Tối nay (27/12): 65 năm ca khúc Việt Lang

(TT&VH Online) - Lần đầu tiên, một nhạc sĩ quá cố sẽ “xuất hiện” trong chương trình Chân dung âm nhạc do Truyền hình di động VTC Mobile kết hợp với Hội nhạc sỹ Việt Nam tổ chức. Đó là chương trình Tình quê hương nhân dịp kỷ niệm 65 năm ca khúc của nhạc sỹ Việt Lang (1927 - 2008) diễn ra đêm duy nhất tại Nhà hát Lớn Hà Nội lúc 20h tối nay, 27/12.

Nhạc sĩ Việt Lang tên khai sinh là Lê Quý Hiệp, tên thường gọi là Lê Huy vốn dòng dõi nhiều đời của nhà bác học Lê Quý Đôn. Đạo diễn Lê Quý Dương là cháu ruột của ông. Việt Lang nổi tiếng khắp Bắc-Trung-Nam trong những năm 1945 – 1950. Khởi nghiệp nhạc sỹ vào cuối năm 1945, khi còn là chàng trai 18 tuổi, phụ trách đội Nhi đồng cứu quốc, Lê Quý Hiệp lấy bút danh Việt Lang - nghĩa là "Chàng trai đất Việt" - và viết bài hát đầu tiên mang tên Chiều Yên Thế. Bài hát này ngay lập tức đã được chọn làm bài hát của đơn vị Hoàng Hoa Thám và sau này trở thành nhạc hiệu của Đài Phát thanh và Truyền hình Bắc Giang trong nhiều năm. Thời kỳ này, hàng loạt ca khúc của Việt Lang ra đời: Tình quê hương, Đoàn quân đi, Mùa không biên giới, Đàn xuân, Thu trên sông… Âm nhạc của ông có sức lôi cuốn, thẩm thấu mạnh mẽ, làm rung động lòng người. Ngay sau khi kháng chiến toàn quốc bùng nổ, ngày 19/12/1946, Việt Lang gia nhập bộ đội tại trung đoàn 44 ở mặt trận đường số 5, chiến khu 3. Trong thời gian này ông đã viết khá nhiều bài hát phục vụ kháng chiến, phục vụ bộ đội. Ở mặt trận đường số 5 ác liệt mùa thu 1947, Việt Lang với mật danh L.H đã sáng tác bài hát địch vận Hoan nghênh các bạn về với chúng tôi (Soyez les bienvenus) bằng tiếng Pháp. Bài hành khúc đã được chính tác giả chép đẹp với minh hoạ của hoạ sĩ Lương Xuân Nhị và đã in nhiều bản tán phát vào đồn địch.

Giữa lúc năng lực sáng tạo âm nhạc đầy hứa hẹn, “Chàng trai đất Việt” được chuyển sang ngành giáo dục và trở thành nhà giáo Lê Huy. Sau năm 1954, thầy Lê Huy về Hà Nội và tiếp tục nghề dạy học. Tuy vậy, âm nhạc của Việt Lang vẫn “ám ảnh” không ít người hâm mộ. Nhà thơ – dịch giả Dương Tường chính là fan của Việt Lang, quen biết trưởng nữ của Việt Lang bao năm mà cũng không biết Lê Huy chính là Việt Lang. Vì yêu Việt Lang quá, Dương Tường đã phải viết trên "Tạp chí Âm nhạc" của Hội Nhạc sĩ Việt Nam một bài báo mang tên "Việt Lang, bây giờ anh ở đâu?"…

Dù bỏ dang dở sự nghiệp âm nhạc, Việt Lang vẫn rất yêu, rất say mê sáng tác cho riêng mình. Với bút danh Huy Lê, Việt Lang đã viết ra bao bài hát cho vợ, cho gia đình, cho các trường mà ông từng dạy học. Hợp xướng ông viết cho trường Việt-Ba đã được Đài Tiếng nói Việt Nam thu thanh. Sau khi về hưu, ông tiếp tục dành nhiều thời gian hơn cho sáng tác. Bài hát Chúc mừng năm mới, Chào mừng ASEM....của ông đã được hát vang trên làn sóng phát thanh và truyền hình.

Đêm nhạc Tình quê hương sẽ có sự góp mặt của những ca sỹ đã từng thể hiện và để lại nhiều cảm xúc cho khán giả với những tác phẩm của người nhạc sỹ khiêm tốn, tài hoa và lặng lẽ này như Mỹ Linh, Trọng Tấn, Mai Hoa, Quỳnh Hoa… và tốp ca Đài tiếng nói Việt Nam. Chương trình sẽ có 12 ca khúc được chọn lọc trong gia tài tác phẩm của Việt Lang: Đàn xuân, Thu trên sông; Tình quê hương, Những hình bóng qua; Đoàn quân đi, Mùa không biên giới; Một đóa hoa đào thắm, Cầu cau; Chiều Yên Thế, Bài ca Quốc tế Lao động, Asem, Chúc mừng năm mới…

H.H