Hàng loạt vụ sát hại do kết hôn phạm “lệ làng”
Trong một đất nước đang trên đà phát triển nhanh như Ấn Độ, có một nghịch lý là hủ tục vẫn còn tồn tại dai dẳng trong đời sống xã hội. Những hủ tục này khiến không ít gia đình tan cửa nát nhà, thậm chí mất mạng.
(TT&VH) - Trong một đất nước đang trên đà phát triển nhanh như Ấn Độ, có một nghịch lý là hủ tục vẫn còn tồn tại và bám dính dai dẳng trong đời sống xã hội. Những hủ tục này chẳng những cản trở sự phát triển của xã hội mà còn khiến không ít gia đình tan cửa nát nhà, thậm chí mất mạng.
Bỏ trốn vì kết hôn cùng dòng tộc
Nằm sâu trong một ngôi làng hẻo lánh ở phía Bắc Ấn Độ có một ngôi nhà đặc biệt, nơi trú chân của một cặp vợ chồng trẻ đã phải rời bỏ quê hương để giữ mạng sống của họ. Ravinder Gehlaut và Shilpa Kadiyan kết hôn với nhau hồi tháng 3 năm ngoái tại làng Dharana, bang Haryana. Gia đình hai bên đã dàn xếp cuộc hôn nhân theo cách thức truyền thống: mỗi bên tự kiểm tra đẳng cấp của bên kia cũng như địa vị xã hội và của cải. Mọi chuyện đều diễn ra ổn thỏa.
Nhưng nhiều tuần sau lễ cưới, những tin đồn bắt đầu xuất hiện. Các già làng bắt đầu rỉ tai cha của Gehlaut và rằng cặp vợ chồng đã vi phạm một "lệ làng" vốn cấm việc kết hôn của những người có chung một "gotra" - dòng tộc.
Ngay sau đó, khắp panchayat (hội đồng các trưởng lão trong làng) đã tổ chức nhóm họp và tuyên bố ngôi làng đã bị ô uế. Họ ra tối hậu thư cho hai vợ chồng trẻ: ly hôn. Riêng với Kadiyan, cô sẽ phải cưới một người chồng khác được hội đồng thông qua. Hai vợ chồng lần lữa, tìm cách khước từ lệnh của làng. Nhưng chuyện trở nên nghiêm trọng khi họ bắt đầu nhận những lời dọa giết. Lo sợ cho tính mạng, họ bỏ nhà ra đi.
Chuyện của Gehlaut và and Kadiyan đã cho thấy một nghịch lý đang tồn tại ở Ấn Độ hiện đại. Một cách vô tình, hôn nhân đã trở thành chiến địa chính, trong đó truyền thống đi ngược với hiện đại. Ngày càng có nhiều bạn trẻ ở Ấn Độ tự tìm nửa kia của họ. Họ được khuyến khích bởi quá trình đô thị hóa mạnh, bởi các bộ phim cổ súy tự do yêu đương và hôn nhân của Bollywood.
Tuy nhiên, phần lớn các cuộc hôn nhân vẫn do cha mẹ sắp đặt và bị chi phối bởi những luật lệ hà khắc dựa trên nền tảng đẳng cấp, một hệ thống xã hội Hindu xưa cũ và phức tạp đã phân chia con người ta thành 4 đẳng cấp chính và hàng ngàn cấp phụ. Trong ma trận đẳng cấp đó, các bậc phụ huynh chỉ được phép chọn vợ/chồng cho con ở cùng đẳng cấp nhưng lại không được cùng một dòng tộc.
Và đây chính là điểm nảy sinh vấn đề. Ở các xã hội nông thôn Ấn Độ, cư dân sống tại các ngôi làng gần nhau, theo truyền thống được xem là cùng dòng tộc. Đó là lý do hội đồng các trưởng lão trong làng yêu cầu Gehlaut và Kadiyan phải gọi nhau là anh em, dù rằng ngôi làng nơi họ sống gồm hàng chục ngàn người và hai người hoàn toàn không có quan hệ họ hàng máu mủ.
100 vụ án mạng/năm do lệ làng
Cách đây vài năm, hội đồng làng có thể "nhắm mắt làm ngơ" với những trường hợp như Gehlaut và Kadiyan. Song khi nhận thấy sự thay đổi nhanh của xã hội đang khiến mình bị gạt sang bên lề, họ đã siết chặt các lệ làng cổ xưa để tiếp tục duy trì quyền lực. Bất kỳ hành động nào đi ngược lại quyết định của hội đồng làng đều phải trả giá đắt. Các cặp vợ chồng sẽ bị gia đình đôi bên tách rời nhau, bị đuổi khỏi làng hoặc tệ nhất là bị sát hại. Theo thống kê của chính phủ Ấn Độ, năm ngoái riêng tại bang Haryana đã có hơn 100 vụ án mạng xảy ra do lệ làng.
Tại Dharana, một ngôi làng nằm cách thủ đô New Delhi có 80km, mệnh lệnh của hội đồng làng đã nhanh chóng biến thành bạo lực. Tháng 7 năm ngoái, gia đình đã Gehlaut và Kadiyan đã bị yêu cầu phải rời khỏi làng trong vòng 3 ngày. Một đám đông giận dữ cầm theo gậy sắt và liềm bao vây quanh nhà họ, chỉ chờ được lệnh là lao vào giết sống cặp vợ chồng. Rất may cảnh sát đã tới kịp thời để giải cứu hai người.
Tuy nhiên hai vợ chồng cũng chỉ nấn ná thêm được vài tuần rồi phải bỏ làng đi tới Sultanpur Dabas nằm cách đó 100km, nơi gia đình Gehlaut nhận che chở cho hai vợ chồng. "Họ có thể giết chúng tôi nếu tìm thấy" - Kadiyan vừa thì thào vừa xoa cái bụng bầu, giọng không giấu nổi sự sợ hãi. Vợ chồng chị hiện đang sống trong căn nhà chật hẹp cùng 6 người nữa. Nhưng họ vẫn rất may mắn vì còn sống sót.
Hồi năm 2007, Manoj Banwala, 23 tuổi và cô dâu Babli, 19 tuổi, bị bắt cóc và bị chính anh trai của Babli cùng một số họ hàng khác chém chết. Nguyên nhân do hai người đã kết hôn dù ở chung một "dòng tộc", theo quan niệm cổ hủ. Hôm 21/6 vừa qua, tới lượt đôi vợ chồng trẻ Monica, 24 tuổi và Kuldeep Singh, 26 tuổi bị bắn chết tại căn nhà họ thuê ở khu dân cư Ashok Vihar, khu vực Tây Bắc thủ đô New Delhi của Ấn Độ. Lý do bởi họ đã kết hôn với nhau dù khác đẳng cấp.
Kẻ giết người và cả các thành viên hội đồng làng sau đó đều phải đền tội. Nhưng điều đó chỉ khiến các hội đồng làng hành động mạnh hơn. Hiện họ đang kêu gọi việc viết lại luật Hindu để thêm vào mục cấm kết hôn cùng dòng tộc theo quan niệm truyền thống. Cùng lúc, số vụ bạo lực tiếp tục tăng cao. Các thống kê chính thức cho thấy riêng tháng 4 và tháng 5 đã có 19 người bị sát hại vì phạm lệ làng hoặc quy định về đẳng cấp khi kết hôn.
Cái chết của họ đã khiến tháng trước Tòa án Tối cao Ấn Độ đã lưu ý chính quyền về tình trạng đáng báo động này và yêu cầu có hành động ngăn chặn. Chính phủ Ấn Độ hiện cũng đang siết chặt luật pháp, dù dư luận cho rằng tình trạng lạc hậu ở các địa phương sẽ giúp các hội đồng các trưởng lão của làng duy trì ảnh hưởng lâu dài ở nước này.
Bỏ trốn vì kết hôn cùng dòng tộc
Nằm sâu trong một ngôi làng hẻo lánh ở phía Bắc Ấn Độ có một ngôi nhà đặc biệt, nơi trú chân của một cặp vợ chồng trẻ đã phải rời bỏ quê hương để giữ mạng sống của họ. Ravinder Gehlaut và Shilpa Kadiyan kết hôn với nhau hồi tháng 3 năm ngoái tại làng Dharana, bang Haryana. Gia đình hai bên đã dàn xếp cuộc hôn nhân theo cách thức truyền thống: mỗi bên tự kiểm tra đẳng cấp của bên kia cũng như địa vị xã hội và của cải. Mọi chuyện đều diễn ra ổn thỏa.
Hai vợ chồng Ravinder Gehlaut và Shilpa Kadiyan
đã phải bỏ làng để lánh nạn
đã phải bỏ làng để lánh nạn
Ngay sau đó, khắp panchayat (hội đồng các trưởng lão trong làng) đã tổ chức nhóm họp và tuyên bố ngôi làng đã bị ô uế. Họ ra tối hậu thư cho hai vợ chồng trẻ: ly hôn. Riêng với Kadiyan, cô sẽ phải cưới một người chồng khác được hội đồng thông qua. Hai vợ chồng lần lữa, tìm cách khước từ lệnh của làng. Nhưng chuyện trở nên nghiêm trọng khi họ bắt đầu nhận những lời dọa giết. Lo sợ cho tính mạng, họ bỏ nhà ra đi.
Chuyện của Gehlaut và and Kadiyan đã cho thấy một nghịch lý đang tồn tại ở Ấn Độ hiện đại. Một cách vô tình, hôn nhân đã trở thành chiến địa chính, trong đó truyền thống đi ngược với hiện đại. Ngày càng có nhiều bạn trẻ ở Ấn Độ tự tìm nửa kia của họ. Họ được khuyến khích bởi quá trình đô thị hóa mạnh, bởi các bộ phim cổ súy tự do yêu đương và hôn nhân của Bollywood.
Tuy nhiên, phần lớn các cuộc hôn nhân vẫn do cha mẹ sắp đặt và bị chi phối bởi những luật lệ hà khắc dựa trên nền tảng đẳng cấp, một hệ thống xã hội Hindu xưa cũ và phức tạp đã phân chia con người ta thành 4 đẳng cấp chính và hàng ngàn cấp phụ. Trong ma trận đẳng cấp đó, các bậc phụ huynh chỉ được phép chọn vợ/chồng cho con ở cùng đẳng cấp nhưng lại không được cùng một dòng tộc.
Lệ làng hà khắc quy định các bậc phụ huynh chỉ được phép chọn vợ/chồng cho con ở cùng đẳng cấp nhưng lại không được cùng một dòng tộc |
100 vụ án mạng/năm do lệ làng
Cách đây vài năm, hội đồng làng có thể "nhắm mắt làm ngơ" với những trường hợp như Gehlaut và Kadiyan. Song khi nhận thấy sự thay đổi nhanh của xã hội đang khiến mình bị gạt sang bên lề, họ đã siết chặt các lệ làng cổ xưa để tiếp tục duy trì quyền lực. Bất kỳ hành động nào đi ngược lại quyết định của hội đồng làng đều phải trả giá đắt. Các cặp vợ chồng sẽ bị gia đình đôi bên tách rời nhau, bị đuổi khỏi làng hoặc tệ nhất là bị sát hại. Theo thống kê của chính phủ Ấn Độ, năm ngoái riêng tại bang Haryana đã có hơn 100 vụ án mạng xảy ra do lệ làng.
Tại Dharana, một ngôi làng nằm cách thủ đô New Delhi có 80km, mệnh lệnh của hội đồng làng đã nhanh chóng biến thành bạo lực. Tháng 7 năm ngoái, gia đình đã Gehlaut và Kadiyan đã bị yêu cầu phải rời khỏi làng trong vòng 3 ngày. Một đám đông giận dữ cầm theo gậy sắt và liềm bao vây quanh nhà họ, chỉ chờ được lệnh là lao vào giết sống cặp vợ chồng. Rất may cảnh sát đã tới kịp thời để giải cứu hai người.
Tuy nhiên hai vợ chồng cũng chỉ nấn ná thêm được vài tuần rồi phải bỏ làng đi tới Sultanpur Dabas nằm cách đó 100km, nơi gia đình Gehlaut nhận che chở cho hai vợ chồng. "Họ có thể giết chúng tôi nếu tìm thấy" - Kadiyan vừa thì thào vừa xoa cái bụng bầu, giọng không giấu nổi sự sợ hãi. Vợ chồng chị hiện đang sống trong căn nhà chật hẹp cùng 6 người nữa. Nhưng họ vẫn rất may mắn vì còn sống sót.
Hồi năm 2007, Manoj Banwala, 23 tuổi và cô dâu Babli, 19 tuổi, bị bắt cóc và bị chính anh trai của Babli cùng một số họ hàng khác chém chết. Nguyên nhân do hai người đã kết hôn dù ở chung một "dòng tộc", theo quan niệm cổ hủ. Hôm 21/6 vừa qua, tới lượt đôi vợ chồng trẻ Monica, 24 tuổi và Kuldeep Singh, 26 tuổi bị bắn chết tại căn nhà họ thuê ở khu dân cư Ashok Vihar, khu vực Tây Bắc thủ đô New Delhi của Ấn Độ. Lý do bởi họ đã kết hôn với nhau dù khác đẳng cấp.
Kẻ giết người và cả các thành viên hội đồng làng sau đó đều phải đền tội. Nhưng điều đó chỉ khiến các hội đồng làng hành động mạnh hơn. Hiện họ đang kêu gọi việc viết lại luật Hindu để thêm vào mục cấm kết hôn cùng dòng tộc theo quan niệm truyền thống. Cùng lúc, số vụ bạo lực tiếp tục tăng cao. Các thống kê chính thức cho thấy riêng tháng 4 và tháng 5 đã có 19 người bị sát hại vì phạm lệ làng hoặc quy định về đẳng cấp khi kết hôn.
Cái chết của họ đã khiến tháng trước Tòa án Tối cao Ấn Độ đã lưu ý chính quyền về tình trạng đáng báo động này và yêu cầu có hành động ngăn chặn. Chính phủ Ấn Độ hiện cũng đang siết chặt luật pháp, dù dư luận cho rằng tình trạng lạc hậu ở các địa phương sẽ giúp các hội đồng các trưởng lão của làng duy trì ảnh hưởng lâu dài ở nước này.
Tường Linh
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN