Nguyễn Quốc Hùng: Thầy và trò đang thiếu phương pháp
Theo thầy Nguyễn Quốc Hùng chuyên gia về giảng dạy tiếng Anh hàng đầu ở Việt Nam, học sinh phổ thông sau nhiều năm học tiếng Anh nhưng vẫn không thể giao tiếp được là do giáo viên và học sinh đang thiếu phương pháp.
Theo thầy Nguyễn Quốc Hùng chuyên gia về giảng dạy tiếng Anh hàng đầu ở Việt Nam, học sinh phổ thông sau nhiều năm học tiếng Anh nhưng vẫn không thể giao tiếp được là do giáo viên và học sinh đang thiếu phương pháp.
Thầy Nguyễn Quốc Hùng:"Các em học sinh đa phần vẫn học để đối phó với các kỳ thi thậm chí là cả việc quay cóp bài của bạn để đạt điểm cao". (Ảnh: Phạm Thịnh).
- Thưa ông, hiện nay tình trạng học sinh phổ thông sau 6 năm học tiếng Anh vẫn không thể giao tiếp được, thậm chí sinh viên năm thứ 2 vẫn không thi nổi bằng A, là một nhà chuyên môn, ông đánh giá về vấn đề này như thế nào?
- Thứ nhất, tôi thấy số lượng giờ học tiếng Anh dành cho học sinh phổ thông là quá ít. Thậm chí trước đây chỉ có 2 tiết/tuần và hiện nay đã được nâng lên 3-4 tiết/tuần nhưng vẫn là chưa đủ. Vì vậy chúng ta không thể tạo ra được một môi trường học tập để có thể rèn luyện 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết với số giờ ít như vậy.
Ngoài giờ trên lớp các em không có môi trường để phát huy khả năng nghe, nói. Trong khi đó các hoạt động liên quan đến tiếng Anh trong nhà trường lại không có gì đổi mới.
Thứ hai là vấn đề thi cử: Các kì thi cuối cấp thường chú trọng từ vựng, ngữ pháp mà không thi nghe, nói. Vì vậy các giáo viên lại phải tập trung dạy về từ vựng, ngữ pháp để học sinh không bị trượt.
Quá trình học tập từ lớp 6 đến lớp 12, các bài tập cũng chủ yếu là về từ vựng và ngữ pháp. Có bài tập về nghe nói nhưng lại rất ít và mang tính thụ động.
Thứ ba, đó là trình độ giáo viên tiếng Anh nhìn chung còn thấp, đặc biệt là khả năng nghe nói. Về phát âm của giáo viên nhìn chung các giáo viên đều có vấn đề.
- “Vấn đề” của các giáo viên ở đây theo ông là gì?
- Các giáo viên đã không được đào tạo chu đáo về phương pháp giảng dạy. Dạy phương pháp trong trường đại học lại chủ yếu là dạy lý thuyết, mang tính chất chung chung, không có việc dạy kỹ năng cho các thầy cô. Dạy nghe nói đòi hỏi phải có kĩ năng cao mà không phải ai cũng có được. Trong đó có 7 kỹ thuật để nghe và có kỹ thuật nói theo kiểu người Anh nói.
- Vậy còn về phía học sinh?
- Về phía học sinh các em lại không được dạy về phương pháp học trong khi ở nước ngoài cái này được coi là 1 bộ môn. Phương pháp học bao gồm các kỹ năng như: Muốn nghe hiểu thì phải làm mấy bước, nói như thế nào, lấy thông tin ra sao, tổ chức bài viết… Ở các trường phổ thông, các em thiếu hoàn toàn kỹ năng này.
Trường phổ thông vẫn dạy kiểu thầy dạy trên lớp và học sinh chép về học thuộc và hôm sau lên trả bài. Học sinh không có điều kiện nghe nói thường xuyên vì thế nhiều học sinh biết nhiều từ nhưng hầu hết là các từ chết.
Học sinh không hào hứng, thích thú với việc học tiếng Anh. Các em học sinh đa phần vẫn học để đối phó với các kỳ thi thậm chí là cả việc quay cóp bài của bạn để đạt điểm cao.
- Nhưng thưa ông, hiện nay nhiều giáo viên cho rằng rất khó để có thể luyện cho học sinh được 4 kỹ năng là nghe, nói, đọc, viết do số lượng học sinh mỗi lớp thường rất đông…
- Theo tôi, nếu lớp học có đông học sinh thì cũng có những khó khăn nhất định trong việc truyền đạt được 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Tuy nhiên, lớp đông thì chúng ta vẫn có thể tổ chức lớp học theo những cách khác nhau một cách hợp lý nhất. Chúng ta vẫn có thể chọn các trò chơi thích hợp, chia học sinh thành các nhóm nhỏ, hoặc cho học sinh chơi ngay tại bàn học của mình. Chúng ta vẫn có thể luyện khả năng nói theo các nhóm, làm việc hết nhóm này rồi đến nhóm khác. Tuy nhiên việc này lại đòi hỏi người giáo viên phải soạn bài rất kỹ, tốn nhiều công sức và phải là người nắm vững phương pháp.
- Vậy ông đánh giá thế nào về chủ trương đưa Chương trình dạy thí điểm tiếng Anh từ lớp 3?
- Tôi cho rằng Bộ GD&ĐT đưa ra chuẩn cho giáo viên đạt TOEFL 550/IELTS 6.0 là đúng. Điều đó sẽ hạn chế được những giáo viên không đủ trình độ cũng được cho vào dạy. Ngoài ra chương trình tiếng Anh cho tiểu học biên soạn cũng khá tốt.
Tuy nhiên, tôi lại lo khi trong chương trình chưa có sự quan tâm đến phương pháp của giáo viên mà đối với trẻ em thì phương pháp lại là điều vô cùng quan trọng. Ví dụ phương pháp dạy hát, phương pháp tô màu, tập kịch…
Ngoài ra, khi chương trình đi vào phát triển đại trà trong toàn quốc thì lấy đâu ra giáo viên vì hiện nay đội ngũ giáo viên dạy tiếng Anh trong trường học là chưa chuẩn.
- Nhiều người cho rằng vụ “to tiếng” với học trò ở Hải Phòng mới đây là do cô giáo bị học trò phát hiện ra những yếu kém về chuyên môn tiếng Anh khi giảng dạy, ông bình luận gì về vấn đề này?
- Tôi cho rằng việc thầy cô giáo khi đứng lớp mà có sai sót thì cũng là bình thường vì hiện nay trình độ giáo viên nhìn chung còn yếu. Tuy không biết là ai đúng ai sai nhưng cô giáo xử lý như thế thì dở. Là người thầy thì không nên cho rằng cái gì mình cũng đúng, là mẫu mực.
- Trong quãng thời gian công tác, ông đã bao giờ gặp những tình huống khó xử như thế chưa?
- Để cãi vã to tiếng trên lớp thì trong thời gian giảng dạy, tôi chưa từng gặp trường hợp nào như thế. Tuy nhiên nếu có học sinh nào của tôi có đứng lên nói rằng chỗ này tôi dạy chưa chính xác thì tôi sẽ tiếp thu và xin về nhà tìm hiểu chính xác vấn đề này rồi sẽ trả lời chính xác cho em đó vào buổi học sau. Có thể tôi đúng mà cũng có thể học sinh đúng. Đó là điều hoàn toàn bình thường.
- Xin cảm ơn ông!
Thầy Nguyễn Quốc Hùng:"Các em học sinh đa phần vẫn học để đối phó với các kỳ thi thậm chí là cả việc quay cóp bài của bạn để đạt điểm cao". (Ảnh: Phạm Thịnh).
- Thứ nhất, tôi thấy số lượng giờ học tiếng Anh dành cho học sinh phổ thông là quá ít. Thậm chí trước đây chỉ có 2 tiết/tuần và hiện nay đã được nâng lên 3-4 tiết/tuần nhưng vẫn là chưa đủ. Vì vậy chúng ta không thể tạo ra được một môi trường học tập để có thể rèn luyện 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết với số giờ ít như vậy.
Ngoài giờ trên lớp các em không có môi trường để phát huy khả năng nghe, nói. Trong khi đó các hoạt động liên quan đến tiếng Anh trong nhà trường lại không có gì đổi mới.
Thứ hai là vấn đề thi cử: Các kì thi cuối cấp thường chú trọng từ vựng, ngữ pháp mà không thi nghe, nói. Vì vậy các giáo viên lại phải tập trung dạy về từ vựng, ngữ pháp để học sinh không bị trượt.
Quá trình học tập từ lớp 6 đến lớp 12, các bài tập cũng chủ yếu là về từ vựng và ngữ pháp. Có bài tập về nghe nói nhưng lại rất ít và mang tính thụ động.
Thứ ba, đó là trình độ giáo viên tiếng Anh nhìn chung còn thấp, đặc biệt là khả năng nghe nói. Về phát âm của giáo viên nhìn chung các giáo viên đều có vấn đề.
- “Vấn đề” của các giáo viên ở đây theo ông là gì?
- Các giáo viên đã không được đào tạo chu đáo về phương pháp giảng dạy. Dạy phương pháp trong trường đại học lại chủ yếu là dạy lý thuyết, mang tính chất chung chung, không có việc dạy kỹ năng cho các thầy cô. Dạy nghe nói đòi hỏi phải có kĩ năng cao mà không phải ai cũng có được. Trong đó có 7 kỹ thuật để nghe và có kỹ thuật nói theo kiểu người Anh nói.
- Vậy còn về phía học sinh?
- Về phía học sinh các em lại không được dạy về phương pháp học trong khi ở nước ngoài cái này được coi là 1 bộ môn. Phương pháp học bao gồm các kỹ năng như: Muốn nghe hiểu thì phải làm mấy bước, nói như thế nào, lấy thông tin ra sao, tổ chức bài viết… Ở các trường phổ thông, các em thiếu hoàn toàn kỹ năng này.
Trường phổ thông vẫn dạy kiểu thầy dạy trên lớp và học sinh chép về học thuộc và hôm sau lên trả bài. Học sinh không có điều kiện nghe nói thường xuyên vì thế nhiều học sinh biết nhiều từ nhưng hầu hết là các từ chết.
Học sinh không hào hứng, thích thú với việc học tiếng Anh. Các em học sinh đa phần vẫn học để đối phó với các kỳ thi thậm chí là cả việc quay cóp bài của bạn để đạt điểm cao.
- Theo tôi, nếu lớp học có đông học sinh thì cũng có những khó khăn nhất định trong việc truyền đạt được 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Tuy nhiên, lớp đông thì chúng ta vẫn có thể tổ chức lớp học theo những cách khác nhau một cách hợp lý nhất. Chúng ta vẫn có thể chọn các trò chơi thích hợp, chia học sinh thành các nhóm nhỏ, hoặc cho học sinh chơi ngay tại bàn học của mình. Chúng ta vẫn có thể luyện khả năng nói theo các nhóm, làm việc hết nhóm này rồi đến nhóm khác. Tuy nhiên việc này lại đòi hỏi người giáo viên phải soạn bài rất kỹ, tốn nhiều công sức và phải là người nắm vững phương pháp.
- Vậy ông đánh giá thế nào về chủ trương đưa Chương trình dạy thí điểm tiếng Anh từ lớp 3?
- Tôi cho rằng Bộ GD&ĐT đưa ra chuẩn cho giáo viên đạt TOEFL 550/IELTS 6.0 là đúng. Điều đó sẽ hạn chế được những giáo viên không đủ trình độ cũng được cho vào dạy. Ngoài ra chương trình tiếng Anh cho tiểu học biên soạn cũng khá tốt.
Tuy nhiên, tôi lại lo khi trong chương trình chưa có sự quan tâm đến phương pháp của giáo viên mà đối với trẻ em thì phương pháp lại là điều vô cùng quan trọng. Ví dụ phương pháp dạy hát, phương pháp tô màu, tập kịch…
Ngoài ra, khi chương trình đi vào phát triển đại trà trong toàn quốc thì lấy đâu ra giáo viên vì hiện nay đội ngũ giáo viên dạy tiếng Anh trong trường học là chưa chuẩn.
- Nhiều người cho rằng vụ “to tiếng” với học trò ở Hải Phòng mới đây là do cô giáo bị học trò phát hiện ra những yếu kém về chuyên môn tiếng Anh khi giảng dạy, ông bình luận gì về vấn đề này?
- Tôi cho rằng việc thầy cô giáo khi đứng lớp mà có sai sót thì cũng là bình thường vì hiện nay trình độ giáo viên nhìn chung còn yếu. Tuy không biết là ai đúng ai sai nhưng cô giáo xử lý như thế thì dở. Là người thầy thì không nên cho rằng cái gì mình cũng đúng, là mẫu mực.
- Trong quãng thời gian công tác, ông đã bao giờ gặp những tình huống khó xử như thế chưa?
- Để cãi vã to tiếng trên lớp thì trong thời gian giảng dạy, tôi chưa từng gặp trường hợp nào như thế. Tuy nhiên nếu có học sinh nào của tôi có đứng lên nói rằng chỗ này tôi dạy chưa chính xác thì tôi sẽ tiếp thu và xin về nhà tìm hiểu chính xác vấn đề này rồi sẽ trả lời chính xác cho em đó vào buổi học sau. Có thể tôi đúng mà cũng có thể học sinh đúng. Đó là điều hoàn toàn bình thường.
- Xin cảm ơn ông!
Thầy giáo Nguyễn Quốc Hùng M.A sinh năm
1941 tại Hà Nội. Ông là một gương mặt quen thuộc dạy tiếng Anh của
chương trình "Dạy tiếng Anh trên truyền hình" của Ban Khoa giáo Đài
truyền hình Việt Nam. Nguyễn Quốc Hùng M.A nguyên là giáo sư, hiệu phó trường Đại học Ngoại ngữ Hà Nội. Cho đến nay ông đã biên soạn hơn 106 cuốn sách phục vụ giảng dạy và học tập tiếng Anh và xây dựng hơn 656 bài phát sóng trên truyền hình. Nguyễn Quốc Hùng M.A là một trong những chuyên gia về giảng dạy tiếng Anh hàng đầu ở Việt Nam với 34 năm công tác và giảng dạy tại trường Đại học Ngoại ngữ Hà Nội, 21 năm xây dựng các chương trình tiếng Anh trên truyền hình VTV2 (từ năm 1986 đến nay) và 13 năm trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam (từ năm 1994 đến nay). Thầy Nguyễn Quốc Hùng là giảng viên đầu tiên của Việt Nam (và cũng có thể là duy nhất) được nhà nước cử sang Anh để đào tạo bài bản về Dạy tiếng Anh qua các phương tiện thông tin đại chúng. Ông nói: “Học tiếng Anh cũng như học bơi, nếu không có phương pháp thì không thể bơi xa, bơi đúng được.” |
Theo VTC
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN