Nhà báo lên tiếng những vấn đề “nóng”

Hôm nay 12/8, Đại hội IX, Hội Nhà báo VN chính thức diễn ra tại Cung Văn hóa Hữu nghị Hà Nội. Trước thềm đại hội, TT&VH ghi nhận ý kiến các đại biểu về một số vấn đề liên quan đến đời sống báo chí...

(TT&VH) - Hôm nay 12/8, Đại hội IX, Hội Nhà báo VN chính thức diễn ra tại Cung Văn hóa Hữu nghị Hà Nội. Trước thềm đại hội, TT&VH ghi nhận ý kiến các đại biểu về một số vấn đề liên quan đến đời sống báo chí được dư luận quan tâm thời gian gần đây như vấn đề bảo vệ nhà báo khi tác nghiệp, vấn đề tiếp cận thông tin…

Nhà báo tác nghiệp là thi hành công vụ?

Gần đây vấn đề nhà báo bị hành hung khi tác nghiệp đang trở nên nóng bỏng. Do đặc thù nghề nghiệp, khi lao vào các điểm nóng chống tiêu cực, nhiều khi nhà báo buộc phải bộc lộ thân phận. Đa số đại biểu đều cho rằng chưa có một khung pháp lý đủ mạnh cho việc bảo vệ nhà báo. Nhà báo Nguyễn Công Khế, Chủ tịch Tập đoàn Truyền thông Thanh Niên cho rằng: “Các nhà báo vẫn không có lưới bảo vệ mình khi tác nghiệp và vẫn chưa có cảm giác được bảo vệ trong những trường hợp cần thiết”.

Các đại biểu Đại hội IX Hội Nhà báo Việt Nam gặp gỡ, trao đổi

Nhà báo Huỳnh Dũng Nhân, Tổng biên tập tạp chí Nghề báo cho rằng: “Vấn đề đặt ra là nhà báo tác nghiệp có được coi là thi hành công vụ hay không? Nhà báo cũng phải nghĩ rằng mình đang thi hành nhiệm vụ, đang đại diện cho một tờ báo nói ra trước công luận để hành động đúng đắn nhất. Cần phải coi nhà báo là người thi hành công vụ”.

Còn nhà báo Phạm Huy Hoàn, Tổng biên tập báo Dân trí bày tỏ ý kiến: “Hội Nhà báo Việt Nam cần tiếp tục nâng cao vị thế của mình. Khi tiếng nói của Hội có “trọng lượng” hơn thì việc giải quyết các vụ việc sẽ dễ hơn. Mặt khác, bản thân các tổng biên tập trước tiên cần phải ra tay giải quyết công việc của chính báo mình để bảo vệ các phóng viên”.

Để phát huy Quy chế phát ngôn

Đại hội sẽ thảo luận về Báo cáo của Ban Chấp hành Hội Nhà báo VN khóa VIII; Dự thảo sửa đổi, bổ sung Điều lệ Hội Nhà báo VN khóa VIII; Báo cáo công tác Kiểm tra của Hội… và lấy ý kiến về xây dựng dự thảo Luật Báo chí sửa đổi cũng như vấn đề cản trở tác nghiệp của các nhà báo. Đại hội cũng sẽ bầu Ban chấp hành mới và Ban chấp hành sẽ bầu ban lãnh đạo mới của Hội.

Một vấn đề nóng đối với các nhà báo hiện nay đó là quy chế phát ngôn. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quy chế phát ngôn nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động của các cơ quan báo chí, giúp độc giả tiếp cận với các thông tin chính thống. Tuy nhiên, nhiều cơ quan đơn vị đã lợi dụng quy chế này để khước từ nhà báo. Nhìn nhận mặt hạn chế của Quy chế phát ngôn, nhà báo Huỳnh Dũng Nhân phát biểu: “Nếu người phát ngôn bận rộn thì sẽ không trả lời báo chí. Nếu ủy quyền phát ngôn cho người khác thì thông tin khó đầy đủ vì bản thân người được ủy quyền cũng bị động và nhiều khi không “dám” phát ngôn. Điều nhà báo cần không phải là họp báo mà là thông tin từ những sự kiện nóng, cần một người đại diện trả lời chính thức vì đó là nguồn tin chính thống”.

Theo nhà báo Phạm Huy Hoàn, quy chế phát ngôn cũng bị đè nặng bởi vấn đề “hành chính hóa”, nhiều khi người phát ngôn cũng... chờ ý kiến của lãnh đạo chứ không phát ngôn ngay được, mà lãnh đạo thì thường bận nhiều việc, vô hình trung lại gây khó khăn đối với phóng viên.

Theo nhà báo Nguyễn Công Khế, khi xảy ra các vấn đề nóng, “nhạy cảm” các cơ quan thường tìm cách né tránh, không dám phát ngôn, khiến báo chí rất khó khai thác thông tin. Luật báo chí quy định nhà báo có quyền đưa tin và chịu trách nhiệm về nguồn thông tin của mình nhưng nhiều khi nhà báo phải “đi đường vòng” thì mới có thông tin chính thống.

Đồng quan điểm trên, nhà báo Đoàn Xuân Trường, Phó Tổng biên tập báo Công Lý cho rằng một số cơ quan Nhà nước vẫn chưa có người phát ngôn hoặc có nhưng chỉ mang tính hình thức. Cần phải đào tạo một cách bài bản đội ngũ phát ngôn cho các cơ quan để những người này đủ kỹ năng nắm bắt, chia sẻ thông tin và phát ngôn chính thức khi xảy ra các sự kiện thời sự.

Tử Yến