Văn hóa quần vợt
Không phải là có vẻ, mà đặt một câu hỏi như thế với phạm trù văn hóa rõ ràng là không ổn. Nhưng, những gì diễn ra ở giải VĐQG quần vợt VN, thì phải hỏi, vì có khá nhiều hành vi phản văn hóa lấn át.
(TT&VH cuối tuần) - Không phải là có vẻ, mà đặt một câu hỏi như thế với phạm trù văn hóa rõ ràng là không ổn. Nhưng, những gì diễn ra ở giải VĐQG quần vợt VN, nằm trong khuôn khổ đại hội TDTT, thì phải hỏi, vì có khá nhiều hành vi phản văn hóa lấn át.
Trận bán kết đơn nam, một tay vợt trẻ đã đập gãy cây vợt sau khi trọng tài thay đổi quyết định, không có lợi cho anh ta.
Kinh ngạc hơn, trận bán kết đơn nữ, chỉ vì không đồng tình với một quyết định của trọng tài, cha của một tay vợt nữ có tên tuổi, đã nhảy hẳn vào trong sân phản đối dữ dội bằng cả những lời lẽ phi văn hóa.
Văn hóa vẫn luôn gắn liền với sự tiến hóa của con người, là tinh hoa của sự phát triển ở từng thời đại. Văn hóa vì vậy là thước đo phản ánh trình độ phát triển của mỗi lĩnh vực, hay xã hội. Và trở lại, nó chính là nền tảng.
Điển hình nhất trong quần vợt là văn hóa tôn trọng. Các VĐV tôn trọng lẫn nhau trước khi tôn trọng trọng tài. Các VĐV tôn trọng khán giả, và tôn trọng cả những cô (cậu bé) nhặt bóng. Các CĐV tôn trọng nguyên tắc quần vợt là môn thể thao hiếm hoi mà chỉ duy người thi đấu mới được phép làm ồn (hét, thở mạnh) trong khi bóng đang bay. Và những người thân của các tay vợt cũng như HLV phải tôn trọng nguyên tắc là họ cũng chỉ như những khán giả bình thường khác.
Thùy Dung, vượt qua bán kết, nhưng đã thua ở trận chung kết đơn nữ. Ảnh: Phi Hải
Không ai cảm thấy khó chịu khi nằm trong sự điều chỉnh của văn hóa tôn trọng ấy. Gần trăm năm nay, các nguyên tắc chỉ có nâng lên, chứ không nới lỏng.
Sự tranh cãi của người nhà tay vợt nữ nói trên có lẽ chưa từng xảy ra trên thế giới. Nhưng nó không phải lần đầu tiên ở Việt Nam. Hầu như năm nào cũng có chuyện mạt sát.
Cũng có những hành vi phản văn hóa nảy sinh từ thói kiêu ngạo và tự cho mình những đặc quyền do nhận thức rằng họ đang ở ngôi vị số 1.
Thế giới banh nỉ vẫn còn nhớ hình ảnh một Serena Williams đã dọa “nhét bóng vào miệng” với nữ trọng tài dây ở trận bán kết US Open 2009 chỉ vì đã “dám” bắt lỗi chân khi cô này giao bóng. Nhưng ít ra, Serena Williams sau đó phải lên tiếng xin lỗi và đã bị trừng phạt.
Roy Coopersmith, một HLV đẳng cấp quốc tế của làng banh nỉ, chỉ sau khoảng nửa năm có mặt ở Việt Nam (huấn luyện Hoàng Thiên), chứng kiến những gì xảy ra từ làng quần vợt Việt Nam, từng nói không chỉ trình độ của các tay vợt, mà văn hóa quần vợt Việt Nam thấp hơn khá nhiều so với mặt bằng thế giới.
Coopersmith bảo trước khi tới Việt Nam, ông không thể tin nổi ở đất nước chúng ta, dù các con đường vẫn phủ kín xe gắn máy và có những chiếc xe có lẽ đã “sống” 20 năm, nhưng lại có nhiều xe hơi sang trọng tới mức phải thèm muốn. Nghĩa là nhiều gia đình có đủ tiềm lực cho con em của họ theo đuổi quần vợt chuyên nghiệp. Nhưng tiền không phải là cái duy nhất.
Quần vợt Việt Nam xem ra còn lâu mới tiến xa hơn điểm xuất phát của thời “Xuân tóc đỏ”.
Trận bán kết đơn nam, một tay vợt trẻ đã đập gãy cây vợt sau khi trọng tài thay đổi quyết định, không có lợi cho anh ta.
Kinh ngạc hơn, trận bán kết đơn nữ, chỉ vì không đồng tình với một quyết định của trọng tài, cha của một tay vợt nữ có tên tuổi, đã nhảy hẳn vào trong sân phản đối dữ dội bằng cả những lời lẽ phi văn hóa.
Văn hóa vẫn luôn gắn liền với sự tiến hóa của con người, là tinh hoa của sự phát triển ở từng thời đại. Văn hóa vì vậy là thước đo phản ánh trình độ phát triển của mỗi lĩnh vực, hay xã hội. Và trở lại, nó chính là nền tảng.
Điển hình nhất trong quần vợt là văn hóa tôn trọng. Các VĐV tôn trọng lẫn nhau trước khi tôn trọng trọng tài. Các VĐV tôn trọng khán giả, và tôn trọng cả những cô (cậu bé) nhặt bóng. Các CĐV tôn trọng nguyên tắc quần vợt là môn thể thao hiếm hoi mà chỉ duy người thi đấu mới được phép làm ồn (hét, thở mạnh) trong khi bóng đang bay. Và những người thân của các tay vợt cũng như HLV phải tôn trọng nguyên tắc là họ cũng chỉ như những khán giả bình thường khác.
Thùy Dung, vượt qua bán kết, nhưng đã thua ở trận chung kết đơn nữ. Ảnh: Phi Hải
Sự tranh cãi của người nhà tay vợt nữ nói trên có lẽ chưa từng xảy ra trên thế giới. Nhưng nó không phải lần đầu tiên ở Việt Nam. Hầu như năm nào cũng có chuyện mạt sát.
Cũng có những hành vi phản văn hóa nảy sinh từ thói kiêu ngạo và tự cho mình những đặc quyền do nhận thức rằng họ đang ở ngôi vị số 1.
Thế giới banh nỉ vẫn còn nhớ hình ảnh một Serena Williams đã dọa “nhét bóng vào miệng” với nữ trọng tài dây ở trận bán kết US Open 2009 chỉ vì đã “dám” bắt lỗi chân khi cô này giao bóng. Nhưng ít ra, Serena Williams sau đó phải lên tiếng xin lỗi và đã bị trừng phạt.
Roy Coopersmith, một HLV đẳng cấp quốc tế của làng banh nỉ, chỉ sau khoảng nửa năm có mặt ở Việt Nam (huấn luyện Hoàng Thiên), chứng kiến những gì xảy ra từ làng quần vợt Việt Nam, từng nói không chỉ trình độ của các tay vợt, mà văn hóa quần vợt Việt Nam thấp hơn khá nhiều so với mặt bằng thế giới.
Coopersmith bảo trước khi tới Việt Nam, ông không thể tin nổi ở đất nước chúng ta, dù các con đường vẫn phủ kín xe gắn máy và có những chiếc xe có lẽ đã “sống” 20 năm, nhưng lại có nhiều xe hơi sang trọng tới mức phải thèm muốn. Nghĩa là nhiều gia đình có đủ tiềm lực cho con em của họ theo đuổi quần vợt chuyên nghiệp. Nhưng tiền không phải là cái duy nhất.
Quần vợt Việt Nam xem ra còn lâu mới tiến xa hơn điểm xuất phát của thời “Xuân tóc đỏ”.
Vũ Hoàng
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN