Toàn cảnh văn hóa trong tuần: Lạc quan

Lạc quan, khi mới đây, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế đã tiếp nhận bộ Biên chung, Biên khánh - hai loại nhạc khí Nhã nhạc gồm nhiều chiếc chuông đồng, khánh đá được sắp xếp theo một thứ tự âm thanh nhất định - do Trung tâm Nghệ thuật biểu diễn truyền thống quốc gia Hàn Quốc phục chế. Đây là kết quả của quá trình nghiên cứu phục hồi hình thức cũng như diễn tấu của nhạc cụ của Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế, trên cơ sở đó, Trung tâm Nghệ thuật biểu diễn truyền thống quốc gia Hàn Quốc tiến hành phục chế mà người làm chủ yếu là nghệ nhân Kim Hyunkon. Bộ Biên chung - Biên khánh được phục hồi đúng như nguyên mẫu này sẽ được sử dụng để phục vụ công chúng, khách du lịch trong các dịp lế trọng đại: Lễ Tế Xã Tắc, Lễ Đại triều ở điện Thái Hòa, Lễ Tế Giao... và dịp festival Huế.

Cũng với việc phục hồi di tích lịch sử, tại Hà Nội, dự án trùng tu Ô Quan Chưởng đã được tiến hành nghiệm thu đợt 1 vào ngày 4/1 sau hai năm “đập - xây - trát”. Dự án được Quỹ Đại sứ Bảo tồn Văn hóa của Mỹ chi vào 74.500 USD. Ô Quan Chưởng hay còn gọi là ô Đông Hà, một trong 21 cửa ô còn sót lại, là cửa ô của Hà Nội xưa nằm ở phía Đông tòa thành đất bao quanh kinh thành Thăng Long, được xây năm 1749 dưới thời Lê, giờ đã mang trên mình một tấm áo vôi vữa mới, vừa trẻ hóa, vừa lạ hóa, gây ngỡ ngàng, thất vọng cho bao nhiêu người dân thủ đô cũng như du khách.

Cũng vào ngày 4/1, 215 di vật khai quật tại Hoàng thành Thăng Long đã được Viện Khoa học Xã hội Việt Nam đã bàn giao cho UBND thành phố Hà Nội, kèm theo là toàn bộ hệ thống, trang thiết bị máy móc của các phòng trưng bày tại tầng 1 của nhà Cục Tác chiến trong khu Thành cổ Hà Nội. 215 hiện vật vừa bàn giao này manh những nét đặc trưng của từng giai đoạn lịch sử từ tiền Thăng Long cho tới Thăng Long sau này với các triều đại Lý, Trần, Lê…

Theo tiến trình lịch sử, một điểm sáng lạc quan của việc “dân ta phải biết sử ta”, bộ sách Lịch sử Nam Bộ kháng chiến do Nxb Chính trị Quốc gia phối hợp với Hội đồng Chỉ đạo biên soạn Lịch sử Nam bộ kháng chiến đã cho ra mắt bạn đọc tập I và II. Bộ sách do cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt làm Chủ tịch Hội đồng Chỉ đạo biên soạn, nhà văn Trần Bạch Đằng chủ biên. Đây là bộ sách có số lượng lớn về tư liệu lịch sử, về nhiều sự kiện, nhân vật, con số… được khái quát trong hàng nghìn trang in khổ lớn; chứa đựng khối lượng nội dung hết sức phong phú và đa dạng rất nhiều hoạt động về cuộc kháng chiến cứu nước đầy gian khổ, hy sinh anh dũng của đồng bào, đồng chí ở vùng đất Nam bộ liên tục suốt gần một phần ba thế kỷ (1941-1978).

Đời sống ca nhạc những ngày đầu năm 2011 như có một làn gió mới từ ba cuộc thi ca hát: Ngôi sao Tiếng hát truyền hình, Thần tượng Việt Namvà Sao mai - Điểm hẹn. Tới đích muộn nhất là Sao mai - Điểm hẹn vào đêm 2/1 vừa qua. Năm nay Sao mai - Điểm hẹn xem chừng “thất thế” với các đối thủ, tới đêm cuối lại xảy ra trục trặc của tổng đài nhắn tin đã gây thiệt hại hoặc làm lợi cho một số thí sinh, từ đó tạo ra sự may rủi cao hơn hẳn. Và cách trao giải vớt vát vào phút chót đã ảnh hưởng không ít đến giá trị của giải thưởng. Dù vậy, Minh Chuyên, ca sĩ xuất sắc nhất Sao mai - Điểm hẹn 2010 vẫn là một tín hiệu lạc quan tới đây cho thị trường âm nhạc Việt Nam.

Không chậm chễ, ngay sau Vietnam Idol 2010, Sao mai - Điểm hẹn 2010, Liên hoan giọng ca vàng truyền hình ASEAN 2011 được tổ chức ngay trong ba đêm, 5, 7, 8/1 tại Nhà hát Truyền hình TP.HCM (truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9). Đây là lần thứ hai liên hoan diễn ra tại TP.HCM (lần đầu năm 2008). Trong đêm khai mạc ngày 5/1, các ca sĩ thể hiện các bài mang âm hưởng dân ca và truyền thống. Đêm 7/1 là phần dự thi với phong cách nhạc nhẹ và đêm cuối cùng 8/1 sẽ là đêm gala trao giải. Các giải thưởng năm nay gồm có: 4 cúp vàng, 4 cúp bạc, 4 cúp đồng và giải khán giả bình chọn. Việt Nam cử 4 đại diện tham gia tranh tài gồm: H’Zina Bya (vừa đăng quang Ngôi sao Tiếng hát truyền hình 2010), Thu Minh (ảnh), Kasim Hoàng Vũ, Đỗ Tùng Lâm. Các đối thủ khác đến từ Thái Lan, Campuchia, Bruney, Indonesia, Malaysia, Myanmar, Philippines (mỗi nước có một đại diện). Ngoài ra, còn có thêm ca sĩ khách mời đến từ Nhật Bản. Ban giám khảo chuyên môn năm 2011 có ông Keitaro Kamo (thành viên Hội Âm nhạc Nhật Bản, Giám đốc sản xuất âm nhạc của Công ty âm nhạc Toshiba Emi), bà Indira Sotyawati (giảng viên thanh nhạc/ biên đạo múa trường Âm nhạc Sekolah Indonesia), nhạc sĩ Dương Thụ, nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Thiện và nhạc sĩ Trần Long Ẩn.

Nhiều tín hiệu mới đáng mừng song cũng ngay trong những ngày đầu năm, giới nhạc Việt lại “cống hiến” thêm một bê bối bản quyền thuộc loại “xưa như Diễm”. Đó là trường hợp ca khúc Hạnh phúc mong manh của nhạc sĩ Vũ Quốc Việt đã ký độc quyền cho Công ty TNHH giải trí Việt Com (Vietcom) nhưng vẫn bán cho nhiều khách hàng khác, gồm cả ca sĩ Thanh Lan, ca sĩ Cát Tường, và nhóm V Music. Hợp đồng số 56/HĐ/VC/2009 ký ngày 30/12/2009 giữa Vietcom và nhạc sĩ Vũ Quốc Việt ghi rõ tại điều 1, khoản 1.2: Bên B (nhạc sĩ Vũ Quốc Việt) đồng ý sáng tác cho bên A (Vietcom) 2 ca khúc độc quyền cho bộ phim truyện Anh em nhà bác sĩ. Điều 5, khoản 5.1 cũng chỉ rõ: “Bản quyền và quyền sở hữu trí tuệ đối với toàn bộ các tài sản của phim truyện, bao gồm bài hát, cảnh quay, hình ảnh, giọng nói, nhạc phim (2 bài hát chủ đề trong phim)... thuộc quyền sở hữu hợp pháp duy nhất của bên A”. Giải thích về sự lộn xộn này, nhạc sĩ Vũ Quốc Việt nhận lỗi gây ra là do chủ quan sơ suất khi không đọc kỹ hợp đồng để nhầm lẫn giữa bên A và bên B. Chuyện “sơ suất” này cũng không mới.

Bàn Phím