Lập kỷ lục bay suốt 2 tuần nhờ quang năng
Một chiếc máy bay không người lái (UAV) sử dụng năng lượng mặt trời ở Mỹ vừa hạ cánh sau 14 ngày liên tục hoạt động trên không. Đây cũng là thời gian bay lâu nhất từ trước tới nay do một chiếc máy bay lập được.
(TT&VH) - Một chiếc máy bay không người lái (UAV) sử dụng năng lượng mặt trời ở Mỹ vừa hạ cánh sau 14 ngày liên tục hoạt động trên không. Đây cũng là thời gian bay lâu nhất từ trước tới nay do một chiếc máy bay lập được.
Kỷ lục bay liên tục 14 ngày
Chiếc máy bay không người lái (UAV) siêu nhẹ sử dụng năng lượng mặt trời từ từ hạ cánh xuống sa mạc Arizona, Mỹ. Đó đã là hơn 2 tuần lễ kể từ khi nó cất cánh rời khỏi căn cứ quân sự Mỹ nằm ở Trung tâm thử nghiệm quân sự Yuma Proving Ground.
"Chiếc máy bay này đã ở trên không trong 14 ngày và 21 phút" - phát ngôn viên Claire Scotter của QinetiQ, công ty sản xuất chiếc UAV mang tên Zephyr mới lập kỷ lục, tuyên bố - "Chúng tôi đang đợi Liên đoàn Thể thao Hàng không Thế giới (FAI) xác nhận kỷ lục thế giới mới". Chuyến bay này cũng là lần đầu tiên chiếc Zephyr bay tới độ cao 21.200m. Với quãng thời gian bay "khủng khiếp" kể trên, Zephyr đã phá kỷ lục bay liên tục 82 giờ do chính nó lập ra hồi năm 2008. Đây cũng là kỷ lục cho tới nay chưa một chiếc máy bay nào trên thế giới có thể lập được.
Zephyr hiện vẫn đang được QinetiQ phát triển, trong một dự án do Bộ Quốc phòng Anh cấp vốn nhằm tạo ra một chiếc UAV có khả năng bay cao, bay lâu (HALE) với khả năng bay tự động hoàn toàn. Hoạt động phát triển thử nghiệm Zephyr bắt đầu từ năm 2003. Khi mới "trình làng", Zephyr có hình dáng khá kỳ dị với đôi cánh siêu dài và một chiếc đuôi hình chữ T to lớn.
Chiếc UAV này làm từ cấu trúc sợi carbon chắc chắn và nặng chỉ có 30kg. Sải cánh lớn nhất của nó lên tới 18m. Trong điều kiện ban ngày, máy bay chạy bằng hai động cơ nhỏ sử dụng điện lấy từ các panel quang điện gắn trên cánh. Các panel này được phát triển và cung cấp bởi công ty United Solar Ovonic. Vào đêm, máy bay sử dụng điện do các pin lithium cung cấp. Những pin này sẽ được sạc đầy vào ban ngày bởi cùng một hệ thống sản xuất quang điện đã cung cấp năng lượng cho động cơ.
Zephyr không có bánh nên phải cất cánh nhờ sức người. Với các mẫu đầu tiên, nó cần ba người trưởng thành trợ giúp và với mẫu mới nhất, con số người trợ giúp là 5. Nhóm trợ giúp sẽ bê Zephyr lên, chạy lấy đà một lúc cho tới khi nó từ từ rời khỏi tay họ bay vào không trung. Khi hạ cánh, nó sẽ đáp xuống bằng bụng do Zephyr không có dù đáp. Chuyến bay thử đầu tiên của chiếc UAV này diễn ra hồi năm 2005, tại Bãi thử tên lửa White Sands, Mỹ. Hai mẫu thử Zephyrs với sải cánh dài tới 12m đã bay ở độ cao 6km trong vòng 4 giờ rưỡi và 6 giờ đồng hồ, vốn là khoảng thời gian tối đa được phép bay ở White Sands.
Lần đó QinetiQ cũng thử nghiệm thành công hoạt động của một số thiết bị thu ảnh quang-điện và hồng ngoại cùng các thiết bị giúp chuyển hình ảnh, video trực tiếp từ do chiếc UAV thu được về trung tâm điều khiển.
Tháng 7/2008, sau khi được cải tiến với cánh dài 18m thiết kế khí động học và cải thiện hệ thống pin, Zephyr đã lập kỷ lục thế giới không chính thức khi bay liên tục trong thời gian 82 giờ, ở độ cao 18.000km. Tiếp theo đó là kỷ lục hơn 2 tuần lễ ở trên không như chúng ta đã biết.
Hiện panel quang điện của Zephyr có khả năng cung cấp khoảng 1,5kW điện, đủ để chiếc máy bay hoạt động ở độ cao 18 km trong điều kiện ban ngày và sạc đầy các viên pin. Khi đêm đến, những viên pin lithium sẽ cung cấp lượng điện để Zephyr không hoạt động thấp dưới 15km, qua đó giúp chiếc UAV này không va chạm với phần lớn các máy bay thương mại hoặc các hệ thống đo đạc thời tiết.
Zephyr được trang bị một khoang chứa hàng có thể tháo rời. Người ta có thể lắp vào khoang này các thiết bị soi quét quang điện hoặc các thiết bị hỗ trợ liên lạc. Để phục vụ mục đích trinh sát, giám sát, chiếc UAV này được lắp cố định một thiết bị soi quét quang học và sử dụng hệ thống định vị toàn cầu GPS nhằm giúp nó bay vòng vòng tại nơi cần theo dõi.
Bay 3 tháng và “vĩnh hằng”
Ngay từ cuối năm 2006, QinetiQ tiếp tục đẩy mạnh phát triển Zephyr bao gồm việc nghiên cứu hệ thống điều khiển bay, cải thiện độ hiệu quả của hệ thống quang điện và đặc biệt là việc cải tiến các viên pin sạc giúp kéo dài thời gian hoạt động của chiếc UAV lên hàng tuần trước khi đạt cái đích cuối cùng là 3 tháng.
QinetiQ cho biết họ vẫn đang tích cực phát triển hoàn thiện Zephyr nhằm biến nó thành chiếc máy bay "vĩnh hằng" đầu tiên của thế giới. Hãng bày tỏ tin tưởng vào tương lai xán lạn của Zephyr bởi ngoài mục đích quân sự, chiếc UAV này còn có thể tham gia các nhiệm vụ dân sự như tìm kiếm cứu nạn, vẽ bản đồ, đo đạc khí quyển, thời tiết, tiếp sóng liên lạc, bảo vệ ngư trường, giám sát mùa màng, kiểm tra cháy rừng và tuần tra biên giới.
 Để cất cánh, Zephyr cần 5 người trợ giúp |
Chiếc máy bay không người lái (UAV) siêu nhẹ sử dụng năng lượng mặt trời từ từ hạ cánh xuống sa mạc Arizona, Mỹ. Đó đã là hơn 2 tuần lễ kể từ khi nó cất cánh rời khỏi căn cứ quân sự Mỹ nằm ở Trung tâm thử nghiệm quân sự Yuma Proving Ground.
"Chiếc máy bay này đã ở trên không trong 14 ngày và 21 phút" - phát ngôn viên Claire Scotter của QinetiQ, công ty sản xuất chiếc UAV mang tên Zephyr mới lập kỷ lục, tuyên bố - "Chúng tôi đang đợi Liên đoàn Thể thao Hàng không Thế giới (FAI) xác nhận kỷ lục thế giới mới". Chuyến bay này cũng là lần đầu tiên chiếc Zephyr bay tới độ cao 21.200m. Với quãng thời gian bay "khủng khiếp" kể trên, Zephyr đã phá kỷ lục bay liên tục 82 giờ do chính nó lập ra hồi năm 2008. Đây cũng là kỷ lục cho tới nay chưa một chiếc máy bay nào trên thế giới có thể lập được.
Zephyr hiện vẫn đang được QinetiQ phát triển, trong một dự án do Bộ Quốc phòng Anh cấp vốn nhằm tạo ra một chiếc UAV có khả năng bay cao, bay lâu (HALE) với khả năng bay tự động hoàn toàn. Hoạt động phát triển thử nghiệm Zephyr bắt đầu từ năm 2003. Khi mới "trình làng", Zephyr có hình dáng khá kỳ dị với đôi cánh siêu dài và một chiếc đuôi hình chữ T to lớn.
Chiếc UAV này làm từ cấu trúc sợi carbon chắc chắn và nặng chỉ có 30kg. Sải cánh lớn nhất của nó lên tới 18m. Trong điều kiện ban ngày, máy bay chạy bằng hai động cơ nhỏ sử dụng điện lấy từ các panel quang điện gắn trên cánh. Các panel này được phát triển và cung cấp bởi công ty United Solar Ovonic. Vào đêm, máy bay sử dụng điện do các pin lithium cung cấp. Những pin này sẽ được sạc đầy vào ban ngày bởi cùng một hệ thống sản xuất quang điện đã cung cấp năng lượng cho động cơ.
Zephyr không có bánh nên phải cất cánh nhờ sức người. Với các mẫu đầu tiên, nó cần ba người trưởng thành trợ giúp và với mẫu mới nhất, con số người trợ giúp là 5. Nhóm trợ giúp sẽ bê Zephyr lên, chạy lấy đà một lúc cho tới khi nó từ từ rời khỏi tay họ bay vào không trung. Khi hạ cánh, nó sẽ đáp xuống bằng bụng do Zephyr không có dù đáp. Chuyến bay thử đầu tiên của chiếc UAV này diễn ra hồi năm 2005, tại Bãi thử tên lửa White Sands, Mỹ. Hai mẫu thử Zephyrs với sải cánh dài tới 12m đã bay ở độ cao 6km trong vòng 4 giờ rưỡi và 6 giờ đồng hồ, vốn là khoảng thời gian tối đa được phép bay ở White Sands.
Được thiết kế để khi đã bay vào không trung, nó có khả năng hoạt động liên tục không nghỉ trong ba tháng
Tháng 7/2006, các chuyến bay thử ở của Zephyr tại White Sands lại tiếp tục diễn ra, với sự tham gia của ba mẫu UAV được cải tiến, với sải cánh được nâng cấp lên 16m. Trong khuôn khổ lần thử nghiệm này, một chiếc đã thực hiện được chuyến bay kéo dài 18 tiếng đồng hồ, với 7 giờ bay đêm. Lần đó QinetiQ cũng thử nghiệm thành công hoạt động của một số thiết bị thu ảnh quang-điện và hồng ngoại cùng các thiết bị giúp chuyển hình ảnh, video trực tiếp từ do chiếc UAV thu được về trung tâm điều khiển.
Tháng 7/2008, sau khi được cải tiến với cánh dài 18m thiết kế khí động học và cải thiện hệ thống pin, Zephyr đã lập kỷ lục thế giới không chính thức khi bay liên tục trong thời gian 82 giờ, ở độ cao 18.000km. Tiếp theo đó là kỷ lục hơn 2 tuần lễ ở trên không như chúng ta đã biết.
Hiện panel quang điện của Zephyr có khả năng cung cấp khoảng 1,5kW điện, đủ để chiếc máy bay hoạt động ở độ cao 18 km trong điều kiện ban ngày và sạc đầy các viên pin. Khi đêm đến, những viên pin lithium sẽ cung cấp lượng điện để Zephyr không hoạt động thấp dưới 15km, qua đó giúp chiếc UAV này không va chạm với phần lớn các máy bay thương mại hoặc các hệ thống đo đạc thời tiết.
Zephyr được trang bị một khoang chứa hàng có thể tháo rời. Người ta có thể lắp vào khoang này các thiết bị soi quét quang điện hoặc các thiết bị hỗ trợ liên lạc. Để phục vụ mục đích trinh sát, giám sát, chiếc UAV này được lắp cố định một thiết bị soi quét quang học và sử dụng hệ thống định vị toàn cầu GPS nhằm giúp nó bay vòng vòng tại nơi cần theo dõi.
Bay 3 tháng và “vĩnh hằng”
Ngay từ cuối năm 2006, QinetiQ tiếp tục đẩy mạnh phát triển Zephyr bao gồm việc nghiên cứu hệ thống điều khiển bay, cải thiện độ hiệu quả của hệ thống quang điện và đặc biệt là việc cải tiến các viên pin sạc giúp kéo dài thời gian hoạt động của chiếc UAV lên hàng tuần trước khi đạt cái đích cuối cùng là 3 tháng.
QinetiQ cho biết họ vẫn đang tích cực phát triển hoàn thiện Zephyr nhằm biến nó thành chiếc máy bay "vĩnh hằng" đầu tiên của thế giới. Hãng bày tỏ tin tưởng vào tương lai xán lạn của Zephyr bởi ngoài mục đích quân sự, chiếc UAV này còn có thể tham gia các nhiệm vụ dân sự như tìm kiếm cứu nạn, vẽ bản đồ, đo đạc khí quyển, thời tiết, tiếp sóng liên lạc, bảo vệ ngư trường, giám sát mùa màng, kiểm tra cháy rừng và tuần tra biên giới.
T.V
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN