Lão nghệ sĩ "đường phố" gặp nhiếp ảnh gia “vỉa hè”

18h chiều nay, 26/8, tại cà phê Ami, Khu du lịch Văn Thánh (48/10 Điện Biên Phủ, Q. Bình Thạnh, TP.HCM), nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong sẽ triển lãm ảnh mừng sinh nhật thứ 70 của nghệ sĩ Tạ Trí Hải.

(TT&VH) - Vỉa hè hẳn nhiên phải gặp đường phố và ngược lại, chứ có gì lạ đâu. Nhưng tôi vẫn muốn dùng cụm từ này để ví von về một “mối tình văn nghệ” giữa lão nghệ sĩ “đường phố” Tạ Trí Hải và nghệ sĩ nhiếp ảnh “vỉa hè” Trần Thế Phong.

18h chiều nay, 26/8, tại cà phê Ami, Khu du lịch Văn Thánh (48/10 Điện Biên Phủ, Q. Bình Thạnh, TP.HCM), nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong sẽ triển lãm ảnh mừng sinh nhật thứ 70 của nghệ sĩ Tạ Trí Hải với 55 bức ảnh chụp ông trong khoảng 2 năm nay.

1. Ở các công viên 30/4 hay 23/9 nằm ngay trung tâm TP.HCM, những ai đến đây để hít thở chút không gian xanh còn sót lại trong đô thị, đều được “khuyến mãi” thêm tiếng đàn của một lão ông tóc dài búi cao, râu bạc, đội nón cao bồi, trang phục rất nghệ sĩ... Lão ông lãng tử ấy (sinh năm 1940 tại Hà Nội) từng là kỹ sư, chuyên viên cao cấp của một cơ quan ngang bộ có tên Tạ Trí Hải.

Nghệ sĩ “vỉa hè” Trần Thế Phong và nghệ sĩ “đường phố” Tạ Trí Hải

Từ ngày về hưu, ông Hải có những “người tình thủy chung” là cây đàn violon, mandoline... và “nơi tâm tình” là công viên hoặc những chuyến đi làm từ thiện. Không vợ con, cuộc sống của lão ông Tạ Trí Hải lúc này không lệ thuộc vào bất cứ thứ gì ngoại trừ âm nhạc. Ông có thể chơi rất nhiều nhạc phẩm của Nga, Pháp, Anh, nhạc Trịnh, dân ca, nhạc cách mạng... Tôi có vài lần đi cùng ông để giao lưu, làm từ thiện và biết được rằng khi tiếng đàn cất lên là lúc Tạ Trí Hải vui nhất - niềm vui trong lặng thầm.

Bẵng đi một thời gian khá dài tôi không gặp lại lão ông chơi đàn nữa, dù thỉnh thoảng đọc báo vẫn thấy các đồng nghiệp viết về ông như một nét văn hóa của đời sống chốn công cộng TP.HCM.

2. Như TT&VH từng có bài viết về Trần Thế Phong và triển lãm Những nẻo đường tuổi thơ vào tháng 6/2008 khi anh hướng ống kính về số phận của những trẻ em có cuộc đời bất hạnh. Thế Phong được giới nhiếp ảnh và công chúng biết đến khi tháng 5/2006 anh triển lãm về bão Chanchu từng tàn phá miền Trung, gây được tiếng vang lớn.

Nhưng nói đến Thế Phong, nhiều người vẫn xúc động bởi những tác phẩm anh chụp trẻ em ở vỉa hè, bởi Thế Phong xuất thân từ “trẻ bụi đời” nên anh truyền đạt được những cảm xúc ấy chăng?

Nghệ sĩ Tạ Trí Hải đàn cho bà con nghe

Trần Thế Phong gặp Tạ Trí Hải trong một lần anh vác máy “đi bụi” như thế. Hai nghệ sĩ đường phố và vỉa hè đã gặp nhau đơn giản vậy. Thế Phong nói: “Mình gặp chú Hải lần đầu là mê liền, không hiểu tại sao, chắc là do sự xui khiến của số phận... lãng tử?!”. Xét về góc độ hình ảnh, Tạ Trí Hải có “phom” người của dân “xi-nê” thứ thiệt nên rất “ăn hình”. Thế Phong chụp Tạ Trí Hải không cần tốn nhiều công sức để tìm ra góc hình đẹp mà chỉ tập trung vào “đặc tả” nội tâm nhân vật thôi.

3. Triển lãm của nghệ sĩ “vỉa hè” Trần Thế Phong chụp nghệ sĩ “đường phố” Tạ Trí Hải được thực hiện chóng vánh: trong vòng 5 ngày là chuẩn bị xong mọi thứ và chỉ kéo dài có vài ngày (26 đến 28/8).

Tình nghệ sĩ

Tài trợ cho cuộc triển lãm chóng vánh này không phải là một doanh nghiệp nhằm quảng bá thương hiệu mà chỉ là một nghệ sĩ nhiếp ảnh - nghệ sĩ ấy chính là Bùi Ngọc Tuấn. Hai vợ chồng ông đã giúp Trần Thế Phong toàn bộ kinh phí để triển lãm diễn ra tốt đẹp.

Có một chi tiết xúc động là, biết Tạ Trí Hải chuẩn bị về Hà Nội để lên... truyền hình, nhưng ông Hải chỉ có 1 bộ quần áo duy nhất, Bùi Ngọc Tuấn đã chở người bạn vong niên đi sắm cùng lúc 5 bộ quần áo thật đẹp.

Câu chuyện về Trần Thế Phong, Tạ Trí Hải hay Bùi Ngọc Tuấn âu cũng là nét đẹp của tình nghệ sĩ trong thời buổi “cơm áo không đùa với khách thơ” này.

Lý do của sự gấp rút này, vì ngày 28/8, Tạ Trí Hải về Hà Nội để ghi hình theo lời mời của một kênh truyền hình, đồng thời ông sẽ đi lang thang giữa Thủ đô để chơi đàn. Khi lão ông Trí Hải thông báo tin này, Thế Phong sực nhớ là sau 2 năm “gặp mặt nhau”, anh chưa kịp làm điều gì khiến người bạn vong niên của mình hạnh phúc. Vì thế cuộc triển lãm lần này cũng giống như một món quà Thế Phong dành tặng người bạn già.

Nghệ sĩ Tạ Trí Hải xúc động ngay từ khi nhận tấm thiệp mời của người bạn trẻ, ông nói đây cũng là tiệc sinh nhật đầu tiên của 70 năm đời mình. Nghệ sĩ Tạ Trí Hải cho biết, trong ngày khai mạc triển lãm, ông sẽ đàn hết mình để cảm ơn cuộc đời vẫn còn rất nhiều “giai điệu vui” giống như tình cảm của nhiều người dành cho ông.

Thanh Kiều