Toàn cảnh văn hóa trong tuần: Giật mình!

Chuyện phát hiện nứt nẻ trên con đường Guinness (Dự án Con đường gốm sứ); việc Hà Nội xây nhà hát hiện đại nhất Việt Nam (Lễ động thổ sẽ diễn ra vào dịp kỷ niệm Đại lễ 1000 năm Thăng Long)... khiến không ít người phải giật mình.

(TT&VH Cuối tuần) - Tuần qua, lần đầu tiên Việt Nam có được một kỷ lục thế giới Guinness khi có thông tin dự án Con đường gốm sứ sẽ được Tổ chức Guinness thế giới trao bằng chứng nhận vào ngày 2 - 5/10 tới, với chiều dài gần 3.950m, diện tích 7.000m2, 21 trường đoạn tái hiện dòng chảy lịch sử Việt Nam. Nhưng ngay sau niềm vui xác lập kỷ lục là giật mình khi phát hiện ra nhiều đoạn bong tróc, nứt nẻ trên con đường Guinness.

Theo bà Nguyễn Thu Thủy, tác giả ý tưởng của dự án này, những chỗ nứt nẻ do báo chí phát hiện đã được sửa gấp để chuẩn bị đón đoàn tham quan. Tuy nhiên, qua quan sát của báo TT&VH, đến hôm qua (16/9) những chỗ nứt nẻ vẫn nguyên hiện trạng. Nguyên nhân của sự bong tróc, nứt nẻ, theo KTS Lý Trực Dũng thì có thể “do người ta quên làm khe giãn nở, một chi tiết tối quan trọng cho một công trình ốp gốm quá dài như Con đường gốm sứ. Đặc biệt đây lại là một công trình nằm ngoài trời, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ điều kiện khí hậu khá khắc nghiệt ở Hà Nội, mùa hè rất nóng, làm các mảng ốp sứ mỏng giãn nở nhiều hơn so với nền bê tông, rồi có mưa lớn, các mảng gốm lại bị đột ngột co lại nhiều hơn so với nền bê tông. Quá trình đó lặp đi lặp lại vài lần sẽ gây bong cả mảng tranh. Cũng theo KTS Dũng, cách giải quyết sự cố này cần phải khảo sát kỹ bệnh của nó rồi tìm cách làm các khe giãn nở bổ sung, sau đó dùng chất chiết mạch giãn nở chuyên dụng bơm đầy khe giãn nở. Chất chiết mạch chuyên dụng này có bán trên thị trường Việt Nam từ nhiều năm nay”.

Tuần qua công chúng thêm một lần giật mình khi bộ phim chào mừng Đại lễ 1.000 năm Thăng Long Lý Công Uẩn - Đường tới thành Thăng Long bị phát hiện “giống phim Trung Quốc quá”. Hiện phim đang được Hội đồng duyệt xem xét và yêu cầu chỉnh sửa, thành phần duyệt phim không phải hội đồng riêng của Bộ VH-TT&DL mà được thành lập theo chỉ đạo của Ban Tuyên giáo T.Ư, Văn phòng Chính phủ, Bộ VH, TT&DL. Giật mình là ở chỗ, đây là phim truyền hình, theo thông lệ sẽ không phải qua Hội đồng duyệt cấp bộ, hơn nữa phim lại do tư nhân làm, không có vốn nhà nước nên càng không phải qua Hội đồng nói trên. Nhưng cũng nhờ có Hội đồng duyệt phim quốc gia mà chuyện “phim lịch sử Việt Nam mặc áo Trung Quốc” bị vỡ lở (theo đại diện của công ty Trường Thành, đơn vị sản xuất phim thì việc mang màu sắc phim Trung Quốc là điều đã lường trước khi dự án được ê kíp Trung Quốc “làm giúp”)...

Ngày 6/10 tới đây Bảo tàng Hà Nội sẽ mở cửa với 5.000 hiện vật. Giật mình với tin này vì cách đây khoảng ba tuần lễ, công trình vẫn còn ngổn ngang phần hoàn thiện nội thất và phương án trưng bày cũng mới được duyệt vào đầu tháng Chín. Trước đó, tin từ Ban chỉ đạo 1.000 năm Thăng Long, thì công trình sẽ khó hoàn thành đúng tiến độ phục vụ Đại lễ, tuy nhiên giờ thì có vẻ mọi thứ đã êm xuôi. Có lẽ rồi chúng ta nên xem xét đăng ký kỷ lục “trưng bày hiện vật nhanh nhất thế giới” cho Bảo tàng Hà Nội. Trong vòng vài tuần lễ, có thể đưa ra phương án và thi công việc trưng bày 5.000 hiện vật, quả là không dễ.

Nói đến đây, chẳng biết nên vui hay buồn với tin sau. Hà Nội xây nhà hát hiện đại nhất Việt Nam, nhà hát Thăng Long. Nhà hát này sẽ nằm trong quy hoạch khu đô thị mới Tây Hồ Tây, với quy mô khoảng 22 ha, bao gồm một khối biểu diễn hòa nhạc cổ điển 1.200 - 1.500 chỗ, một khối biểu diễn đa chức năng 1.800 chỗ. Ngoài ra có không gian tổ chức biểu diễn ngoài trời và nhiều phòng chức năng. Hai phương án thiết kế nhà hát này đã được Hội đồng thẩm định trình UBND Hà Nội tuần qua. Lễ động thổ sẽ diễn ra vào dịp kỷ niệm Đại lễ 1000 năm Thăng Long. Thật là cũng "gấp gáp" chẳng kém ai. Trong khi Hà Nội vốn đang còn tồn tại hàng loạt nhà hát mới có, cũ có gần như "đắp chiếu" để đấy, không mấy khi sáng đèn. Liệu xây thêm một đại nhà hát trong tình hình này, có nên không?

Trong khi tin tức Hà Nội đang tưng bừng với các công trình văn hóa tiền chục tỷ, trăm tỷ thì lại giật mình khi đọc tin này: Đại sứ quán Ba Lan tài trợ hơn 700 triệu đồng để tôn tạo, bảo tồn Bia Thị học Quốc tử giám. Bia Thị học hay Bia Khuyến học, hiện nằm ở trước Trường Quốc tử giám cũ, nay là Bảo tàng Lịch sử và Cách mạng Việt Nam tỉnh Thừa Thiên – Huế. Vẫn biết Huế có quá nhiều công trình cần được phục chế, vừa qua Chính phủ đã phê duyệt gói kinh phí 2.300 tỷ đồng cho công tác bảo tồn cố đô Huế từ nay cho đến năm 2020, số tiền 700 triệu đồng trên chẳng thấm tháp gì. Nhưng giật mình vì là trong khi chúng ta vốn tự hào là dân tộc hiếu học mà lại bỏ quên tấm bia Thị học trên. May mà nó được những kỹ sư bảo tồn Ba Lan "phát hiện" ra.

Tâm điểm của những người yêu điện ảnh tuần qua là việc ra mắt bộ phim truyện nhựa Long Thành cầm giả ca, một đại diện của Việt Nam tham dự LHPquốc tế Việt Nam sẽ diễn ra tại Hà Nội vào trung tuần tháng Mười tới (đại diện còn lại nhiều khả năng là phim Trung úy của đạo diễn Hà Sơn). Đây là phim do hãng phim Giải Phóng thực hiện, NSƯT Đào Bá Sơn đạo diễn từ kịch bản đoạt giải nhất trong cuộc thi Kịch bản điện ảnh kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội của NSƯT Văn Lê, được hỗ trợ kinh phí sản xuất từ ngân sách nhà nước (khoảng 7 tỉ đồng). Cảm nhận của báo giới trong buổi chiếu ra mắt là ê kíp làm phim đã có nhiều cố gắng, nhưng vì cố quá, nên có vẻ hơi tham lam khi phải ôm đồm quá nhiều sự kiện và vấn đề khiến câu chuyện trở nên dàn trải. Đại diện của Việt Nam tại Liên hoan phim quốc tế Việt Nam lần đầu tiên vì mới thì đúng rồi, nhưng vì chất lượng thì xem ra có phần ưu ái.

Bàn Phím