Văn hóa qua 365 ngày
Hôm qua (30/12), cuộc bình chọn do Bộ VH,TT&DL khởi thảo với sự đã “đóng đinh” lại những sự kiện đáng ghi nhận nhất trong năm 2010.
Không thể phủ nhận cách làm khoa học và bài bản của Bộ, nhưng văn hóa vốn mang tính đa dạng, đa chiều, cho nên TT&VH cũng muốn đưa ra một vài gợi ý về cách bình chọn của mình, hy vọng sẽ được đông đảo ủng hộ và cùng lựa chọn.
Trên lĩnh vực văn hóa, có thể thấy cuộc bình chọn của Bộ VH,TT&DL là bài bản và chính danh nhất. Trên cơ sở đóng góp của các phóng viên báo chí vào dự thảo, những sự kiện có 70% bình chọn của phóng viên trở lên mới chính thức được lựa chọn.Kết quả là 120 nhà báo cùng với Bộ đã lựa chọn 10 sự kiện dưới đây:
1. Các hoạt động văn hóa, nghệ thuật chào mừng kỷ niệm các ngày lễ lớn.2. Các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội.
3. Các di sản của Việt Nam được UNESCO vinh danh.4. Các hoạt động văn hóa quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ở nước ngoài.
5. Các sự kiện văn hóa, thể thao quốc tế lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam.6. Đạo diễn, Nghệ sĩ Nhân dân Đặng Nhật Minh được Mỹ vinh danh.
7. Đại hội Thể dục Thể thao các cấp và Đại hội Thể dục Thể thao toàn quốc lần thứ 6.
8. Đoàn thể thao Việt Nam giành 33 huy chương tại Asian Games 16.
9. Ngành du lịch Việt Nam đón vị khách quốc tế thứ 5 triệu.10. Chương trình kích cầu du lịch 2010 “Việt Nam-Điểm đến của bạn”.
Cao nguyên đá Đồng Văn được công nhận là Công viên địa chất toàn cầu
Như vậy tổng kết về sự vinh danh, Bộ không đưa sự kiện Công viên đá Đồng Văn (Hà Giang) được gia nhập mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu vào sự kiện thứ 3 này.
Trước đó, trong cuộc họp lấy ý kiến các nhà báo, cũng có ý kiến đề nghị nên đưa vào. Và còn nhớ là năm trước đó (2009), cũng có ý kiến của một số nhà báo đề nghị đưa sự kiện Mộc bản triều Nguyễn được công nhận là Di sản tư liệu thế giới vào trong sự kiện chùm các di sản được UNESCO vinh danh. Nhưng cuối cùng, cũng chỉ có sự kiện Quan họ Bắc Ninh, và UNESCO ra Nghị quyết tham gia Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội được đưa vào. Lý do mà chúng tôi hiểu là vì năm đó Mộc bản triều Nguyễn do Cục Văn thư và Lưu trữ (Bộ Nội vụ) và UBQG UNESCO Việt Nam lập hồ sơ đưa đi, do đó được xem là hoạt động của ngành lưu trữ.
Trở lại chuyện năm nay, Công viên đá Đồng Văn tuy “hệ thống” vinh danh không có chữ “di sản thế giới”, tuy nhiên đây cũng là sự công nhận quý giá từ phía UNESCO. Và đây là công viên địa chất đầu tiên của Việt Nam, và là công viên thứ hai tại khu vực Đông Nam Á được công nhận, qua đó khẳng định những giá trị ngoại hạng về địa mạo, địa chất của di sản thiên nhiên này.
Bên cạnh các cuộc bình chọn bài bản mang tính chính thống do các bộ, ngành hoặc cơ quan chuyên về thông tin tổ chức và công bố; còn rất nhiều những cuộc bình chọn do người theo dõi thông tin ở các báo, các trang web đưa ra. Một số kết quả bình chọn đó cũng có sự tham khảo ý kiến của công chúng, một số thì tổng hợp lại từ các cuộc bình chọn của nước ngoài. Nhưng đa số thì các top nọ, top kia được xem là một cách vào dịp cuối năm để thu hút sự quan tâm của độc giả.
Có thể thấy rằng, vì tiêu chí, cách thức, thậm chí ý đồ của các cuộc bình chọn không giống nhau. Có những “top” sự kiện rất sốc như: “Sao” và những bộ bikini “hot” nhất 2010; Những cái chết đáng tiếc của “sao” năm 2010; Mười quý ông ngực trần quyến rũ nhất năm 2010... Trong đó, vụ “khẩu chiến” của 2 chân dài Việt được coi là câu chuyện “tầm cỡ thế giới” sánh với các scandal khác tên toàn cầu. Cũng có nơi chọn sự kiện (hay “sự cố”) Chân dài 12 tuổi “lộ hàng”, Lê Kiều Như và cuốn tiểu thuyết “để đời”... vào trong “top” của mình.
Vậy nên bình chọn cho những sự kiện nào?
Năm 2010, là năm có rất nhiều hoạt động chào mừng các ngày lễ lớn... Sự kiện Đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội với hàng trăm hoạt động lớn nhỏ, mà cao điểm là trong 10 ngày đại lễ đã trở thành chuỗi sự kiện “ngàn năm có một”, huy động tổng lực giới văn hóa, nghệ thuật, và thể hiện trình độ tổ chức lễ hội ngày càng chuyên nghiệp của chúng ta.
Hàng loạt di sản của Việt Nam được UNESCO vinh danh. Với 4 di sản (Hoàng thành, Hội Gióng, Bia Tiến sĩ Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội và Cao nguyên đá Đồng Văn) được công nhận theo các danh hiệu khác nhau, có thể coi năm nay là năm thành tựu nhất của di sản Việt Nam trên đấu trường di sản thế giới.
LHP quốc tế Việt Nam lần đầu tiên được tổ chức với việc Việt Nam giành 2/6 giải thưởng chính thức. Ngoài ra, điện ảnh Việt Nam còn ghi được nhiều dấu ấn như: Đạo diễn Đặng Nhật Minh được Mỹ tôn vinh, một số phim khác cũng gây ấn tượng trên trường quốc tế...
Giữa những sự kiện ồn ào, cuộc thi piano quốc tế lần đầu tiên được tổ chức khá khiêm tốn, và không phải là tâm điểm thu hút sự quan tâm của báo giới, công chúng. Nhưng phải hiểu rằng, cái nôi piano của đất nước, nơi đã từng ươm mầm cho Đặng Thái Sơn đã và còn tiếp tục nỗ lực hết mình để tạo một sân chơi mang tầm quốc tế cho âm nhạc nước nhà.
Bức tranh Con đường gốm sứ hoàn thành và nó đáng giá không chỉ vì được ghi nhận là kỷ lục Guinness thế giới, mà nó đã được ghi nhận chính trong đời sống, trở thành “điểm đến” của hàng ngàn, hàng vạn người.
Giữa năm nay, chúng ta đã tổ chức thành công hội nghị quảng bá văn học VN ra nước ngoài, thu hút hàng trăm dịch giả, nghệ sĩ, nhà văn hóa các nước đến để tìm hiểu văn học Việt Nam. Các hội chuyên ngành và LH các Hội VHNT đã tổ chức đại hội thành công đã trở thành những ngày hội lớn của toàn thể giới văn nghệ. Lần đầu tiên năm nay, chúng ta còn có 2 ngày hội khác của giới nghệ sĩ là “Ngày sân khấu Việt Nam” và “Ngày âm nhạc Việt Nam”...
Năm nay cũng là năm nở rộ các cuộc thi sắc đẹp cấp quốc gia và quốc tế. Nhưng đến đây, chúng tôi chỉ muốn kể đến một sự kiện lần đầu tiên được tổ chức. Đó là cuộc thi Dấu cộng duyên dáng, chính là cuộc thi dành cho những người đẹp có HIV. Lần đầu Việt Nam có một Hoa hậu “có H” là Trần Thị Huệ. Chị xứng đáng là một biểu tượng chiến thắng HIV của Việt Nam. Và rất trùng hợp là ngay sau ngày đăng quang của chị là sự kiện Triển lãm về HIV/ AIDS được đưa vào bảo tàng như một chủ đề trưng bày, bình đẳng với các hiện vật, cổ vật khác... Những sự kiện đó cho thấy “nhãn quan văn hóa” của xã hội đang có sự biến chuyển tích cực.
Những ngày cuối năm, công chúng lại được trải qua những cảm xúc đặc biệt trong cơn sốt Uyên Linh. Sự khởi sắc của Vietnam Idol là một dấu hiệu tốt để “kích thích” vào đời sống âm nhạc vốn đang trầm lắng.
Ngoài các sự kiện tiêu biểu kể trên, có không ít vụ việc cũng ầm ĩ trong năm qua. Vụ từ thiện ảo trong đêm “Hoa hậu Trái đất và doanh nhân hướng về miền Trung” đã làm cả xã hội bức xúc. Một số vụ việc trong công tác bảo vệ di sản, trùng tu di tích cũng gây ầm ĩ trên báo chí. Lại có một vụ ầm ĩ khác ngay trước thềm ngày vui Đại lễ là chuyện bộ phim lịch sử Đường tới thành Thăng Long có nhiều chi tiết giống với trang phục Trung Quốc làm dấy lên nỗi lo ngại trong công luận về chất lượng phim lịch sử Việt Nam...
Trong khi chào năm cũ, chuẩn bị đón năm mới, các bạn có thể bày tỏ ý kiến của mình về các sự kiện nêu trên tại website www.thethaovanhoa.vn.Nguyễn Mỹ