Đạo nhạc đã trở thành “chuyện thường ngày”
Tuần trước, ban nhạc rock Anh Led Zeppelin đã bị buộc tội đạo nhạc và họ là ban nhạc gần đây nhất đã “mượn không đúng cách” các nhạc phẩm đã ra đời trước.
(TT&VH) - Tuần trước, ban nhạc rock Anh Led Zeppelin đã bị buộc tội đạo nhạc và họ là ban nhạc gần đây nhất đã “mượn không đúng cách” các nhạc phẩm đã ra đời trước.
“Mượn” của nhau... tùm lum
Lời cáo buộc mới nhất có liên quan đến nhạc phẩm Dazed And Confused của Led Zeppelin nằm trong album đầu tay của ban nhạc tung ra năm 1969. Nhạc phẩm này là của nghệ sĩ guitar Jimmy Page thuộc ban nhạc nói trên. Tuy nhiên, ca sĩ/ nhạc sĩ Jake Holmes đã đưa ca khúc có tên Dazed And Confused vào album đầu tay của mình một năm trước đó và Page không phủ nhận rằng Holmes đã mở cho anh nghe nhạc phẩm đó khi Page còn ở ban nhạc cũ là The Yardbirds. Nhưng người ta không rõ tại sao Holmes đã đợi một thời gian dài như vậy mới đâm đơn kiện.
Led Zep từng hạ cánh an toàn khi họ thu âm ca khúc Stairway To Heaven vào cuối năm 1971 sau khi họ đã “bê” nguyên xi tiêu đề ca khúc ăn khách của Neil Sedaka hồi năm 1960. Và ca sĩ Mỹ Michael Bolton đã phải trả 5,4 triệu USD sau khi bị tòa án khẳng định rằng ca khúc ăn khách Love Is A Wonderful Thing (1991) của anh đã bị The Isley Brothers kiện vi phạm bản quyền ca khúc cùng tên của ban nhạc phát hành năm 1964. Cho đến nay, đây vẫn là vụ bồi thường vi phạm bản quyền âm nhạc lớn nhất.
George Harrison đã có ca khúc ăn khách thế giới với My Sweet Lord hồi năm 1971, nhưng có điều kỳ cục là nhà sản xuất Phil Spector không hề vạch ra điểm giống nhau với nhạc phẩm He’s So Fine của ban nhạc nữ The Chiffons. Song sau khi Allen Klein từ bỏ “khách hàng” The Beatles, ông đã mua lại các bản quyền xuất bản của He’s So Fine và đã kiện Harrison. Ông đã thắng kiện và được hơn 1 triệu bảng tiền bồi thường.
Ban nhạc Anh Oasis cũng từng bị thua kiện khi nhà văn châm biếm Neil Innes tuyên bố ban nhạc đã sử dụng giai điệu ca khúc How Sweet To Be An Idiot của ông để đưa vào ca khúc Whatever (1994).
Năm 2002 các nhà xuất bản của John Cage tuyên bố rằng nhạc phẩm 4’33 từ năm 1952 của ông đã bị Mike Batt đạo và đưa vào album Classical Graffiti. Mặc dù Batt khăng khăng rằng nhạc phẩm của mình không giống sáng tác của Cage, tuy nhiên ông vẫn trả 100.000 bảng cho các nhà xuất bản.
Năm 1983, Men at Work thu âm Down Under, nhưng mãi đến tuần trước một tòa án mới phán quyết rằng họ đã đạo một giai điệu nhạc dân gian mang tên Kookaburra Sits In The Old Gum Tree, mặc dù người trụ cột ban nhạc là Colin Hay, khẳng định đây là hành động “không chủ tâm”.
Ca sĩ dân gian Ireland Dominic Behan đã chỉ trích Bob Dylan “đánh cắp” giai điệu từ ca khúc Patriot Game của ông để đưa vào nhạc phẩm With God On Our Side. Quả là giai điệu của hai nhạc phẩm giống hệt nhau, song lại nực cười hơn khi giai điệu đó lại thuộc về một ca khúc “lâu đời” hơn - The Shores Of Lough Erne.
“Đạo” một cách trắng trợn
Nhiều vụ đạo nhạc còn trắng trợn đến mức khiến nhiều người tự hỏi phải chăng các nhà soạn ca khúc có nghĩ họ có thể “sống yên” với hành động của mình? Chẳng hạn như The Beach Boys đã “xào xáo” nhạc phẩm Sweet Little Sixteen của Chuck Berry thành Surfin’ USA, trong khi ca khúc hit I Love To Boogie của Marc Bolan đạo gần như nguyên ca khúc ăn khách dòng country Teenage Boogie (1956) của Webb Pierce bởi chỉ thay đổi một số từ.
Nhạc sĩ Brazil Morris Albert thu âm ca khúc Feelings vào năm 1975 và nó đã trở thành ca khúc ăn khách quốc tế. Song đây không phải là nhạc phẩm do ông sáng tác bởi 10 năm sau, một tòa án Mỹ đã phán quyết rằng hơn 80% của Feelings là lấy từ nhạc phẩm Pour Toi (1957) của nhà soạn ca khúc Pháp Loulou Gaste và nhạc sĩ đã được bồi thường 500.000 USD.
Hồi năm 2000, một tòa án phán quyết The Rolling Stones đã “mượn không đúng cách” hai nhạc phẩm của Robert Johnson là Love In Vain và Stop Breakin’ Down để đưa vào ca khúc Anybody Seen My Baby?. Sau vụ đó, Keith Richards rất bối rối nói: “Thế giới chỉ có một ca khúc duy nhất mà Adam và Eva đã sáng tác nó”.
“Mượn” của nhau... tùm lum
Lời cáo buộc mới nhất có liên quan đến nhạc phẩm Dazed And Confused của Led Zeppelin nằm trong album đầu tay của ban nhạc tung ra năm 1969. Nhạc phẩm này là của nghệ sĩ guitar Jimmy Page thuộc ban nhạc nói trên. Tuy nhiên, ca sĩ/ nhạc sĩ Jake Holmes đã đưa ca khúc có tên Dazed And Confused vào album đầu tay của mình một năm trước đó và Page không phủ nhận rằng Holmes đã mở cho anh nghe nhạc phẩm đó khi Page còn ở ban nhạc cũ là The Yardbirds. Nhưng người ta không rõ tại sao Holmes đã đợi một thời gian dài như vậy mới đâm đơn kiện.
Led Zep từng hạ cánh an toàn khi họ thu âm ca khúc Stairway To Heaven vào cuối năm 1971 sau khi họ đã “bê” nguyên xi tiêu đề ca khúc ăn khách của Neil Sedaka hồi năm 1960. Và ca sĩ Mỹ Michael Bolton đã phải trả 5,4 triệu USD sau khi bị tòa án khẳng định rằng ca khúc ăn khách Love Is A Wonderful Thing (1991) của anh đã bị The Isley Brothers kiện vi phạm bản quyền ca khúc cùng tên của ban nhạc phát hành năm 1964. Cho đến nay, đây vẫn là vụ bồi thường vi phạm bản quyền âm nhạc lớn nhất.
Led Zeppelin là ban nhạc gần đây nhất bị buộc tội đạo nhạc
Sáng tác năm 1963, All My Loving là nỗ lực đầu tiên của Paul McCartney viết theo chuẩn mực MOR (Middle of the road), nhưng khi nghe người ta nhận thấy ca khúc này giống với nhạc phẩm Kathy’s Waltz của The Dave Brubeck Quartet. Có thể có người nghĩ rằng nhóm nhạc jazz hiện đại này đã ứng biến nhạc phẩm All My Loving, song thực ra họ đã thu âm Kathy’s Waltz từ năm 1959.
George Harrison đã có ca khúc ăn khách thế giới với My Sweet Lord hồi năm 1971, nhưng có điều kỳ cục là nhà sản xuất Phil Spector không hề vạch ra điểm giống nhau với nhạc phẩm He’s So Fine của ban nhạc nữ The Chiffons. Song sau khi Allen Klein từ bỏ “khách hàng” The Beatles, ông đã mua lại các bản quyền xuất bản của He’s So Fine và đã kiện Harrison. Ông đã thắng kiện và được hơn 1 triệu bảng tiền bồi thường.
Ban nhạc Anh Oasis cũng từng bị thua kiện khi nhà văn châm biếm Neil Innes tuyên bố ban nhạc đã sử dụng giai điệu ca khúc How Sweet To Be An Idiot của ông để đưa vào ca khúc Whatever (1994).
Năm 2002 các nhà xuất bản của John Cage tuyên bố rằng nhạc phẩm 4’33 từ năm 1952 của ông đã bị Mike Batt đạo và đưa vào album Classical Graffiti. Mặc dù Batt khăng khăng rằng nhạc phẩm của mình không giống sáng tác của Cage, tuy nhiên ông vẫn trả 100.000 bảng cho các nhà xuất bản.
Năm 1983, Men at Work thu âm Down Under, nhưng mãi đến tuần trước một tòa án mới phán quyết rằng họ đã đạo một giai điệu nhạc dân gian mang tên Kookaburra Sits In The Old Gum Tree, mặc dù người trụ cột ban nhạc là Colin Hay, khẳng định đây là hành động “không chủ tâm”.
Ca sĩ dân gian Ireland Dominic Behan đã chỉ trích Bob Dylan “đánh cắp” giai điệu từ ca khúc Patriot Game của ông để đưa vào nhạc phẩm With God On Our Side. Quả là giai điệu của hai nhạc phẩm giống hệt nhau, song lại nực cười hơn khi giai điệu đó lại thuộc về một ca khúc “lâu đời” hơn - The Shores Of Lough Erne.
“Đạo” một cách trắng trợn
Nhiều vụ đạo nhạc còn trắng trợn đến mức khiến nhiều người tự hỏi phải chăng các nhà soạn ca khúc có nghĩ họ có thể “sống yên” với hành động của mình? Chẳng hạn như The Beach Boys đã “xào xáo” nhạc phẩm Sweet Little Sixteen của Chuck Berry thành Surfin’ USA, trong khi ca khúc hit I Love To Boogie của Marc Bolan đạo gần như nguyên ca khúc ăn khách dòng country Teenage Boogie (1956) của Webb Pierce bởi chỉ thay đổi một số từ.
Nhạc sĩ Brazil Morris Albert thu âm ca khúc Feelings vào năm 1975 và nó đã trở thành ca khúc ăn khách quốc tế. Song đây không phải là nhạc phẩm do ông sáng tác bởi 10 năm sau, một tòa án Mỹ đã phán quyết rằng hơn 80% của Feelings là lấy từ nhạc phẩm Pour Toi (1957) của nhà soạn ca khúc Pháp Loulou Gaste và nhạc sĩ đã được bồi thường 500.000 USD.
Hồi năm 2000, một tòa án phán quyết The Rolling Stones đã “mượn không đúng cách” hai nhạc phẩm của Robert Johnson là Love In Vain và Stop Breakin’ Down để đưa vào ca khúc Anybody Seen My Baby?. Sau vụ đó, Keith Richards rất bối rối nói: “Thế giới chỉ có một ca khúc duy nhất mà Adam và Eva đã sáng tác nó”.
Top Ten của tạp chí Billboard Top Albums 1.Recovery (Eminem) |
Việt Lâm
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN