Argentina: Cựu độc tài Videla lãnh án chung thân

Jorge Videla chính là nhân vật đã lãnh đạo một cuộc đảo chính quân sự tạo nên chế độ độc tài ở Argentina. Hôm 22/12, ông này đã bị tuyên phạt tù chung thân vì tội tra tấn và giết hại 31 tù nhân có quan điểm bất đồng về chính trị.

Hiện thân của chính sách khủng bố cấp nhà nước

Các tù nhân kể trên đã tham gia phong trào du kích cánh tả và bị bắt bởi chính quyền dân sự trước khi cuộc đảo chính nổ ra. Tuy nhiên, họ đã bị chính quyền quân sự của Videla xử tử mà không hề được đưa ra tòa.

Jorge Videla (giữa), trong phiên tòa diễn ra hôm 22/12

Theo hồ sơ lưu trữ thì các nạn nhân này bị bắn “trong khi tìm cách trốn thoát khỏi nơi giam giữ”. Họ bị giết trong bối cảnh quân đội đang củng cố quyền lực, nhiều tháng sau khi ông Videla tổ chức cuộc lật đổ chính quyền dân sự.

“Videla... là hiện thân của một chính sách khủng bố cấp nhà nước” - thẩm phán Maria Elba Martinez nói khi bà ra phán quyết dành cho Videla ở thành phố Cordoba. Quan tòa đã quyết định rằng Videla phạm tội ngộ sát, tra tấn và ngược đãi trước khi giết chết tù nhân. Tòa phán quyết rằng Videla sẽ phải thụ án ở một nhà tù dân sự thông thường, qua đó tước bỏ hết những đặc ân nếu ông ta bị giam ở một nhà tù quân sự.

Kết quả của phiên xử đã khiến người thân của nhiều nạn nhân hết sức vui sướng. Trong số đó có thành viên Các bà mẹ ở Plaza de Mayo, tổ chức nhân quyền đã chiến đấu trong nhiều thập niên để đòi đưa các cựu lãnh đạo chế độ độc tài ra tòa. “Bắt những kẻ gây tội ác phải trả giá là mục đích duy nhất trong cuộc đời hiện nay của chúng tôi” - Nair Amuedo, một thành viên phong trào thổ lộ - “Con chúng tôi đã mất tích vĩnh viễn. Chúng tôi không còn biết tin gì của chúng. Ít nhất những kẻ giết người đó phải bị lên án vì tội ác của chúng”.

Hàng chục ngàn người mất tích trong “Chiến tranh Bẩn”

Jorge Rafael Videla Redondo sinh ngày 2/8/1925 ở Mercedes, Buenos Aires. Ông ta lên nắm quyền và trở thành Tổng thống thứ 43 của Argentina, từ năm 1976 - 1981, theo sau một cuộc đảo chính lật đổ chính quyền của bà Isabel Martinez de Peron.

Ngay sau đó, chính quyền quân sự đã giải tán Quốc hội, thi hành thiết quân luật, đặt tất cả quyền lập pháp trong tay một ủy ban quân sự gồm 9 thành viên và bắt đầu cai trị theo các sắc lệnh. Tòa án dân sự bị đóng cửa, các đảng phái chính trị bị đưa ra ngoài vòng pháp luật, quyền được thành lập Công đoàn bị ngăn cấm. Người lao động cũng bị cấm đình công trong khi lãnh đạo Công đoàn và người ủng hộ họ bị xem là “phần tử bạo loạn”.

Người thân các nạn nhân vui sướng trước phán quyết của tòa án

Sau một thời gian nắm quyền, Videla đã trao lại chính phủ cho Roberto Viola vào ngày 29/3/1981. Dân chủ được hồi phục vào năm 1983 và ngay sau đó, Videla bị đưa ra tòa, bị tuyên có tội. Ông ta bị kết án chung thân vào năm 1985. Tòa án quân sự phát hiện Videla phạm tội giết nhiều người, tra tấn, bắt cóc, và phạm nhiều tội ác khác. Mặc dù vậy, Videla bị bỏ tù trong vỏn vẹn có 5 năm trời, trước khi được Tổng thống Carlos Menem ân xá.

Không hối lỗi

3 năm trước, một tòa án phán quyết rằng lệnh ân xá là vi hiến và qua đó mở đường cho việc đưa Videla ra tòa lần nữa. Bản thân Videla chưa bao giờ thấy mình có lỗi.

Phát biểu trước tòa 1 hôm trước ngày tuyên án, Videla đã nói một cách phản kháng rằng ông ta chỉ hành động để ngăn chặn những người cánh tả. “Tôi không nói về cuộc “Chiến tranh Bẩn” nào cả. Tôi nói về một cuộc chiến hoàn toàn đúng đắn” - ông ta nói.

Videla tin rằng xã hội Argentina khi đó cần các biện pháp mạnh tay để ngăn chặn một cuộc cách mạng của những người cánh tả. Ông ta tố cáo đất nước hiện đang bị điều hành bởi “những tên khủng bố”. Videla cũng tuyên bố trước tòa rằng ông ta là một tù nhân chính trị và bác bỏ việc vi phạm nhân quyền. Cựu độc tài đã “nhận trách nhiệm hoàn toàn” cho những gì đã diễn ra trong chế độ cũ bởi cấp dưới chỉ tuân theo lệnh của ông ta.