Tặng tiền để dân đổi xe cũ lấy xe mới
Đây không phải là lần đầu tiên một chính phủ trợ cấp tiền để dân bỏ xe cũ và với Australia, nguyên nhân là do vấn đề ô nhiễm môi trường.
(TT&VH) - Thủ tướng Australia Julia Gillard hôm 24/7 cam kết sẽ chi 400 triệu AUD (360 triệu USD) nhằm loại các xe hơi cũ ra khỏi các con đường của nước này. Đây không phải là lần đầu tiên một chính phủ trợ cấp tiền để dân bỏ xe cũ và với Australia, nguyên nhân là do vấn đề ô nhiễm môi trường.
Tặng 1800 USD cho người đổi xe
Kế hoạch trả tiền để dân nộp xe cũ được bà Jiulia Gillard thông báo khi tiến hành vận động tranh cử cho Công đảng của bà trước cuộc bầu cử dự kiến diễn ra trong tháng 8. Ngoài việc trợ giá để giúp dân bán xe cũ mua xe mới, bà Gillard cho biết Chính phủ Australia cũng sẽ triển khai các quy định ngặt nghèo hơn về tiêu chuẩn nhiên liệu nhằm giảm mạnh tình trạng ô nhiễm môi trường.
Bà Gillard, người hiện đang tìm kiếm một nhiệm kỳ thứ hai trong vai trò lãnh đạo Công đảng cầm quyền, cho biết bà sẽ đề nghị việc tặng 2.000 AUD (1.800 USD) cho mỗi người dân chấp nhận đổi những chiếc xe sản xuất trước năm 1995 của họ cho Chính phủ để lấy những mẫu xe "lai" chạy cả động cơ xăng và động cơ điện đời mới. Những chiếc xe này được đánh giá là tiết kiệm nhiên liệu và rất thân thiện với môi trường.
"Australia sở hữu quá nhiều xe hơi cũ và những chiếc xe cổ này ngốn xăng khá nhiều, gây ô nhiễm môi trường" - bà tuyên bố khi vận động tranh cử nhiệm kỳ mới tại khu vực phía Bắc đất nước - "Tôi muốn giúp người Australia thay những chiếc xe của họ. Chương trình mới dự kiến sẽ thu hồi và tái chế 200.000 chiếc xe cũ, qua đó giúp tiết kiệm 1 triệu tấn khí carbon. Hiện trên các con đường của Australia có khoảng 2 triệu chiếc xe gây ô nhiễm như vậy.
Gillard tuyên bố rằng nếu đắc cử vào ngày 21/8 tới, bà sẽ áp dụng các tiêu chuẩn khí thải carbon bắt buộc trên các xe mới nặng 3,5 tấn trở xuống. Việc áp dụng chuẩn mới sẽ bắt đầu từ năm 2015 và qua đó sẽ giảm bớt 2,6 triệu tấn khí thải CO2 mỗi năm.
Thế giới nô nức chương trình đổi xe cũ lấy mới
Việc trả tiền để dân phá hoặc nộp xe cũ vốn không hiếm trên thế giới và đã bùng nổ vào năm ngoái nhằm phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau. Tháng 4/2009, Áo đã công bố chương trình thưởng 1.500 Euro tiền mặt cho ai nộp những chiếc xe đã sử dụng hơn 13 năm và họ phải đồng ý với việc mua xe mới đáp ứng tiêu chuẩn khí thải Euro-4. Chương trình này thu hồi tổng cộng 30.000 chiếc xe.
Tháng 2 năm ngoái, Canana triển khai chương trình Retire Your Ride, trong đó những ai đem nộp các xe sản xuất từ năm 1995 hoặc sớm hơn sẽ được nhận nhiều phần thưởng khác nhau như khoản tiền trị giá 300 CAD hoặc vé đi lại bằng phương tiện công cộng. Khi kết thúc vào tháng 9, chương trình đã thu hồi gần 15.000 xe cũ.
Tháng 6/2009, tới lượt Trung Quốc triển khai chương trình thu hồi xe cũ gây ô nhiễm trên toàn quốc và sẽ hỗ trợ tiền cho người dân để họ mua xe mới. Người dân có thể được trợ giá lên tới 2.000 USD. Trung Quốc hiện vẫn triển khai chương trình này với hy vọng sẽ loại 2,7 triệu xe gây ô nhiễm khỏi lưu thông.
Pháp triển khai chương trình thu hồi xe cũ từ tháng 1/2009, theo đó người dùng phải nộp xe cũ hơn 10 năm và mua xe mới phải đạt các chuẩn đặc biệt về khí thải. Nếu đồng ý với điều kiện này, người dùng sẽ được chính phủ hoàn tiền từ 1.000 Euro tới 5.000 Euro, với số tiền càng cao nếu xe thải càng ít khí gây ô nhiễm.
Đức là một trong những nước có chương trình thu hồi xe cũ lớn nhất. Mọi chủ xe hơi có những chiếc xe hơn 9 năm tuổi đều có thể nộp lại cho Chính phủ và được nhận khoản tiền 2.500 Euro (hơn 3.300 USD) khi mua xe mới. Chương trình này đã khiến ngành kinh doanh xe ở Đức tăng trưởng tới 40%, bên cạnh việc giảm mạnh lượng xe gây ô nhiễm lớn.
Nhật Bản bắt đầu thu hồi xe cũ từ tháng 4/2009 và sẽ thưởng cho người đưa xe có tuổi đời hơn 13 năm số tiền 250.000 Yen (gần 2.500 USD) khi họ mua xe mới thân thiện với môi trường. Chính phủ Nhật Bản đã dành tới 3,7 tỉ USD cho chương trình này cùng một số dự án cải thiện tình trạng ô nhiễm môi trường khác.
Tại Mỹ có chương trình CARS, được triển khai từ tháng 7 và chấm dứt vào tháng 8 năm ngoái. Trong khuôn khổ của chương trình, chính phủ sẽ trợ cấp 2.500 USD cho người dân mua xe mới xả ít khí thải nếu họ nộp một số loại xe cũ gây ô nhiễm sản xuất từ năm 1987 - 1997. Chương trình kết thúc sớm do khoản ngân sách trị giá 3 tỉ USD của chính phủ đổ vào đã nhanh chóng "bốc hơi" trước làn sóng nộp xe cũ của dân Mỹ.
Lý do chính trị
Ở Australia, việc thu hồi xe cũ ngoài giảm tình trạng ô nhiễm môi trường còn mang cả động cơ chính trị. Nếu xét trên tỉ lệ đầu người, Australia hiện là nước gây ô nhiễm lớn nhất thế giới.
Hồi năm 2007, Công đảng đã chiến thắng trước các đối thủ với tỉ lệ áp đảo nhờ dựa trên một chính sách ủng hộ việc bảo vệ môi trường. Cựu Thủ tướng Kevin Rudd đã phê chuẩn nghị định thư Kyoto khi mới lên nắm quyền và ông cũng đóng vai trò lãnh đạo trong các cuộc đàm phán về khí hậu toàn cầu ở Copenhagen. Tuy nhiên sự ủng hộ Rudd sụt giảm do ông hoãn lại một chương trình cắt giảm khí thải, để rồi sau đó ông bị Công đảng "phế truất", qua đó mở đường cho bà Gillard lên nắm quyền.
Do đó, việc bà Gillard nhấn mạnh tới việc giảm ô nhiễm nhờ thu hồi xe cũ được xem như một lời trấn an cử tri rằng Công đảng vẫn không quay lưng với các chính sách đã giúp đưa họ tới quyền lực.
 Tân thủ tướng Julia Gillard đang nỗ lực củng cố uy tín Công đảng trước cuộc bầu cử Quốc hội |
Kế hoạch trả tiền để dân nộp xe cũ được bà Jiulia Gillard thông báo khi tiến hành vận động tranh cử cho Công đảng của bà trước cuộc bầu cử dự kiến diễn ra trong tháng 8. Ngoài việc trợ giá để giúp dân bán xe cũ mua xe mới, bà Gillard cho biết Chính phủ Australia cũng sẽ triển khai các quy định ngặt nghèo hơn về tiêu chuẩn nhiên liệu nhằm giảm mạnh tình trạng ô nhiễm môi trường.
Bà Gillard, người hiện đang tìm kiếm một nhiệm kỳ thứ hai trong vai trò lãnh đạo Công đảng cầm quyền, cho biết bà sẽ đề nghị việc tặng 2.000 AUD (1.800 USD) cho mỗi người dân chấp nhận đổi những chiếc xe sản xuất trước năm 1995 của họ cho Chính phủ để lấy những mẫu xe "lai" chạy cả động cơ xăng và động cơ điện đời mới. Những chiếc xe này được đánh giá là tiết kiệm nhiên liệu và rất thân thiện với môi trường.
"Australia sở hữu quá nhiều xe hơi cũ và những chiếc xe cổ này ngốn xăng khá nhiều, gây ô nhiễm môi trường" - bà tuyên bố khi vận động tranh cử nhiệm kỳ mới tại khu vực phía Bắc đất nước - "Tôi muốn giúp người Australia thay những chiếc xe của họ. Chương trình mới dự kiến sẽ thu hồi và tái chế 200.000 chiếc xe cũ, qua đó giúp tiết kiệm 1 triệu tấn khí carbon. Hiện trên các con đường của Australia có khoảng 2 triệu chiếc xe gây ô nhiễm như vậy.
Gillard tuyên bố rằng nếu đắc cử vào ngày 21/8 tới, bà sẽ áp dụng các tiêu chuẩn khí thải carbon bắt buộc trên các xe mới nặng 3,5 tấn trở xuống. Việc áp dụng chuẩn mới sẽ bắt đầu từ năm 2015 và qua đó sẽ giảm bớt 2,6 triệu tấn khí thải CO2 mỗi năm.
Thế giới nô nức chương trình đổi xe cũ lấy mới
Việc trả tiền để dân phá hoặc nộp xe cũ vốn không hiếm trên thế giới và đã bùng nổ vào năm ngoái nhằm phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau. Tháng 4/2009, Áo đã công bố chương trình thưởng 1.500 Euro tiền mặt cho ai nộp những chiếc xe đã sử dụng hơn 13 năm và họ phải đồng ý với việc mua xe mới đáp ứng tiêu chuẩn khí thải Euro-4. Chương trình này thu hồi tổng cộng 30.000 chiếc xe.
Tháng 2 năm ngoái, Canana triển khai chương trình Retire Your Ride, trong đó những ai đem nộp các xe sản xuất từ năm 1995 hoặc sớm hơn sẽ được nhận nhiều phần thưởng khác nhau như khoản tiền trị giá 300 CAD hoặc vé đi lại bằng phương tiện công cộng. Khi kết thúc vào tháng 9, chương trình đã thu hồi gần 15.000 xe cũ.
Tháng 6/2009, tới lượt Trung Quốc triển khai chương trình thu hồi xe cũ gây ô nhiễm trên toàn quốc và sẽ hỗ trợ tiền cho người dân để họ mua xe mới. Người dân có thể được trợ giá lên tới 2.000 USD. Trung Quốc hiện vẫn triển khai chương trình này với hy vọng sẽ loại 2,7 triệu xe gây ô nhiễm khỏi lưu thông.
Pháp triển khai chương trình thu hồi xe cũ từ tháng 1/2009, theo đó người dùng phải nộp xe cũ hơn 10 năm và mua xe mới phải đạt các chuẩn đặc biệt về khí thải. Nếu đồng ý với điều kiện này, người dùng sẽ được chính phủ hoàn tiền từ 1.000 Euro tới 5.000 Euro, với số tiền càng cao nếu xe thải càng ít khí gây ô nhiễm.
Đức là một trong những nước có chương trình thu hồi xe cũ lớn nhất. Mọi chủ xe hơi có những chiếc xe hơn 9 năm tuổi đều có thể nộp lại cho Chính phủ và được nhận khoản tiền 2.500 Euro (hơn 3.300 USD) khi mua xe mới. Chương trình này đã khiến ngành kinh doanh xe ở Đức tăng trưởng tới 40%, bên cạnh việc giảm mạnh lượng xe gây ô nhiễm lớn.
Nhật Bản bắt đầu thu hồi xe cũ từ tháng 4/2009 và sẽ thưởng cho người đưa xe có tuổi đời hơn 13 năm số tiền 250.000 Yen (gần 2.500 USD) khi họ mua xe mới thân thiện với môi trường. Chính phủ Nhật Bản đã dành tới 3,7 tỉ USD cho chương trình này cùng một số dự án cải thiện tình trạng ô nhiễm môi trường khác.
Tại Mỹ có chương trình CARS, được triển khai từ tháng 7 và chấm dứt vào tháng 8 năm ngoái. Trong khuôn khổ của chương trình, chính phủ sẽ trợ cấp 2.500 USD cho người dân mua xe mới xả ít khí thải nếu họ nộp một số loại xe cũ gây ô nhiễm sản xuất từ năm 1987 - 1997. Chương trình kết thúc sớm do khoản ngân sách trị giá 3 tỉ USD của chính phủ đổ vào đã nhanh chóng "bốc hơi" trước làn sóng nộp xe cũ của dân Mỹ.
Lý do chính trị
Ở Australia, việc thu hồi xe cũ ngoài giảm tình trạng ô nhiễm môi trường còn mang cả động cơ chính trị. Nếu xét trên tỉ lệ đầu người, Australia hiện là nước gây ô nhiễm lớn nhất thế giới.
Hồi năm 2007, Công đảng đã chiến thắng trước các đối thủ với tỉ lệ áp đảo nhờ dựa trên một chính sách ủng hộ việc bảo vệ môi trường. Cựu Thủ tướng Kevin Rudd đã phê chuẩn nghị định thư Kyoto khi mới lên nắm quyền và ông cũng đóng vai trò lãnh đạo trong các cuộc đàm phán về khí hậu toàn cầu ở Copenhagen. Tuy nhiên sự ủng hộ Rudd sụt giảm do ông hoãn lại một chương trình cắt giảm khí thải, để rồi sau đó ông bị Công đảng "phế truất", qua đó mở đường cho bà Gillard lên nắm quyền.
Do đó, việc bà Gillard nhấn mạnh tới việc giảm ô nhiễm nhờ thu hồi xe cũ được xem như một lời trấn an cử tri rằng Công đảng vẫn không quay lưng với các chính sách đã giúp đưa họ tới quyền lực.
Tường Linh
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN