Về chuyện xin đăng cai các sự kiện thể thao lớn: Sợ quy đổi ra trâu
Cuộc sống thời bão giá, lạm phát tới ngưỡng 2 con số dù khó khăn nhưng người dân Việt Nam giờ cũng quen với việc nói tới vài trăm hay cả ngàn tỉ đồng nhẹ như lông hồng.
(TT&VH cuối tuần) - Cuộc sống thời bão giá, lạm phát tới ngưỡng 2 con số dù khó khăn nhưng người dân Việt Nam giờ cũng quen với việc nói tới vài trăm hay cả ngàn tỉ đồng nhẹ như lông hồng.
Có quá nhiều công trình mà các chi phí xây cất của nó được quy đổi theo tỉ lệ phần trăm của tổng sản phẩm quốc nội GDP. Và ngày càng có nhiều sự kiện mà chi phí tổ chức của nó lớn tới mức, nếu mà quy ra trâu thì cả nước chưa chắc gom trâu vào đã đủ.
Cũng có lẽ vì thế mà chuyện thể thao Việt Nam xin đăng cai Asian Games 2019 không phải là cái gì ghê gớm để dư luận truyền thông phải ngồi tính thiệt hơn.
Trung Quốc tổ chức Asian Games ở Quảng Châu chi tiêu theo “kiểu Tàu thời siêu cường kinh tế” là gần 2 tỉ USD (chỉ tính tiền chi tiêu trực tiếp cho đại hội). Hàn Quốc khi giành quyền tổ chức Asian Games 2014 ở thành phố Incheon, phải xây SVĐ mới 70 ngàn chỗ ngồi giá 400 triệu USD. Các nước nhẩm tính: Malaysia nếu tổ chức, tiết kiệm đủ cách, vẫn cần ít nhất 800 triệu USD. Thế thì Việt Nam sẽ thế nào? Chắc cũng không thể rẻ hơn Malaysia là mấy. Nên nhớ, chỉ riêng việc tìm cách đánh bại các đối thủ cạnh tranh xin quyền đăng cai cũng khiến Incheon tốn 20 triệu USD khi nước này tuyên bố sẽ miễn phí tiền vé máy bay và khách sạn cho cả 45 đoàn, trong khi New Dehli của Ấn Độ không chịu khuyến mãi đồng nào đã thất bại trong cuộc bỏ phiếu với tỉ lệ 13-32.
Thế thì Việt Nam, nếu đăng cai Asian Games 2019 sẽ phải cần bao nhiêu trăm triệu USD? Từng có một con số đưa ra là 400 triệu USD, nhưng có lẽ chừng ấy không thể đủ. 400 triệu USD hiện giờ quy đổi là hơn 8 ngàn tỉ đồng!
Sân Mỹ Đình với sức chứa 40.000 chỗ ngồi là không đủ, trong khi tiêu chuẩn của các đại hội châu lục thường là 60.000-70.000 chỗ ngồi cho SVĐ chính. Và sẽ có rất nhiều công trình nữa được xây dựng mới hoặc nâng cấp ở Hà Nội (thành phố đăng cai chính) và các vệ tinh lân cận.
Hệ thống các cơ sở thi đấu thể thao không phải là thứ dùng một lần, chơi xong một kỳ đại hội là bỏ. Các công trình đó sẽ tiếp tục phục vụ trong những năm tiếp theo và nếu có công trình nào được phong là “thế kỷ” thì sẽ tổn tại tới hàng chục năm. Nhưng phục vụ, khai thác thế nào cho hiệu quả lại là thứ rất khó kiểm chứng. Sân Mỹ Đình là một ví dụ.
Mới đây ông Calisto đã dẫn các phóng viên vào tận trong sân Mỹ Đình để chỉ về sự xuống cấp của một sân bóng từng được ví với tấm thảm nhung và mệnh danh là nhất Việt Nam.
Đó là lần thứ hai ông Calisto “tố cáo” với báo chí về những điều trông thấy ở tổ hợp thể thao được xây từ năm 2003 để phục vụ cho SEA Games 22 này. Cũng không còn mới nữa và nguyên nhân so với lần trước, năm 2008 vẫn thế: Ban quản lý sân Mỹ Đình giờ phải tự nuôi nên đã cố gắng khai thác tối đa để tạo nguồn kinh phí, không chỉ cho dân phủi thuê đá hàng ngày, mà thậm chí còn biến nơi đây thành chỗ tập golf và không gian rộng trên tầng bên khán đài A còn biến thành sân tennis. Cách khai thác chính thống là cho các CLB bóng đá thuê sân lại hạn chế, vì năm 2010 chỉ có đúng đội Viettel thuê nơi đây làm sân nhà đá 12 trận giải hạng Nhất.
Nhưng đáng nói hơn là việc hệ thống các nhà thi đấu phần lớn thời gian trong năm im ỉm đóng cửa và có nơi từng bị phản ánh như là bỏ hoang, mà nhà thi đấu Gia Lâm từng có thời được phản ánh.
Năm 2009, Việt Nam tổ chức Đại hội thể thao trong nhà châu Á AIG lần thứ ba có kinh phí khoảng 1.400 tỉ đồng, trong đó có phần xây mới một số công trình thi đấu như Cung điền kinh. Cho tới bây giờ, việc khai thác công trình này cũng đang là một bài toán, dù ông Hoàng Vĩnh Giang, Phó chủ tịch UB Olympic VN, từng lý giải đó sẽ là nơi để đội điền kinh VN đến tập lúc trời mưa và tính đa năng của nó còn có thể biến thành địa điểm thi đấu tennis đẳng cấp.
Thế thì Việt Nam có nên quyết tâm đăng cai Asian Games 2019 bằng mọi giá?
Có quá nhiều công trình mà các chi phí xây cất của nó được quy đổi theo tỉ lệ phần trăm của tổng sản phẩm quốc nội GDP. Và ngày càng có nhiều sự kiện mà chi phí tổ chức của nó lớn tới mức, nếu mà quy ra trâu thì cả nước chưa chắc gom trâu vào đã đủ.
Cũng có lẽ vì thế mà chuyện thể thao Việt Nam xin đăng cai Asian Games 2019 không phải là cái gì ghê gớm để dư luận truyền thông phải ngồi tính thiệt hơn.
Trung Quốc tổ chức Asian Games ở Quảng Châu chi tiêu theo “kiểu Tàu thời siêu cường kinh tế” là gần 2 tỉ USD (chỉ tính tiền chi tiêu trực tiếp cho đại hội). Hàn Quốc khi giành quyền tổ chức Asian Games 2014 ở thành phố Incheon, phải xây SVĐ mới 70 ngàn chỗ ngồi giá 400 triệu USD. Các nước nhẩm tính: Malaysia nếu tổ chức, tiết kiệm đủ cách, vẫn cần ít nhất 800 triệu USD. Thế thì Việt Nam sẽ thế nào? Chắc cũng không thể rẻ hơn Malaysia là mấy. Nên nhớ, chỉ riêng việc tìm cách đánh bại các đối thủ cạnh tranh xin quyền đăng cai cũng khiến Incheon tốn 20 triệu USD khi nước này tuyên bố sẽ miễn phí tiền vé máy bay và khách sạn cho cả 45 đoàn, trong khi New Dehli của Ấn Độ không chịu khuyến mãi đồng nào đã thất bại trong cuộc bỏ phiếu với tỉ lệ 13-32.
6
Đại hội thể thao trong nhà châu Á năm 2009 có kinh phí xây dựng cơ sở vật chất, tổ chức 1.400 tỉ đồng
Đại hội thể thao trong nhà châu Á năm 2009 có kinh phí xây dựng cơ sở vật chất, tổ chức 1.400 tỉ đồng
Sân Mỹ Đình với sức chứa 40.000 chỗ ngồi là không đủ, trong khi tiêu chuẩn của các đại hội châu lục thường là 60.000-70.000 chỗ ngồi cho SVĐ chính. Và sẽ có rất nhiều công trình nữa được xây dựng mới hoặc nâng cấp ở Hà Nội (thành phố đăng cai chính) và các vệ tinh lân cận.
Hệ thống các cơ sở thi đấu thể thao không phải là thứ dùng một lần, chơi xong một kỳ đại hội là bỏ. Các công trình đó sẽ tiếp tục phục vụ trong những năm tiếp theo và nếu có công trình nào được phong là “thế kỷ” thì sẽ tổn tại tới hàng chục năm. Nhưng phục vụ, khai thác thế nào cho hiệu quả lại là thứ rất khó kiểm chứng. Sân Mỹ Đình là một ví dụ.
Mới đây ông Calisto đã dẫn các phóng viên vào tận trong sân Mỹ Đình để chỉ về sự xuống cấp của một sân bóng từng được ví với tấm thảm nhung và mệnh danh là nhất Việt Nam.
Đó là lần thứ hai ông Calisto “tố cáo” với báo chí về những điều trông thấy ở tổ hợp thể thao được xây từ năm 2003 để phục vụ cho SEA Games 22 này. Cũng không còn mới nữa và nguyên nhân so với lần trước, năm 2008 vẫn thế: Ban quản lý sân Mỹ Đình giờ phải tự nuôi nên đã cố gắng khai thác tối đa để tạo nguồn kinh phí, không chỉ cho dân phủi thuê đá hàng ngày, mà thậm chí còn biến nơi đây thành chỗ tập golf và không gian rộng trên tầng bên khán đài A còn biến thành sân tennis. Cách khai thác chính thống là cho các CLB bóng đá thuê sân lại hạn chế, vì năm 2010 chỉ có đúng đội Viettel thuê nơi đây làm sân nhà đá 12 trận giải hạng Nhất.
Nhưng đáng nói hơn là việc hệ thống các nhà thi đấu phần lớn thời gian trong năm im ỉm đóng cửa và có nơi từng bị phản ánh như là bỏ hoang, mà nhà thi đấu Gia Lâm từng có thời được phản ánh.
Năm 2009, Việt Nam tổ chức Đại hội thể thao trong nhà châu Á AIG lần thứ ba có kinh phí khoảng 1.400 tỉ đồng, trong đó có phần xây mới một số công trình thi đấu như Cung điền kinh. Cho tới bây giờ, việc khai thác công trình này cũng đang là một bài toán, dù ông Hoàng Vĩnh Giang, Phó chủ tịch UB Olympic VN, từng lý giải đó sẽ là nơi để đội điền kinh VN đến tập lúc trời mưa và tính đa năng của nó còn có thể biến thành địa điểm thi đấu tennis đẳng cấp.
Thế thì Việt Nam có nên quyết tâm đăng cai Asian Games 2019 bằng mọi giá?
Vũ Hoàng
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN