Tái khởi kiện vụ Thần đồng đất Việt (Kỳ 2)

Giờ đây ông Lê Phong Linh và Công ty Phan Thị đang đợi thông báo chính thức của tòa về ngày xét xử. Trước khi phiên tòa diễn ra hai bên đã chuẩn bị cho mình những gì để “chiến đấu”?

(TT&VH) - Vào các ngày: 2, 10 và 16/8, Tòa án nhân dân Q.1, TP.HCM đã tiến hành 3 cuộc hòa giải, nhưng tất cả các buổi hòa giải đều không thành. Giờ đây ông Lê Phong Linh và Công ty Phan Thị đang đợi thông báo chính thức của tòa về ngày xét xử. Trước khi phiên tòa diễn ra hai bên đã chuẩn bị cho mình những gì để “chiến đấu”?

Vụ kiện dân sự hay kinh tế?

Một trong những nguyên nhân chính làm vụ kiện kéo dài trước khi đi đến ngày xét xử là hai bên không đồng ý kiến về việc vụ kiện sẽ được giải quyết ở cấp tòa nào. Ông Lê Phong Linh thì muốn vụ kiện xử ở Tòa án nhân dân Q.1, TP.HCM còn Công ty Phan Thị thì muốn giải quyết vụ kiện tại Tòa Kinh tế thuộc Tòa án nhân dân TP.HCM (theo thẩm quyền, nếu án dân sự thì do Tòa Q.1 xét xử, còn án kinh tế thì phải do Tòa Kinh tế thành phố xét xử).

Ban đầu Lê Phong Linh nộp đơn kiện tại Q.1, phía Công ty Phan Thị cho rằng đây là vụ kiện kinh tế nên Tòa án Q.1 không có thẩm quyền để xét xử, mà Tòa Kinh tế của Tòa án nhân dân TP.HCM mới có thẩm quyền. Khi vụ kiện được chuyển đến Tòa Kinh tế thành phố, như đã nói, ông Lê Phong Linh đã rút đơn kiện trước ngày xét xử không lâu. Sau đó Lê Phong Linh lại nộp đơn khởi kiện tại Q.1 như một vụ kiện mới.

Bảng so sánh tương quan giữa nhân vật Trạng Tý (3 chỏm tóc,)
và Long Tinh (1 chỏm tóc). Ảnh do Công ty Phan Thị cung cấp

Ở đây cần lưu ý chi tiết là trong lần trước, ông Lê Phong Linh đã rút lại khoản khiếu kiện đòi bồi thường nhuận bút, chỉ còn việc đòi công nhận mình là tác giả duy nhất của hình vẽ các nhân vật trong Thần đồng đất Việt và đòi Công ty Phan Thị thực hiện việc “bảo vệ sự toàn vẹn tác phẩm” đối với tác giả Lê Linh. Nghĩa là chỉ khiếu kiện về quyền nhân thân chứ không khiếu kiện về quyền tài sản. Như thế, đây sẽ là một vụ kiện dân sự chứ không phải kinh tế và sẽ được giải quyết tại Tòa án nhân dân Q.1 mà không phải chuyển lên Tòa Kinh tế thành phố.

Tuy nhiên phía Công ty Phan Thị lại cho rằng việc họ tiếp tục làm các tập truyện tranh là do họ là chủ sở hữu khai thác tác phẩm của tác giả Lê Linh, điều này thuộc về quyền tài sản. Vì vậy vụ kiện phải được xét xử ở Tòa Kinh tế thành phố. TS Nguyễn Vân Nam đại diện cho Công ty Phan Thị cho biết: “Công ty Phan Thị đã làm đơn khiếu nại về thẩm quyền của Tòa Q.1. Nhưng sau hơn 1 năm, Công ty Phan Thị vẫn chưa nhận được quyết định giải quyết khiếu nại về thẩm quyền mà chỉ được tòa nói rằng Toà án nhân dân TP đã có quyết định chuyển vụ việc này cho Tòa án nhân dân Q.1 xử lý...”.

“Bảo bối”

Vụ kiện này sẽ giải quyết 2 điểm chính: Ông Lê Linh là tác giả duy nhất đối với các nhân vật trong truyện tranh Thần đồng đất Việt hay đồng tác giả với bà Phan Thị Mỹ Hạnh? Công ty Phan Thị có được tiếp tục khai thác các hình ảnh nhân vật để thực hiện tiếp tục các tập truyện tranh Thần đồng đất Việt?

Trả lời câu hỏi, tại sao trước đây Lê Phong Linh tự nguyện ký vào đơn xin cấp giấy chứng nhận bản quyền là đồng tác giả, bây giờ lại khiếu kiện đòi Công ty Phan Thị công nhận mình là tác giả duy nhất? Lê Phong Linh cho biết: “Trước đây khi ký đơn, chị Mỹ Hạnh nói là để bảo vệ quyền lợi cho cả hai người, trong đơn không ghi đồng tác giả mà ghi là cùng thực hiện. Quá trình sáng tạo ra các nhân vật trong Thần đồng đất Việt là do Lê Linh trực tiếp sáng tạo, nên tác giả phải là Lê Linh”.

Về vấn đề này TS Nguyễn Vân Nam khẳng định: “Ông Lê Phong Linh chỉ họa lại những hình ảnh mà bà Phan Thị Mỹ Hạnh hình dung trong đầu” và tại tòa ông sẽ chứng minh Lê Phong Linh không phải là tác giả duy nhất.

Ông Lê Phong Linh còn đưa ra văn bản trả lời của Hội Sở hữu trí tuệ TP.HCM về việc xác định tác giả bộ truyện tranh Thần đồng đất Việt (từ đơn yêu cầu của ông Lê Phong Linh). Sau khi viện dẫn khoản 1 và 2, Điều 8, Nghị định số 100/2006/NĐ-CP, văn bản trả lời đã kết luận: “Với những căn cứ nêu trên, chúng tôi xin khẳng định chỉ có người nào trực tiếp tạo ra một phần hoặc toàn bộ tác phẩm nêu trên bằng lao động sáng tạo của mình mới là tác giả bộ truyện tranh Thần đồng đất Việt. Những người tham gia góp ý kiến, nêu ý tưởng, hỗ trợ hay cung cấp tư liệu trong quá trình tạo ra tác phẩm không phải là tác giả của tác phẩm”.

Về việc ông Lê Phong Linh đề nghị cấm Công ty Phan Thị không được làm những tập tiếp theo của Thần đồng đất Việt là để bảo vệ “sự toàn vẹn tác phẩm”. TS Nguyễn Vân Nam nói rằng: “Cho dù Lê Linh có là tác giả duy nhất đi chăng nữa thì toàn bộ quyền tài sản đối với Thần đồng đất Việt cũng là của Công ty Phan Thị, vì trong thời gian hình thành tác phẩm, Lê Linh là người lao động của Công ty Phan Thị. Việc sử dụng quyền tài sản sao cho không ảnh hưởng đến quyền nhân thân đã được quy định trong Luật Sở hữu trí tuệ, Công ty Phan Thị sẽ tuân thủ đúng”.

Xem ra phía nào cũng có lý, có luật...

Hữu Trịnh