý mới” - ông tuyên bố.

Gia Bảo