Nửa thế kỷ Twist
Nếu như rock’n roll là đứa con của xã hội, do ông bố hà khắc và bà mẹ phóng túng sinh ra thì twist lại là đứa con đặc thù của rock. Sinh ra bởi rock’n roll và nửa thế kỷ qua chưa bao giờ điệu twist bị quên lãng.
(TT&VH Cuối tuần) - Nếu như rock’n roll là đứa con của xã hội, do ông bố hà khắc và bà mẹ phóng túng sinh ra thì twist lại là đứa con đặc thù của rock. Sinh ra bởi rock’n roll và nửa thế kỷ qua chưa bao giờ điệu twist bị quên lãng.
Niềm đam mê tinh thần
Philadelphia, tháng 7/2010, có khoảng 1.000 người đã đến tòa thị chính thành phố để tham dự “twist party” với chủ xị là ông trùm Chubby Checker. Ngày 9/7 vừa qua đánh dấu cột mốc 50 năm điệu twist ra đời. Đa phần người tham gia là những cậu ấm cô chiêu thời ấy, những người cách đây nửa thế kỷ đã không vâng lời cha mẹ mà lao ra đường hít thở hương vị thanh xuân của rock’n roll và twist. Một ông lão gần 70 giơ cao biểu ngữ: “Đừng bao giờ quên rằng, thời tuổi trẻ bọn tôi đã nhảy twist suốt đêm”. Người ta thương nhớ twist, người ta trịnh trọng mở tiệc kỉ niệm 50 năm của twist như thể sợ rằng nó sẽ sớm qua đời, sợ rằng một thời đã đi qua sẽ thành mãi mãi, mãi mãi không bao giờ trở lại như xưa.
Twist do rock sinh nhưng kì thực cha đẻ của nó là Chubby Checker, một dân rock thứ thiệt. Tên thật là Ernest Evans và nghệ danh “Chubby Checker” đã được vợ của Dick Clark, ông trùm của American Bandstand - chương trình vốn đã đưa twist lần đầu ra công chúng, đặt theo tên của một trong những ông vua tiên phong rock’n roll của Mỹ là ca sĩ Fats Domino. “Chubby” là đồng nghĩa với “Fats” và “Checker” đồng nghĩa với “Domino”. Có nghĩa trong vương quốc twist chỉ có một vua duy nhất, Chubby Checker. Đến nỗi sau này khi được hỏi có hối hận không khi cả đời mình gắn liền với twist thì Chubby đã trả lời đại ý rằng có hối hận cũng bằng thừa vì bởi ông sinh ra đã ngấm twist và cho dù nhiều lần muốn thay đổi nhưng công chúng không cho phép ông được biểu diễn một thể loại nhạc nào khác nữa nên trọn đời Chubby gắn mình cùng điệu nhảy “khiêu khích” ấy mà thôi.
Năm nay đã xấp xỉ 70 (sinh năm 1941), Chubby Checker, gương mặt huyền thoại của điệu twist vẫn hừng hực nhựa sống và sức hút mạnh mẽ trong công chúng. Chỉ cần nhấp chuột vào trang web của ông là thấy được tình cảm của công chúng khắp nơi dành cho ông. Giờ đây, sau nửa thế kỷ, trên nhiều đài phát thanh, nhiều casino ở Las Vegas, nhiều bộ phim nổi tiếng vẫn thấp thoáng những giai điệu của The Twist, Let’s Twist Again hay The Limbo Rock, chúng vẫn ngự trị ở đó như chưa bao giờ mất đi.
Ngày nay, có ai biết và còn nhớ đến Peppermint Lounge, một hộp đêm tại New York (Mỹ) đã là nơi mà vũ điệu twist được lên ngôi và lan tỏa, nơi mà một nhóm nhạc có tên Joey Dee and The Starliters đã thu âm một album 100% Twist và đã nổi tiếng từ đó với ca khúc Peppermint Twist.
Twist đã là một điệu nhảy của “niềm đam mê tinh thần”, một điệu nhảy của cơ thể và âm nhạc. Khởi thủy đã được thai nghén từ chuyển động nhịp nhàng của điệu lắc vòng hulahoop, twist với nhịp 12 khuông của blues đã đón trước và khai phá một trào lưu âm nhạc bằng những vũ điệu mà ai cũng có thể tham gia. Twist “hiền” ở chỗ người chơi vẫn vui đùa thỏa thích bằng âm nhạc mà không cần đến những đụng chạm cơ thể với bạn nhảy, do đó họ thoải mái và không e dè với những bước nhảy phức tạp nữa. Nhưng twist kích động và mang tính “cọ xát” cao hơn, người lớn ngày ấy thì e dè còn bọn trẻ thì chỉ muốn lao ra đường mà twist.
Hãy Twist thêm lần nữa
Năm 1959, không một ai có thể đoán trước được rằng một twist sẽ yếu ớt đến thế, khi đĩa 45 vòng The Twist do ca sĩ Hank Ballard và ban nhạc The Midnighters trình bày xếp hạng thứ 28 trong danh sách những tác phẩm hay nhất nước Mỹ, đây quả là một thành công xoàng! Bước sang bờ kia của Đại Tây Dương, người Anh cũng vậy, họ luôn chờ đợi những gì mới nhất và hay nhất từ những người bạn Mỹ, song họ cũng chẳng đoái hoài gì mấy đến bài hát kia. Và tại phần còn lại của thế giới, người ta cũng chỉ biết đến bài hát này khi nó đã được phát hành, và cũng chỉ nhớ The Twist trong chỉ vài tháng sau đó thôi.
Twist khi ấy ở Pháp được các ông bố bà mẹ và thế hệ lớn tuổi đón nhận nồng nhiệt hơn, bởi họ cho rằng twist là một điệu nhảy “ngoan” và “hiền” hơn rock’n roll nhiều! Đại diện tiên phong nhất của dòng nhạc twist tại Pháp là nhóm nhạc rock Les Chaussettes Noires. Từ đó, twist đã khơi dậy những cơn sốt và cơn sốc thời đại. Ca sĩ Pháp Johnny Hallyday dù tuyên bố chưa từng là một người mến mộ twist, khi cho rằng đây chỉ là một “phiên bản dịu dàng hơn của rock’n roll”, vậy mà vào năm 1961, khi cơn bão twist đang quét ngang qua bầu trời âm nhạc châu Âu Johnny cũng kịp có một album Let’s Twist Again với phiên bản tiếng Pháp Viens danser le Twist và bán chạy như tôm tươi.
Let’s Twist Again, ca khúc đã trở thành kinh điển, có thể nghe được ở bất cứ đâu, từ những hội quán âm nhạc, quán bar, quán karaoke hoặc thậm chí ở cửa sổ nhà hàng xóm… Ở bất cứ đâu, Mỹ, châu Âu, Việt Nam, bài hát được đón nhận cuồng nhiệt và điệu twist cứ thế mà lan tỏa khắp mọi nơi.
Thập niên 1960 đã và sẽ luôn là “thập niên twist” với những người hâm mộ quá đỗi cuồng nhiệt, và những “kỷ lục twist” đã được phá. Vào tháng 3/1962, một thanh niên người Anh đã nhảy twist trong 62 giờ, rồi một người Anh khác đã nhanh chóng cướp đi thành quả đó của người đồng hương của mình với 96 giờ “twist” liên tục. Và một thanh niên vùng Bretagne của Pháp 27 tuổi cuối cùng đã phá được “kỷ lục twist” này với 120 giờ, dù anh đã bị ngất nhiều lần, sau đó bị trật khớp đốt sống lưng và sụt mất 5 kg!
Những kỉ lục ấy giờ chắc chẳng còn ai muốn lặp lại nhưng điệu nhảy ấy sẽ chẳng ai quên, lúc nào văng vẳng đâu đâu đó một điệu nhạc, một câu hát đã trở thành bất tử Come on let’s twist again.
Niềm đam mê tinh thần
|
Chubby Checker - người |
Twist do rock sinh nhưng kì thực cha đẻ của nó là Chubby Checker, một dân rock thứ thiệt. Tên thật là Ernest Evans và nghệ danh “Chubby Checker” đã được vợ của Dick Clark, ông trùm của American Bandstand - chương trình vốn đã đưa twist lần đầu ra công chúng, đặt theo tên của một trong những ông vua tiên phong rock’n roll của Mỹ là ca sĩ Fats Domino. “Chubby” là đồng nghĩa với “Fats” và “Checker” đồng nghĩa với “Domino”. Có nghĩa trong vương quốc twist chỉ có một vua duy nhất, Chubby Checker. Đến nỗi sau này khi được hỏi có hối hận không khi cả đời mình gắn liền với twist thì Chubby đã trả lời đại ý rằng có hối hận cũng bằng thừa vì bởi ông sinh ra đã ngấm twist và cho dù nhiều lần muốn thay đổi nhưng công chúng không cho phép ông được biểu diễn một thể loại nhạc nào khác nữa nên trọn đời Chubby gắn mình cùng điệu nhảy “khiêu khích” ấy mà thôi.
Năm nay đã xấp xỉ 70 (sinh năm 1941), Chubby Checker, gương mặt huyền thoại của điệu twist vẫn hừng hực nhựa sống và sức hút mạnh mẽ trong công chúng. Chỉ cần nhấp chuột vào trang web của ông là thấy được tình cảm của công chúng khắp nơi dành cho ông. Giờ đây, sau nửa thế kỷ, trên nhiều đài phát thanh, nhiều casino ở Las Vegas, nhiều bộ phim nổi tiếng vẫn thấp thoáng những giai điệu của The Twist, Let’s Twist Again hay The Limbo Rock, chúng vẫn ngự trị ở đó như chưa bao giờ mất đi.
Ngày nay, có ai biết và còn nhớ đến Peppermint Lounge, một hộp đêm tại New York (Mỹ) đã là nơi mà vũ điệu twist được lên ngôi và lan tỏa, nơi mà một nhóm nhạc có tên Joey Dee and The Starliters đã thu âm một album 100% Twist và đã nổi tiếng từ đó với ca khúc Peppermint Twist.
Twist đã là một điệu nhảy của “niềm đam mê tinh thần”, một điệu nhảy của cơ thể và âm nhạc. Khởi thủy đã được thai nghén từ chuyển động nhịp nhàng của điệu lắc vòng hulahoop, twist với nhịp 12 khuông của blues đã đón trước và khai phá một trào lưu âm nhạc bằng những vũ điệu mà ai cũng có thể tham gia. Twist “hiền” ở chỗ người chơi vẫn vui đùa thỏa thích bằng âm nhạc mà không cần đến những đụng chạm cơ thể với bạn nhảy, do đó họ thoải mái và không e dè với những bước nhảy phức tạp nữa. Nhưng twist kích động và mang tính “cọ xát” cao hơn, người lớn ngày ấy thì e dè còn bọn trẻ thì chỉ muốn lao ra đường mà twist.
Hãy Twist thêm lần nữa
Năm 1959, không một ai có thể đoán trước được rằng một twist sẽ yếu ớt đến thế, khi đĩa 45 vòng The Twist do ca sĩ Hank Ballard và ban nhạc The Midnighters trình bày xếp hạng thứ 28 trong danh sách những tác phẩm hay nhất nước Mỹ, đây quả là một thành công xoàng! Bước sang bờ kia của Đại Tây Dương, người Anh cũng vậy, họ luôn chờ đợi những gì mới nhất và hay nhất từ những người bạn Mỹ, song họ cũng chẳng đoái hoài gì mấy đến bài hát kia. Và tại phần còn lại của thế giới, người ta cũng chỉ biết đến bài hát này khi nó đã được phát hành, và cũng chỉ nhớ The Twist trong chỉ vài tháng sau đó thôi.
Nhóm Beatles cũng nhờ vào twist mà tạo nên danh tiếng
nhờ ca khúc hát lại Twist and shout (1963)
nhờ ca khúc hát lại Twist and shout (1963)
Thế là, phải đợi đến năm sau, 1960, và phải đợi đến “hành động ra tay” của Chubby Checker, với phiên bản mới, thì điệu nhảy này mới được khởi động một cách hoàn hảo, với những bước nhảy khệnh khạng theo điệu nhạc. Có lời đồn lan truyền rằng, Chubby Checker đã “ghi lại” điệu nhảy twist khi đang kỳ lưng trong phòng tắm. Song, dù đúng hay sai, The Twist của Chubby Checker đã có được một thành công vang dội, dẫn đầu bảng xếp hạng các bài hát hay nhất nước Mỹ vào tháng 9/1960. Nước Anh cũng ngả mũ chào, nước Pháp cũng vậy. Hai năm sau, The Twist lại tiếp tục đứng đầu Billboard, trở thành ca khúc đầu tiên (cho đến ngày nay) hai lần leo đến hạng cao nhất. Năm 2008, trong tất cả các ca khúc độc tôn trong 50 năm trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, The Twist của Chubby Checker được xếp là single nổi tiếng nhất.
Twist khi ấy ở Pháp được các ông bố bà mẹ và thế hệ lớn tuổi đón nhận nồng nhiệt hơn, bởi họ cho rằng twist là một điệu nhảy “ngoan” và “hiền” hơn rock’n roll nhiều! Đại diện tiên phong nhất của dòng nhạc twist tại Pháp là nhóm nhạc rock Les Chaussettes Noires. Từ đó, twist đã khơi dậy những cơn sốt và cơn sốc thời đại. Ca sĩ Pháp Johnny Hallyday dù tuyên bố chưa từng là một người mến mộ twist, khi cho rằng đây chỉ là một “phiên bản dịu dàng hơn của rock’n roll”, vậy mà vào năm 1961, khi cơn bão twist đang quét ngang qua bầu trời âm nhạc châu Âu Johnny cũng kịp có một album Let’s Twist Again với phiên bản tiếng Pháp Viens danser le Twist và bán chạy như tôm tươi.
Let’s Twist Again, ca khúc đã trở thành kinh điển, có thể nghe được ở bất cứ đâu, từ những hội quán âm nhạc, quán bar, quán karaoke hoặc thậm chí ở cửa sổ nhà hàng xóm… Ở bất cứ đâu, Mỹ, châu Âu, Việt Nam, bài hát được đón nhận cuồng nhiệt và điệu twist cứ thế mà lan tỏa khắp mọi nơi.
Thập niên 1960 đã và sẽ luôn là “thập niên twist” với những người hâm mộ quá đỗi cuồng nhiệt, và những “kỷ lục twist” đã được phá. Vào tháng 3/1962, một thanh niên người Anh đã nhảy twist trong 62 giờ, rồi một người Anh khác đã nhanh chóng cướp đi thành quả đó của người đồng hương của mình với 96 giờ “twist” liên tục. Và một thanh niên vùng Bretagne của Pháp 27 tuổi cuối cùng đã phá được “kỷ lục twist” này với 120 giờ, dù anh đã bị ngất nhiều lần, sau đó bị trật khớp đốt sống lưng và sụt mất 5 kg!
Những kỉ lục ấy giờ chắc chẳng còn ai muốn lặp lại nhưng điệu nhảy ấy sẽ chẳng ai quên, lúc nào văng vẳng đâu đâu đó một điệu nhạc, một câu hát đã trở thành bất tử Come on let’s twist again.
Tường Nguyễn
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN