Trương Anh Quốc: "Vườn ươm" như "Áo trắng" quá ít!
Sau khi đoạt giải Nhất Văn học tuổi 20, Trương Anh Quốc luôn bận “chạy show” theo lời mời phỏng vấn của các báo, đài... TT&VH có cuộc trò chuyện với Anh.
(TT&VH) - Tôi biết Trương Anh Quốc đã lâu, vì anh làm nghề thủy thủ “lênh đênh trên sông hồ” nên gặp nhau không nhiều. Tuy nhiên, với đồng nghiệp cầm bút, Quốc luôn là người chân tình. Sau khi đoạt giải Nhất Văn học tuổi 20, vì anh bận “chạy show” theo lời mời phỏng vấn của các báo, đài nên hôm qua 8/9, tôi mới “chúc mừng” anh được.
Tôi nói với anh chỉ đặt 9 câu hỏi, Quốc bảo “số 9 hợp với mình, vì có câu: Ba chìm, bảy nổi, chín lênh đênh”.
“Tôi không phải là nhà văn chuyên nghiệp”
* Thường thì, đã đoạt giải một lần, mà lại là giải Nhì Văn học tuổi 20 (VHT20) - lần 3, ít người “muốn” dự thi một lần nữa, vì có thể lần dự thi sau sẽ không có giải gì, rất “phương hại” đến uy tín lần trước. Tại sao anh quyết định dự thi VHT20 lần này?
- Sợ “phương hại” ư? Điều đó đúng với mọi người còn với tôi thì không. Tôi không phải là nhà văn chuyên nghiệp nên không có chuyện thắng thua. Dự thi tôi luôn luôn được: Được viết, được in sách, được nhuận bút để rồi được ngồi cùng bạn bè văn chương. Tôi không sợ thi rớt, tôi dự thi để có sách được in. Được giải hay không cũng may rủi lắm, nhưng cuộc thi là sự cạnh tranh lành mạnh và công bằng, thi để thử sức của ngày hôm qua và ngày hôm nay, xem lúc nào mình “khỏe” hơn mà thôi.
“Nam vuong” giữa các người đẹp Văn học tuổi 20
- Sự hiểu biết đâu thể cân đo đong đếm được. Tôi xin lấy một câu in trong bìa sách của tiểu thuyết đoạt giải: “Biển mênh mông luôn ẩn chứa nhiều điều bí mật...”.
* Anh có thể mô tả một ngày trên biển?
- Ngoài giờ làm việc “hành chính”, nếu không có sự cố gì thì nghỉ ngơi đọc sách. Ấy là khi biển êm, còn sóng to gió lớn thì nằm vùi mình, đầu óc quay cuồng, ăn uống cũng chẳng thấy ngon miệng...
* Anh từng nói, thủy thủ là nghề mưu sinh - hẳn nhiên là vậy, còn viết văn như một cuộc chơi dài, nhưng nếu không đi biển liệu anh có được những trang viết thành công như vừa qua không?
- Tôi có may mắn là làm việc và viết về biển - đề tài ít người Việt mình viết, nên đó là lợi thế cho tôi. Nhưng nếu trước kia tôi không chọn nghề thủy thủ thì tôi vẫn viết, còn có thành công hay không tôi không thể nào biết được. Nếu tôi biết trước thì tôi sẽ chuyển nghề... thầy bói rồi!
Gần như chẳng còn “vườm ươm” nào!
Trương Anh Quốc (sinh năm 1976 tại Quảng Nam) “tự điểm danh” về “vườn ươm văn chương” Áo trắng, ngoài anh ra, còn có Hải Miên (1973 tại Bình Định) một thời ở Gia đình Áo trắng Bình Định đoạt giải Ba VHT20 với Visa và Nguyễn Thiên Ngân (1988 tại Đắk Lắk) thuộc Gia đình Áo trắng Đắk Lắk đoạt giải Tư VHT20 với Những chuyển điệu lần này. Nhà văn Đoàn Thạch Biền là người “khởi xướng” Áo trắng, ông được xem là người có “gia đình” nhiều nhất vì tỉnh nào cũng có Gia đình Áo trắng - gồm những người yêu văn chương. |
- Không thầy đố mày làm nên. Có người nói ngược lại, vui rằng: “không trò đố mày dạy ai”. Như vậy, ai cũng có thể làm học trò nhưng cũng có thể làm thầy người khác.
Trong văn chương, đôi khi chỉ một câu nói thôi cũng đã là một người thầy rồi. Thời sinh viên, tôi cũng đã viết văn viết báo. Nhưng từ khi được anh Nguyễn Đông Thức giới thiệu trên Tuổi trẻ Chủ nhật tôi mới ý thức hơn với việc viết. Áo trắng là tuyển tập thơ văn giá trị từ những thập niên 90 thế kỷ trước, tôi bắt đầu tham gia từ bộ mới, khi Áo trắng liên kết giữa NXB Trẻ và báo Tuổi trẻ ấn hành. Ai yêu Áo trắng là những người yêu văn chương thật sự, tôi tin rằng các cây bút Áo trắng sẽ ngày một tiến xa.
* Nhắc đến Áo trắng, nhiều người viết văn trẻ như anh sẽ nghĩ về một “vườm ươm” - nơi đó nuôi dưỡng tình yêu văn chương đầu đời để rồi dấn thân hơn nữa nếu tình yêu còn sâu nặng. Anh đánh giá thế nào về các “vườn ươm” hiện nay?
- Ít “vườn ươm” như Áo trắng quá! Khoảng 10 năm trước, còn có các “vườm ươm”, như Hương đầu mùa của báo Hoa học trò, Vòm me xanh của báo Mực tím cùng các bút nhóm ở các tỉnh, thành. Giờ chỉ còn Gia đình Áo trắng ở các tỉnh, thành. Bây giờ, gần như chẳng còn “vườm ươm” nào. Phải chăng ngày nay người ta quan tâm tới cái gì cân đo đong đếm được, có thể “quy ra thóc” được...
Tôi ước cho có nhiều nhà văn “chủ xị” các “vườm ươm” giống như Áo trắng: Đoàn Thạch Biền, Nguyễn Đông Thức (phía Nam) hay Hồ Anh Thái (ngoài Bắc) thì quý biết mấy!
* Giả sử VHT20 lần này, anh không đoạt giải gì hết, anh sẽ phản ứng như thế nào?
- Nếu không có giải thì cũng... bình thường thôi. Lần kế tiếp tôi sẽ thi nữa, vì thích thì tôi thi, đơn giản vậy. Nhưng tôi đã gặp may, thi chơi mà “ăn thiệt”. Đơn giản, tôi không thích “thắng thua” trong chuyện viết văn bởi mỗi người... mỗi tài.
* Được một ban giám khảo gồm các đồng nghiệp uy tín đi trước công nhận, sự đánh giá đó cộng với “ảo tưởng của nghề viết” có khiến anh càng thêm “yêu mình” hơn không, hay tất cả đang là một áp lực với anh cho những sáng tác tiếp theo?
- Tôi không ảo tưởng về mình, tôi biết mình ở đâu so với các bạn đồng trang lứa và lớp trẻ hơn mình. Được giải là tôi có sự chuẩn bị tốt, đó là “phong độ” nhất thời chứ không phải “đẳng cấp”. Tôi cũng không bị áp lực gì hết, tôi viết theo sở thích và viết cho mình trước, nếu có bạn đọc đồng cảm thì tôi hạnh phúc hơn nhiều.
Trần Hoàng Nhân(thực hiện)
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN