Chính trường Australia: Cựu Thủ tướng “vui mừng” trở lại làm Ngoại trưởng
Ngày 11/9, Thủ tướng Australia Julia Gillard đã lựa chọn cựu Thủ tướng Kevin Rudd làm Ngoại trưởng trong nội các của bà. Quyết định mới được đưa ra chỉ ba tháng sau khi bà Gillard tổ chức một cuộc “lật đổ” ông Rudd.
(TT&VH) - Ngày 11/9, Thủ tướng Australia Julia Gillard đã lựa chọn cựu Thủ tướng Kevin Rudd làm Ngoại trưởng trong nội các của bà. Quyết định mới được đưa ra chỉ ba tháng sau khi bà Gillard tổ chức một cuộc “lật đổ” ông Rudd. Động thái của bà Gillard được cho là giúp giành thêm sự ủng hộ trong nội bộ đảng Lao động cũng như sự yêu mến của cử tri, sau kết quả tệ hại ở các cuộc bầu cử vừa diễn ra.
"Người mới" mà không mới
Ngày 11/9, bà Julia Gillard, nữ Thủ tướng đầu tiên của Australia đã tuyên bố các vị trí mới trong nội các đã qua cuộc "đại cải tổ" của bà, được tiến hành sau khi các cuộc bầu cử không đưa tới thắng lợi tuyệt đối cho đảng Lao động.
Một trong những vị trí quan trọng nhất, chiếc ghế Ngoại trưởng, đã được bà Gillard trao cho ông Kevin Rudd, qua đó thực hiện lời hứa rằng bà sẽ dành cho ông một vị trí cao cấp trong chính quyền nếu bà tái đắc cử.
“Đội xử lý vấn đề ngoại giao và quốc phòng sẽ gồm Kevin Rudd trong vai trò Ngoại trưởng và Stephen Smith làm Bộ trưởng Quốc phòng" - Gillard nói, chấm dứt nhiều tuần phỏng đoán liên quan tới số phận của ông Rudd. Người bất ngờ bị bà Gillard lật đổ vào ngày 24/6 nói rằng ông rất vinh hạnh khi được nhận vai trò mới.
Ông Rudd sẽ tiếp quản chức Ngoại trưởng từ ông Stephen Smith, người nắm giữ cương vị này kể từ khi đảng Lao động giành chính quyền sau cuộc bầu cử năm 2007. Ông Smith sẽ chuyển sang giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng thay ông John Faulkner và trở thành Bộ trưởng Quốc phòng thứ ba của Australia trong vòng 3 năm.
Đúng người, đúng việc
Kevin Rudd sinh ngày 21/9/1957. Sự nghiệp chính trị của ông bắt đầu từ năm 1981, khi ông làm việc cho Bộ Ngoại giao. Tháng 12/2006, Rudd được bầu làm lãnh đạo đảng Lao động Australia.
Tại cuộc họp báo đầu tiên trong cương vị lãnh đạo đảng, Rudd hứa sẽ làm việc với “phong thái lãnh đạo mới", không giống với chính phủ đương nhiệm. Rudd phác thảo chính sách về quan hệ công nghiệp, chiến tranh Iraq, biến đổi khí hậu, thể chế liên bang, công bằng xã hội, công nghiệp chế tạo và các chính sách quan trọng khác. Rudd cũng nhấn mạnh vào kinh nghiệm lâu dài của mình trong chính sự, ở lãnh vực ngoại giao cũng như doanh nghiệp trước khi bước vào chính trường Australia.
Uy tín của Rudd và đảng Lao động tăng cao trong các cuộc thăm dò dư luận. Kết quả là trong các cuộc bầu cử hồi năm 2007, đảng Lao động đã giành chiến thắng với tỉ lệ áp đảo. Tháng 11 năm đó, Rudd lên nắm ghế Thủ tướng. Trong 31 tháng đầu kể từ khi cầm quyền, Rudd nhận được sự ủng hộ cao, có được từ động thái của ông trong việc xin lỗi thổ dân Australia vì những hành động thiếu công bằng của các chính phủ trong quá khứ. Ông giúp lèo lái nền kinh tế trị giá 1,1 ngàn tỉ AUD qua khủng hoảng tài chính, tăng chi tiêu lên các con đường, trường học, cải thiện hệ thống ngân hàng và phân phát hơn 20 tỉ AUD tiền mặt tới cho các gia đình.
Tuy nhiên về mặt ngoại giao, ông gây căng thẳng với Trung Quốc do vụ bắt giữ cựu quản trị viên công ty Rio Tinto Stern Hu. Quan hệ với Ấn Độ và Nhật Bản cũng trải qua những giai đoạn không nồng ấm, liên quan tới việc sinh viên Ấn Độ bị tấn công tại Melbourne và việc Australia kiện ra tòa án quốc tế hoạt động săn cá voi của Tokyo.
