Săn cọp ở An Nam - bộ phim cổ vô giá

Tối ngày 10/7 vừa qua, một bộ phim tư liệu câm dài 52 phút của cố đạo diễn người Pháp Henri de la Falaise, về xứ An Nam, đặc biệt là về vùng Tây Nguyên với câu chuyện của những người săn cọp đã được công chiếu tại Hà Nội.

(TT&VH) - Tối ngày 10/7 vừa qua, một bộ phim tư liệu câm dài 52 phút của cố đạo diễn người Pháp Henri de la Falaise (1898 - 1972) sản xuất vào năm 1935 và hoàn thành vào năm 1936 về xứ An Nam, đặc biệt là về vùng Tây Nguyên với câu chuyện của những người săn cọp tại đây đã được công chiếu tại Cafe Press, 38 Nguyễn Phong Sắc, HN.

Ly kỳ

Henri de la Falaise và vợ

Henri de la Falaise sinh năm 1898 trong một gia đình quý tộc, từ nhỏ ông đã đam mê điện ảnh và bắt đầu làm phim với chiếc camera do bố ông tặng. Ông qua đời trong một tai nạn máy bay ở Balearic ngày 10/4/1972.

Săn cọp ở An Nam là một bộ phim tư liệu nhưng lại được xây dựng với những tình huống dẫn truyện được sắp đặt logic, không chỉ đem đến những tư liệu hình ảnh quý mà còn đem đến một câu chuyện hấp dẫn, cảm động. Câu chuyện được kể qua hành trình khám phá của chính đạo diễn Henri de la Falaise khi đặt chân đến vùng đất Cao nguyên của Việt Nam.

Phim là một câu chuyện ly kỳ và lãng mạn, kể về một ngôi làng ở vùng Tây Nguyên thập niên 30 của thế kỷ trước bị một con hổ ăn thịt người luôn luôn rình rập. Để chống lại hổ dữ, người dân trong làng đã phải cùng nhau đắp thành, xây lũy, đặt bẫy để bảo đảm an toàn tính mạng cho người dân nhưng không có tác dụng gì trước sức mạnh của con hổ. Ông trưởng làng có một cô con gái xinh đẹp đến tuổi kén chồng, được rất nhiều chàng trai muốn lấy làm vợ nhưng chẳng ai nhận được sự “tín nhiệm” của cha cô gái.

Ông trưởng làng, vì sự an nguy của người dân trong làng đã đích thân đi săn hổ, nhưng đã bị hổ ăn thịt. Người dân trong làng vô cùng đau khổ trước cái chết của ông và quyết phải giết bằng được con hổ để trả thù cho ông.

Trong số những chàng trai trẻ từng “ứng cử” làm con rể trưởng làng có một chàng - người yêu con gái trưởng làng từ lâu đã tình nguyện vào cuộc tìm giết hổ để trả thù cho trưởng làng – cha người yêu mình. Chàng trai đã lựa chọn cách săn hổ khác với những người đi trước. Anh không đặt bẫy mà dùng cung tên bắn hổ bằng những mũi tên tẩm độc và nhờ vào sự hỗ trợ của chính người em trai của người yêu, cuối cùng chàng trai đã giết được con hổ. Và lẽ dĩ nhiên, với công trạng vô cùng to lớn đó, chàng trai không những được lòng tất cả dân làng mà còn lấy được người con gái mình yêu...

Từng bị thất lạc gần 60 năm

Poster bộ phim KLIOU THE KILLER - Săn hổ ở An Nam

Săn cọp ở An Nam có tựa gốc là Kliou the Killer. Cũng cần phải lưu ý là bộ phim được khởi quay vào thập niên 30 của thế kỷ trước, khi mà chưa có các quy định về bảo tồn động vật hoang dã nên cũng vì thế mà bộ phim mới thành công đến thế. Chỉ tiếc là bộ phim tư liệu quý giá cuối cùng được sử dụng công nghệ xử lý màu Twostrip Technicolor này là bộ phim câm, vì thế người xem vừa xem vừa phải tự đoán nội dung theo chính suy nghĩ của mình dựa trên mối liên kết của các hình ảnh. Đáng chú ý hơn là sau khi được hoàn thành, bộ phim đã bị thất lạc gần 60 năm, chỉ đến khoảng những năm 2000, người ta mới tìm lại được những thước phim 16mm đen trắng quý báu của bộ phim này.

Nguyễn Quốc Việt, một sinh viên trẻ Trường ĐH Sân khấu – Điện ảnh – với niềm đam mê và sở thích sưu tầm những thước phim cổ, những gì liên quan đến điện ảnh cổ của Việt Nam đã có được bộ phim này từ những người bạn của mình ở nước ngoài. Ngoài bộ phim này, trong nhiều năm qua Việt đã liên hệ, tìm hiểu từ nhiều nguồn tư liệu khác nhau, đặc biệt là các tư liệu nước ngoài... và hiện đang là chủ nhân của rất nhiều bộ phim, đoạn phim cổ về Việt Nam, các diễn viên người Việt xuất hiện trên màn ảnh Pháp từ thập niên 1930 gồm có Hoàng Thị Thế, Linh Nam, Phụng San, Kỳ Duyên, Trần Văn, Lương Văn Yên, Lê Văn Kim, Hoàng Đạo, Tao Ba... Có thể nói, những tư liệu mà Việt tìm được vô cùng quý báu.

Về tác giả của bộ phim này – đạo diễn kiêm diễn viên người Pháp Henri de la Falaise được đánh giá là một tài năng trong việc nắm bắt những nghi lễ, tục lệ cũng như những chi tiết phản ánh chính xác cuộc sống hằng ngày của người dân bản địa ở những nơi ông đã “vác máy” đến để rồi hoàn thành những phim tài liệu và tư liệu quý báu, không ai có được.

Săn cọp ở Đông Dương. Ảnh Tư liệu

Trước khi sang Việt Nam làm bộ phim Săn hổ ở An Nam ông đã từng cho ra bộ phim Legong (Điệu nhảy của các trinh nữ), quay tại Bali (Indonesia). Giống như Săn hổ ở An Nam, Điệu nhảy của các trinh nữ là bộ phim tài liệu hơn là phim truyện, bởi toàn bộ nội dung phim là chuỗi các tình tiết, sự kiện về các nghi lễ tôn giáo thông qua những điệu nhảy, đường múa điên cuồng nhưng đầy huyền bí của những người phụ nữ nhưng có kết cục bị thảm (bị thiêu sống). Đoạn phim này sau đó đã bị cắt bỏ khi Henri de la Falaise cho phát hành phim tại Mỹ. Tuy nhiên, sau khi được công chiếu, người xem và đồng nghiệp đã gọi ông là bậc thầy trong việc nắm bắt những chi tiết nhỏ của cuộc sống hằng ngày của người dân khiến cho bộ phim gần như phim tài liệu là vì thế.

Cần lưu ý là bộ phim được thực hiện vào giai đoạn lịch sử chưa có các quy định về bảo tồn động vật hoang dã. Do đó những hình ảnh trong phim mang tính tư liệu về một thời kỳ.

Phú Bình