Tiểu thuyết bi hài đầu tiên giành giải Booker

Đêm 12/10 giải thưởng văn học danh giá kèm theo số tiền thưởng 50.000 bảng đã thuộc về tác giả Howard Jacobson với tiểu thuyết bi hài mang tựa đề The Finkler Question.

(TT&VH) - Đã 68 tuổi và tung ra 11 tiểu thuyết, Howard Jacobson cho rằng giải Văn học Booker vẫn ngoài tầm với của ông, song đêm 12/10 giải thưởng văn học danh giá kèm theo số tiền thưởng 50.000 bảng đã thuộc về tác giả vẫn bị xếp “ngoài cuộc” này với tiểu thuyết bi hài mang tựa đề The Finkler Question. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử 42 năm, giải thưởng được trao cho một tiểu thuyết hài.

The Finkler Question, kể về tình bạn giữa 3 người đàn ông trưởng thành, gồm một nhà cựu sản xuất của BBC, một triết gia và người thầy cũ của họ, trong đó 2 người vừa góa vợ.

Mang phong cách của Shakespeare

Tiểu thuyết này đã được ban giám khảo ca ngợi là “cuốn sách sâu sắc và uyên thâm. Phong cách viết của Jacobson mang những đặc tính của William Shakespeare, tức là mối liên kết giữa hài và bi rất chặt chẽ. Đây là cuốn sách viết về tính cách Do Thái, nhưng nó còn hơn cả điều đó khi tiểu thuyết viết về tình bạn của những người đàn ông”.

Nhà văn Howard Jacobson với giải Booker 2010 (trái) và Bìa cuốn The Finkler Question, tiểu thuyết đoạt giải Booker 2010 của Howard Jacobson.

Do Bloomsbury xuất bản, cuốn tiểu thuyết The Finkler Question đã vượt qua nhiều đối thủ nặng ký. Thậm chí tuần trước công ty cá cược Ladbrokes còn ngừng đặt cược vì giới cá độ nghiêng hẳn về cuốn C của Tom McCarthy. Các thành viên giám khảo đã phải đọc hơn 140 cuốn tiểu thuyết trước khi loại các tác phẩm của những tên tuổi ăn khách như Martin Amis, Ian McEwan và Salman Rushdie....

Nhà văn Jacobson thừa nhận ông đã phải chờ đợi trong một thời gian dài và nếm trải cả những cay đắng. “Ngay từ khi cầm bút tôi đã chờ đợi giải Booker. Ngay từ đầu đã có suy nghĩ như thể tôi là một nhà văn không bao giờ đoạt giải thưởng danh giá này. Tôi ngày càng bị xem thường. Giờ thì suy nghĩ đó sẽ không còn nữa. Thật tuyệt vời”, Jacobson giãi bày và tuyên bố ông sẽ dành số tiền thưởng 50.000 bảng để mua túi xách cho vợ.

Giải Tiểu thuyết Booker là giải thưởng văn học được trao hằng năm cho tiểu thuyết dài độc đáo nhất được viết bằng tiếng Anh.

Sir Andrew Motion, Chủ tịch Ban giám khảo giải Booker nói, ông “vô cùng kinh ngạc khi đây là lần đầu tiên tiểu thuyết của Jacobson lọt vào vòng chung kết” nhưng cho biết quyết định trao giải cho The Finkler Question rất đơn giản. “The Finkler Question đoạt giải vì đây là tiểu thuyết xuất sắc nhất, rất khôn ngoan và hài hước, vừa thú vị, vừa buồn. Khi đọc, độc giả sẽ cười nhưng đó là tiếng cười buồn. Đây là cuốn sách dành cho người trưởng thành, cho những người hiểu được rằng hài hước và bi kịch gắn kết với nhau. Các thành viên giám khảo đã trải qua một thời gian khá căng thẳng nhưng ai cũng hài lòng với quyết định cuối cùng”.

Nhà văn cao tuổi nhất đoạt giải kể từ năm 1980

Đây quả là một chiến thắng ngọt ngào đối với nhà văn sinh ra ở Manchester này, người chỉ vừa mới đây thôi vẫn còn than van trên The Guardian Saturday Review rằng tiểu thuyết hài không được coi trọng. Song chiến thắng này, tất nhiên, sẽ thúc đẩy lượng sách bán ra của The Finkler Question, và Jacobson còn tin rằng nó có thể ảnh hưởng tới cuốn sách kế tiếp của ông. Jacobson từng 2 lần được đưa vào danh sách tranh giải Booker, với năm 2002 là cuốn Who’s Sorry Now? và năm 2006 với cuốn Kalooki Nights, nhưng đều không lọt vào vòng chung khảo.

Mãi đến năm 40 tuổi, nhà văn này xuất bản tiểu thuyết đầu tiên sau một thời gian làm giáo viên. Giờ đây, ông đã trở thành người đoạt giải cao tuổi nhất kể từ khi William Golding “rinh” giải thưởng này vào năm 1980 ở tuổi 69 với tiểu thuyết Rites of Passage.

Việt Lâm