"Quan hệ của Australia với Nhật Bản, Ấn Độ và Trung Quốc đều rất khó khăn khi Rudd làm Thủ tướng" - Rory Medcalf, giám đốc chương trình an ninh quốc tế tại Viện nghiên cứu Lowy có trụ sở ở Sydney nhận xét.
Do triển khai nhiều chính sách không được lòng cử tri, ngày 24/6 vừa qua, Rudd đã chịu áp lực của các phe cánh thành viên trong đảng Lao động, phải nhường chức lãnh tụ cho bà Julia Gillard.
Mặc dù vậy, Rudd được đánh giá là con người phù hợp với vị trí Ngoại trưởng. "Ông được tôn trọng cao ở châu Á và Trung Quốc. Ông lại có quan hệ tốt với Mỹ. Chính sách ngoại giao rõ ràng là lĩnh vực ông cảm thấy thoải mái nhất" - Michael McKinley, một giáo sư chính trị tại Đại học quốc gia Australia nhận xét.
Nỗ lực gây dựng uy tín
Khi tiến hành lật đổ Rudd, Gillard đã liên tục bảo vệ quyết định của bà. Bà nói rằng chính phủ tốt đẹp trước kia do ông lập ra đã "lạc lối" và tiến hành mở một cuộc tổng tuyển cử chỉ 3 tuần sau khi nắm quyền. Tuy nhiên việc Rudd đột ngột bị phế truất, cộng với cuộc họp báo chia tay đầy nước mắt của ông, đã phủ bóng tối lên chiến dịch tranh cử của Gillard.
Hậu quả là đảng Lao động bị tổn thất nặng nề trong các cuộc bầu cử diễn ra ngày 21/8. Kết quả bầu cử cho thấy cả đảng Lao động và phe đối lập đều không có đủ số ghế cần thiết để nắm quyền lãnh đạo, dẫn tới việc đôi bên đều tìm kiếm đồng minh để lập liên minh cầm quyền. Sau 17 ngày chật vật thương thuyết, đảng của bà Gillard cuối cùng đã giành chiến thắng. Tuy nhiên ưu thế 76 ghế mà liên minh của đảng này đang nắm là rất mong manh so với con số 74 ghế của đối thủ. Chính phủ sẽ sụp đổ trong một cuộc bầu cử phụ, diễn ra trong tình huống có một nghị sĩ trong liên minh của bà ngả về phe đối lập hoặc có ai đó qua đời.
Vì thế, việc đưa Rudd vào nội các được đánh giá là quyết định sáng suốt. “Sẽ tốt hơn nếu đưa ông vào nội các trong bối cảnh có một số quan ngại rằng ông sẽ gây rắc rối. Ngoài ra, ông đã từng nắm vai trò của một "ngoại trưởng" thứ hai khi còn là Thủ tướng” - McKinley nhận xét - "Cử tri cũng cảm thấy bực mình trước việc lật đổ Rudd và việc đưa ông trở lại nội các có thể đảo ngược một phần trạng thái tình cảm này”.
 Ông Kevin Rudd đã được mời trở lại chính trường trong vai trò Ngoại trưởng |
Ngày 11/9, bà Julia Gillard, nữ Thủ tướng đầu tiên của Australia đã tuyên bố các vị trí mới trong nội các đã qua cuộc "đại cải tổ" của bà, được tiến hành sau khi các cuộc bầu cử không đưa tới thắng lợi tuyệt đối cho đảng Lao động.
Một trong những vị trí quan trọng nhất, chiếc ghế Ngoại trưởng, đã được bà Gillard trao cho ông Kevin Rudd, qua đó thực hiện lời hứa rằng bà sẽ dành cho ông một vị trí cao cấp trong chính quyền nếu bà tái đắc cử.
“Đội xử lý vấn đề ngoại giao và quốc phòng sẽ gồm Kevin Rudd trong vai trò Ngoại trưởng và Stephen Smith làm Bộ trưởng Quốc phòng" - Gillard nói, chấm dứt nhiều tuần phỏng đoán liên quan tới số phận của ông Rudd. Người bất ngờ bị bà Gillard lật đổ vào ngày 24/6 nói rằng ông rất vinh hạnh khi được nhận vai trò mới.
Ông Rudd sẽ tiếp quản chức Ngoại trưởng từ ông Stephen Smith, người nắm giữ cương vị này kể từ khi đảng Lao động giành chính quyền sau cuộc bầu cử năm 2007. Ông Smith sẽ chuyển sang giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng thay ông John Faulkner và trở thành Bộ trưởng Quốc phòng thứ ba của Australia trong vòng 3 năm.
Đúng người, đúng việc
Kevin Rudd sinh ngày 21/9/1957. Sự nghiệp chính trị của ông bắt đầu từ năm 1981, khi ông làm việc cho Bộ Ngoại giao. Tháng 12/2006, Rudd được bầu làm lãnh đạo đảng Lao động Australia.
Tại cuộc họp báo đầu tiên trong cương vị lãnh đạo đảng, Rudd hứa sẽ làm việc với “phong thái lãnh đạo mới", không giống với chính phủ đương nhiệm. Rudd phác thảo chính sách về quan hệ công nghiệp, chiến tranh Iraq, biến đổi khí hậu, thể chế liên bang, công bằng xã hội, công nghiệp chế tạo và các chính sách quan trọng khác. Rudd cũng nhấn mạnh vào kinh nghiệm lâu dài của mình trong chính sự, ở lãnh vực ngoại giao cũng như doanh nghiệp trước khi bước vào chính trường Australia.
Uy tín của Rudd và đảng Lao động tăng cao trong các cuộc thăm dò dư luận. Kết quả là trong các cuộc bầu cử hồi năm 2007, đảng Lao động đã giành chiến thắng với tỉ lệ áp đảo. Tháng 11 năm đó, Rudd lên nắm ghế Thủ tướng. Trong 31 tháng đầu kể từ khi cầm quyền, Rudd nhận được sự ủng hộ cao, có được từ động thái của ông trong việc xin lỗi thổ dân Australia vì những hành động thiếu công bằng của các chính phủ trong quá khứ. Ông giúp lèo lái nền kinh tế trị giá 1,1 ngàn tỉ AUD qua khủng hoảng tài chính, tăng chi tiêu lên các con đường, trường học, cải thiện hệ thống ngân hàng và phân phát hơn 20 tỉ AUD tiền mặt tới cho các gia đình.
Tuy nhiên về mặt ngoại giao, ông gây căng thẳng với Trung Quốc do vụ bắt giữ cựu quản trị viên công ty Rio Tinto Stern Hu. Quan hệ với Ấn Độ và Nhật Bản cũng trải qua những giai đoạn không nồng ấm, liên quan tới việc sinh viên Ấn Độ bị tấn công tại Melbourne và việc Australia kiện ra tòa án quốc tế hoạt động săn cá voi của Tokyo.
"Quan hệ của Australia với Nhật Bản, Ấn Độ và Trung Quốc đều rất khó khăn khi Rudd làm Thủ tướng" - Rory Medcalf, giám đốc chương trình an ninh quốc tế tại Viện nghiên cứu Lowy có trụ sở ở Sydney nhận xét.
Do triển khai nhiều chính sách không được lòng cử tri, ngày 24/6 vừa qua, Rudd đã chịu áp lực của các phe cánh thành viên trong đảng Lao động, phải nhường chức lãnh tụ cho bà Julia Gillard.
Mặc dù vậy, Rudd được đánh giá là con người phù hợp với vị trí Ngoại trưởng. "Ông được tôn trọng cao ở châu Á và Trung Quốc. Ông lại có quan hệ tốt với Mỹ. Chính sách ngoại giao rõ ràng là lĩnh vực ông cảm thấy thoải mái nhất" - Michael McKinley, một giáo sư chính trị tại Đại học quốc gia Australia nhận xét.
Nỗ lực gây dựng uy tín
Khi tiến hành lật đổ Rudd, Gillard đã liên tục bảo vệ quyết định của bà. Bà nói rằng chính phủ tốt đẹp trước kia do ông lập ra đã "lạc lối" và tiến hành mở một cuộc tổng tuyển cử chỉ 3 tuần sau khi nắm quyền. Tuy nhiên việc Rudd đột ngột bị phế truất, cộng với cuộc họp báo chia tay đầy nước mắt của ông, đã phủ bóng tối lên chiến dịch tranh cử của Gillard.
Hậu quả là đảng Lao động bị tổn thất nặng nề trong các cuộc bầu cử diễn ra ngày 21/8. Kết quả bầu cử cho thấy cả đảng Lao động và phe đối lập đều không có đủ số ghế cần thiết để nắm quyền lãnh đạo, dẫn tới việc đôi bên đều tìm kiếm đồng minh để lập liên minh cầm quyền. Sau 17 ngày chật vật thương thuyết, đảng của bà Gillard cuối cùng đã giành chiến thắng. Tuy nhiên ưu thế 76 ghế mà liên minh của đảng này đang nắm là rất mong manh so với con số 74 ghế của đối thủ. Chính phủ sẽ sụp đổ trong một cuộc bầu cử phụ, diễn ra trong tình huống có một nghị sĩ trong liên minh của bà ngả về phe đối lập hoặc có ai đó qua đời.
Vì thế, việc đưa Rudd vào nội các được đánh giá là quyết định sáng suốt. “Sẽ tốt hơn nếu đưa ông vào nội các trong bối cảnh có một số quan ngại rằng ông sẽ gây rắc rối. Ngoài ra, ông đã từng nắm vai trò của một "ngoại trưởng" thứ hai khi còn là Thủ tướng” - McKinley nhận xét - "Cử tri cũng cảm thấy bực mình trước việc lật đổ Rudd và việc đưa ông trở lại nội các có thể đảo ngược một phần trạng thái tình cảm này”.
Gia Bảo
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN