Thi hoa hậu từ thế giới tới Việt Nam (Bài 1): Nâng cấp để hoa hậu không mất giá
Ở Việt Nam, các cuộc thi hoa hậu vẫn được xem là “bước đổi đời của các cô gái trẻ” hơn là các cuộc thi “sắc đẹp vì mục đích cao cả”.
Thi hoa hậu từ thế giới tới Việt Nam Ở Việt Nam, khi có quá nhiều cuộc thi hoa hậu, sắc đẹp thì luôn gây ồn ào, náo động. Có năm “tiết giảm” các cuộc thi hoặc không có đại diện của Việt Nam đến với các cuộc thi sắc đẹp bên ngoài (như năm nay không có đại diện tham gia Hoa hậu Thế giới, Hoa hậu Hoàn vũ) thì báo mạng, công chúng lại lấy chuyện thiếu vắng đó ra “mổ xẻ”! Trong khi đó, nhiều nước đã không còn mặn mà với những cuộc thi sắc đẹp. Cuối cùng, câu hỏi thi hoa hậu và “nhập khẩu công nghệ tổ chức thi hoa hậu” để làm gì lại cần thiết được đặt ra… |
(TT&VH Cuối tuần) - Kể từ khi bắt đầu hoạt động vào năm 1951, Tổ chức Hoa hậu Thế giới đã quyên góp được 250 triệu bảng Anh cho các tổ chức từ thiện vì trẻ em. Đấy là thế giới, còn ở Việt Nam, sau 22 năm chính thức có mặt, các cuộc thi hoa hậu vẫn được xem là “bước đổi đời của các cô gái trẻ” hơn là các cuộc thi “sắc đẹp vì mục đích cao cả”.
Hoa hậu - đến hẹn lại thi
Tính từ cuộc thi hoa hậu đầu tiên sau ngày đất nước thống nhất, năm 1988, với sự đăng quang của hoa hậu Bùi Bích Phương, lịch sử của các cuộc thi người đẹp ở ta cũng không đến nỗi còn non trẻ. Nhưng dường như “cô gái tuổi 22” này vẫn… chưa chịu lớn, thậm chí vẫn chưa “định hình” được “dáng vóc”.
Với mục đích tạo ra một sân chơi cho thanh niên cuối những năm 1980, báo Tiền Phong khởi xướng cuộc thi hoa hậu đầu tiên, Hoa hậu báoTiền Phong, tiền thân của cuộc thi Hoa hậu Việt Nam ngày nay. Cho đến giờ, đây vẫn là một sân chơi thu hút được rất nhiều thiếu nữ trên khắp mọi miền đất nước. Nhưng nếu như ở thời của hoa hậu Bùi Bích Phương, người ta đi thi hoa hậu rất “trong sáng”, đó là sinh hoạt văn hóa mang tính đoàn thể, học sinh, sinh viên các trường được động viên đi thi; thì khoảng 10 năm gần đây sự trong sáng đó gần như biến mất. Bởi thay vì phần thưởng là một chiếc xe đạp Mi-pha như hoa hậu Bùi Bích Phương nhận được, phần thưởng cho những hoa hậu kế nhiệm sau này quy ra vật chất thì giá trị hơn rất nhiều. Nhưng quan trọng hơn, với danh hiệu hoa hậu, á hậu, các người đẹp sẽ có cơ hội bước vào một thế giới khác, chỉ sau một đêm. Vô hình trung, hơn hai mươi năm nay, chúng ta đang bỏ tiền ra để tổ chức một sân chơi, cũng không ít tốn kém, để làm bàn đạp cho các người đẹp tiến thân. Họ có thể từ những cô gái đi “xe đạp, xe máy” tiến lên thành những quý cô, quý bà lộng lẫy có người đón đưa bằng “bốn bánh hạng sang”. Còn trách nhiệm của một hoa hậu với xã hội ư? Nếu được hỏi, câu trả lời vẫn là sự mơ hồ… Chưa kể đã có bao nhiêu chuyện eo sèo theo sau vầng hào quang ảo ấy. Đến bây giờ, sau nhiều năm bội thực thi người đẹp, sau nhiều năm các người đẹp đem chuông đi đánh xứ người và thậm chí đưa các cuộc thi hoa hậu hàng đầu thế giới đến Việt Nam thì người ta mới tính đến chuyện “giữ giá” cho các cuộc thi hoa hậu bằng việc ràng buộc trách nhiệm với người đăng quang.
Ở năm thứ 22, cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2010 (với vòng chung kết diễn ra tại khu du lịch Tuần Châu, Quảng Ninh từ ngày 01 đến 15/8) chọn cho mình một diện mạo mới bằng cách báo Tiền phong không “ôm” hết các khâu như những lần tổ chức trước. Theo chủ trương xã hội hóa, nhà tổ chức Hoa hậu Việt Nam phối hợp với hai đơn vị khác là Đài truyền hình kỹ thuật số VTC và Công ty cổ phần Tập đoàn MV để nâng cao tính chuyên nghiệp của cuộc thi và tính chuyện “hậu” hoa hậu. Ngoài giá trị của các giải thưởng được nâng lên (500 triệu đồng tiền mặt, chưa kể nhiều loại tặng phẩm) thì năm nay, tân hoa hậu sẽ chịu sự ràng buộc lớn hơn về “trách nhiệm” với xã hội bằng việc thực thi những cam kết mà BTC cuộc thi đưa ra.
Ở một thế khác, Hoa hậu Thế giới người Việt, được tổ chức lần thứ hai (lần đầu tiên vào năm 2007, với chiếc vương miện thuộc về Ngô Phương Lan) đã cho thấy sự chuyên nghiệp qua việc “nhập khẩu” công nghệ tổ chức. BTC cuộc thi cho biết họ sẽ mời ê-kíp đạo diễn của cuộc thi Hoa hậu Trái đất để dàn dựng đêm chung kết. Ban nhạc Il Divo từng hát trong đêm chung kết Hoa hậu Thế giới năm 2004 sẽ góp vui. Như vậy, đến năm nay, trong thế đua tranh không lên tiếng, hai cuộc thi muốn tiến gần công nghệ tổ chức thi hoa hậu của thế giới. Hơn ai hết, các nhà tổ chức đã thấy các cuộc thi hoa hậu đang dần mất giá nếu không thay đổi.
“Hậu” hoa hậu và công nghệ cho nhan sắc Việt
Ở thời mới mở cửa, người ta còn phải vật lộn với chuyện cơm áo gạo tiền, các hoa hậu thế hệ đầu như Bùi Bích Phương, Nguyễn Diệu Hoa, Hà Kiều Anh, Nguyễn Thu Thủy, thậm chí đến thời cuộc sống bắt đầu khấm khá hơn thì sau ngày đăng quang, các hoa hậu Nguyễn Thiên Nga, Nguyễn Thị Ngọc Khánh đều đổ dồn tâm sức vào việc học hành. Tuyệt nhiên, trong cái thời ấy (những năm trước năm 2000) khái niệm làm từ thiện, hoạt động từ thiện còn quá xa xôi. Với các hoa hậu thời đó, chỉ cần học tập tốt, sống gương mẫu, xem như đã hoàn thành trách nhiệm.
Khoảng từ năm 2000 trở lại đây, khi kinh tế phát triển, các hoa hậu đăng quang sau này cũng có điều kiện thực hiện trách nhiệm của họ với xã hội hơn, nhưng những gì các hoa hậu làm được sau đó không hơn gì các đàn chị. Ngay sau ngày đăng quang, Phan Thu Ngân, Phạm Thị Mai Phương, Nguyễn Thị Huyền không vội lấy chồng thì cũng vội vã đi du học. Người duy nhất làm tròn trách nhiệm của mình hơn cả là Mai Phương Thúy (hoa hậu Việt Nam năm 2006). Câu chuyện bắt đầu khác đi từ Mai Phương Thúy, khi vào năm 2008, lần đầu tiên người ta có điều khoản về nghĩa vụ của một hoa hậu. Cũng chính vào năm Hoa hậu Việt Nam gặp sóng gió này, dư luận mới để ý hơn tới những gì mà hoa hậu và các cuộc thi hoa hậu đã làm được cho cộng đồng.
Ông Dương Xuân Nam - Trưởng Ban tổ chức cuộc thi Hoa hậu Việt Nam trong 20 năm (1988 - 2008) đã từng chia sẻ: “Cuộc thi Hoa hậu Việt Nam có bản cam kết gồm 9, 10 điểm về nghĩa vụ và quyền lợi của Hoa hậu Việt Nam. Các thí sinh dự thi phải ký vào bản cam kết này. Chúng tôi không quy định các Hoa hậu phải làm gì sau khi đăng quang. Tuy nhiên, theo tôi, các Hoa hậu Việt Nam đều có hoạt động xã hội tốt. Có Hoa hậu hoạt động công khai như Mai Phương Thúy, có Hoa hậu hoạt động âm thầm. Tất nhiên, chỉ Hoa hậu Việt Nam hoạt động xã hội thôi thì chưa đáp ứng được mong mỏi của xã hội”.
Đến giờ, chưa có một thống kê cụ thể nào về việc các hoa hậu Việt Nam đã làm được những gì cho cộng đồng sau ngày đăng quang. Các người đẹp của chúng ta đã quyên góp được bao nhiêu tiền để làm từ thiện, đã tham gia bao nhiêu hoạt động cộng đồng, đi thăm được bao nhiêu trại trẻ mồ côi…? Đấy là nói về cá nhân các hoa hậu, còn về trách nhiệm của BTC các cuộc thi này với cộng đồng cũng chẳng có mấy thông tin. Đây là điều rất lạ với một tổ chức hoa hậu trên thế giới. Bởi hầu hết các cuộc thi hoa hậu lớn trên thế giới như: Hoa hậu Thế giới, Hoa hậu Hoàn vũ,… đều có những mục đích tôn chỉ rõ ràng trong việc làm từ thiện và các hoạt động hướng tới cộng đồng. Kể từ khi bắt đầu hoạt động vào năm 1951, Tổ chức Hoa hậu Thế giới đã quyên góp được 250 triệu bảng Anh cho các tổ chức từ thiện vì trẻ em. Hàng năm tổ chức này cũng công bố số tiền làm từ thiện mà các đương kim hoa hậu quyên góp được như năm 2007, hoa hậu Trương Tử Lâm đã quyên góp được con số kỷ lục là 30 triệu USD, năm 2008 hoa hậu Ksenia Sukhinova quyên góp được gần 20 triệu USD…
Cái lạ là cho đến giờ các cuộc thi hoa hậu ở ta vẫn chưa tạo ra cho mình một chỗ đứng trong các hoạt động mang tính hướng tới cộng đồng như: từ thiện, tuyên truyền và phòng chống đại dịch HIV/AIDS (tiêu chí hoạt động của tổ chức hoa hậu hoàn vũ MUO), tuyên truyền bảo vệ môi trường (tiêu chí của tổ chức hoa hậu Trái đất),… Công nghệ tổ chức hoa hậu dường như mới chỉ được hiểu giống như tổ chức một sự kiện - nếu vậy thì không khó để “nhập khẩu” bởi đó cũng chỉ là những kỹ thuật, kỹ năng và công nghệ sân khấu mà thôi. Chính vì thế, hoa hậu ở Việt Nam gần như mới chỉ là các cuộc thi nhan sắc. Mà nhan sắc nào thì chẳng tàn phai với thời gian?
Bài 2: Thịnh Á, suy Âu?
Hoa hậu - đến hẹn lại thi
Tính từ cuộc thi hoa hậu đầu tiên sau ngày đất nước thống nhất, năm 1988, với sự đăng quang của hoa hậu Bùi Bích Phương, lịch sử của các cuộc thi người đẹp ở ta cũng không đến nỗi còn non trẻ. Nhưng dường như “cô gái tuổi 22” này vẫn… chưa chịu lớn, thậm chí vẫn chưa “định hình” được “dáng vóc”.Với mục đích tạo ra một sân chơi cho thanh niên cuối những năm 1980, báo Tiền Phong khởi xướng cuộc thi hoa hậu đầu tiên, Hoa hậu báoTiền Phong, tiền thân của cuộc thi Hoa hậu Việt Nam ngày nay. Cho đến giờ, đây vẫn là một sân chơi thu hút được rất nhiều thiếu nữ trên khắp mọi miền đất nước. Nhưng nếu như ở thời của hoa hậu Bùi Bích Phương, người ta đi thi hoa hậu rất “trong sáng”, đó là sinh hoạt văn hóa mang tính đoàn thể, học sinh, sinh viên các trường được động viên đi thi; thì khoảng 10 năm gần đây sự trong sáng đó gần như biến mất. Bởi thay vì phần thưởng là một chiếc xe đạp Mi-pha như hoa hậu Bùi Bích Phương nhận được, phần thưởng cho những hoa hậu kế nhiệm sau này quy ra vật chất thì giá trị hơn rất nhiều. Nhưng quan trọng hơn, với danh hiệu hoa hậu, á hậu, các người đẹp sẽ có cơ hội bước vào một thế giới khác, chỉ sau một đêm. Vô hình trung, hơn hai mươi năm nay, chúng ta đang bỏ tiền ra để tổ chức một sân chơi, cũng không ít tốn kém, để làm bàn đạp cho các người đẹp tiến thân. Họ có thể từ những cô gái đi “xe đạp, xe máy” tiến lên thành những quý cô, quý bà lộng lẫy có người đón đưa bằng “bốn bánh hạng sang”. Còn trách nhiệm của một hoa hậu với xã hội ư? Nếu được hỏi, câu trả lời vẫn là sự mơ hồ… Chưa kể đã có bao nhiêu chuyện eo sèo theo sau vầng hào quang ảo ấy. Đến bây giờ, sau nhiều năm bội thực thi người đẹp, sau nhiều năm các người đẹp đem chuông đi đánh xứ người và thậm chí đưa các cuộc thi hoa hậu hàng đầu thế giới đến Việt Nam thì người ta mới tính đến chuyện “giữ giá” cho các cuộc thi hoa hậu bằng việc ràng buộc trách nhiệm với người đăng quang.
Ở năm thứ 22, cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2010 (với vòng chung kết diễn ra tại khu du lịch Tuần Châu, Quảng Ninh từ ngày 01 đến 15/8) chọn cho mình một diện mạo mới bằng cách báo Tiền phong không “ôm” hết các khâu như những lần tổ chức trước. Theo chủ trương xã hội hóa, nhà tổ chức Hoa hậu Việt Nam phối hợp với hai đơn vị khác là Đài truyền hình kỹ thuật số VTC và Công ty cổ phần Tập đoàn MV để nâng cao tính chuyên nghiệp của cuộc thi và tính chuyện “hậu” hoa hậu. Ngoài giá trị của các giải thưởng được nâng lên (500 triệu đồng tiền mặt, chưa kể nhiều loại tặng phẩm) thì năm nay, tân hoa hậu sẽ chịu sự ràng buộc lớn hơn về “trách nhiệm” với xã hội bằng việc thực thi những cam kết mà BTC cuộc thi đưa ra.
Ở một thế khác, Hoa hậu Thế giới người Việt, được tổ chức lần thứ hai (lần đầu tiên vào năm 2007, với chiếc vương miện thuộc về Ngô Phương Lan) đã cho thấy sự chuyên nghiệp qua việc “nhập khẩu” công nghệ tổ chức. BTC cuộc thi cho biết họ sẽ mời ê-kíp đạo diễn của cuộc thi Hoa hậu Trái đất để dàn dựng đêm chung kết. Ban nhạc Il Divo từng hát trong đêm chung kết Hoa hậu Thế giới năm 2004 sẽ góp vui. Như vậy, đến năm nay, trong thế đua tranh không lên tiếng, hai cuộc thi muốn tiến gần công nghệ tổ chức thi hoa hậu của thế giới. Hơn ai hết, các nhà tổ chức đã thấy các cuộc thi hoa hậu đang dần mất giá nếu không thay đổi.
“Hậu” hoa hậu và công nghệ cho nhan sắc Việt
Thí sinh Hoa hậu Việt Nam 2010. |
Khoảng từ năm 2000 trở lại đây, khi kinh tế phát triển, các hoa hậu đăng quang sau này cũng có điều kiện thực hiện trách nhiệm của họ với xã hội hơn, nhưng những gì các hoa hậu làm được sau đó không hơn gì các đàn chị. Ngay sau ngày đăng quang, Phan Thu Ngân, Phạm Thị Mai Phương, Nguyễn Thị Huyền không vội lấy chồng thì cũng vội vã đi du học. Người duy nhất làm tròn trách nhiệm của mình hơn cả là Mai Phương Thúy (hoa hậu Việt Nam năm 2006). Câu chuyện bắt đầu khác đi từ Mai Phương Thúy, khi vào năm 2008, lần đầu tiên người ta có điều khoản về nghĩa vụ của một hoa hậu. Cũng chính vào năm Hoa hậu Việt Nam gặp sóng gió này, dư luận mới để ý hơn tới những gì mà hoa hậu và các cuộc thi hoa hậu đã làm được cho cộng đồng.
Ông Dương Xuân Nam - Trưởng Ban tổ chức cuộc thi Hoa hậu Việt Nam trong 20 năm (1988 - 2008) đã từng chia sẻ: “Cuộc thi Hoa hậu Việt Nam có bản cam kết gồm 9, 10 điểm về nghĩa vụ và quyền lợi của Hoa hậu Việt Nam. Các thí sinh dự thi phải ký vào bản cam kết này. Chúng tôi không quy định các Hoa hậu phải làm gì sau khi đăng quang. Tuy nhiên, theo tôi, các Hoa hậu Việt Nam đều có hoạt động xã hội tốt. Có Hoa hậu hoạt động công khai như Mai Phương Thúy, có Hoa hậu hoạt động âm thầm. Tất nhiên, chỉ Hoa hậu Việt Nam hoạt động xã hội thôi thì chưa đáp ứng được mong mỏi của xã hội”.
Đến giờ, chưa có một thống kê cụ thể nào về việc các hoa hậu Việt Nam đã làm được những gì cho cộng đồng sau ngày đăng quang. Các người đẹp của chúng ta đã quyên góp được bao nhiêu tiền để làm từ thiện, đã tham gia bao nhiêu hoạt động cộng đồng, đi thăm được bao nhiêu trại trẻ mồ côi…? Đấy là nói về cá nhân các hoa hậu, còn về trách nhiệm của BTC các cuộc thi này với cộng đồng cũng chẳng có mấy thông tin. Đây là điều rất lạ với một tổ chức hoa hậu trên thế giới. Bởi hầu hết các cuộc thi hoa hậu lớn trên thế giới như: Hoa hậu Thế giới, Hoa hậu Hoàn vũ,… đều có những mục đích tôn chỉ rõ ràng trong việc làm từ thiện và các hoạt động hướng tới cộng đồng. Kể từ khi bắt đầu hoạt động vào năm 1951, Tổ chức Hoa hậu Thế giới đã quyên góp được 250 triệu bảng Anh cho các tổ chức từ thiện vì trẻ em. Hàng năm tổ chức này cũng công bố số tiền làm từ thiện mà các đương kim hoa hậu quyên góp được như năm 2007, hoa hậu Trương Tử Lâm đã quyên góp được con số kỷ lục là 30 triệu USD, năm 2008 hoa hậu Ksenia Sukhinova quyên góp được gần 20 triệu USD…
Cái lạ là cho đến giờ các cuộc thi hoa hậu ở ta vẫn chưa tạo ra cho mình một chỗ đứng trong các hoạt động mang tính hướng tới cộng đồng như: từ thiện, tuyên truyền và phòng chống đại dịch HIV/AIDS (tiêu chí hoạt động của tổ chức hoa hậu hoàn vũ MUO), tuyên truyền bảo vệ môi trường (tiêu chí của tổ chức hoa hậu Trái đất),… Công nghệ tổ chức hoa hậu dường như mới chỉ được hiểu giống như tổ chức một sự kiện - nếu vậy thì không khó để “nhập khẩu” bởi đó cũng chỉ là những kỹ thuật, kỹ năng và công nghệ sân khấu mà thôi. Chính vì thế, hoa hậu ở Việt Nam gần như mới chỉ là các cuộc thi nhan sắc. Mà nhan sắc nào thì chẳng tàn phai với thời gian?
Bài 2: Thịnh Á, suy Âu?
Việt Tú
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN