Bước khởi đầu của bóng đá tổng lực
Tại World Cup 1974 ở CHLB Đức, đội tuyển Hà Lan đã trình diễn thứ bóng đá mà các chuyên gia buộc phải thừa nhận: Đó mới là cách mạng bóng đá thật sự.
(TT&VH Cuối tuần) - Tại World Cup 1974 ở CHLB Đức, đội tuyển Hà Lan đã trình diễn thứ bóng đá mà các chuyên gia buộc phải thừa nhận: Đó mới là cách mạng bóng đá thật sự.
Tại World Cup 1974, huấn luyện viên Rinus Michels ngồi trên băng ghế chỉ đạo, còn Johan Cruyff cùng các đồng đội đá trên sân. Đội tuyển Hà Lan khi đó hoàn tất sự cải tiến và quá trình cải cách bóng đá đã diễn ra trong những thập niên 1950 và 1960. “Cơn lốc màu da cam” đã trình diễn và chỉ cho mọi người thấy bóng đá hiện đại là như thế nào và cần phải hướng tới nó ra sao. Số lượng hậu vệ hay tiền đạo, vai trò và nghĩa vụ của họ trên sân cỏ có thể hoán đổi cho nhau, nhưng đội tuyển Hà Lan đã mở cánh cửa để đến với bóng đá của tương lai, nơi mà tất cả các khái niệm từng tồn tại trước đó bỗng trở nên vô ý nghĩa. Nói cách khác, đội tuyển Hà Lan đã chứng minh rằng, dù là bóng đá tấn công hay bóng đá phòng ngự thì đó không còn là vấn đề thời sự. Bởi giờ đây họ trình diễn thứ bóng đá tổng lực. Đó là thứ bóng đá đòi hỏi trong bất kỳ thời điểm nào, tình huống nào của trận đấu, toàn đội bóng phải tư duy và hành động như một. Mỗi cầu thủ của đội bóng đó có thể một mình hoàn thành bất kỳ vai trò nào trên toàn bộ mặt sân.
Đội tuyển Hà Lan thi đấu tại World Cup 1974 tổng cộng 7 trận đấu. Ở vòng bảng thứ nhất, “Cơn lốc màu da cam” tuy chưa bùng phát, nhưng ưu thế của họ trước 3 đội bóng cùng bảng là điều dễ nhận thấy. Đội tuyển Hà Lan thắng 2 trận và ghi được 6 bàn thắng (thắng Uruguay 2 -0; hòa Thụy Điển 0-0 và thắng Bulgaria 4-1). Đáng nói là bàn thua duy nhất của họ trong trận đối đầu với Bulgaria lại là do bóng đập chân của hậu vệ Ruud Krol lăn vào lưới nhà.
Tại giải lần này, tiềm năng của đội tuyển Hà Lan là điều dễ nhận thấy. Bởi đội bóng của họ gồm những hảo thủ của hai câu lạc bộ danh tiếng khi đó là Ajax và Feyenoord - những câu lạc bộ đang làm mưa làm gió, 4 lần đoạt Cúp châu Âu vào đầu thập niên 1970. Và đúng là như vậy, khi bước vào vòng 2, đối đầu với đội tuyển Argentina, “Cơn lốc màu da cam” bắt đầu nổi lên, thể hiện sức mạnh thật sự của mình.
Đội bóng của huấn luyện viên Rinus Michels khi đã tấn công thì khó có ai có thể chống đỡ nổi. Các cầu thủ Hà Lan liên tục hoán đổi vị trí trên sân. Mỗi người trong số họ trình diễn kỹ thuật bóng đá đỉnh cao và có khả năng vượt qua bất cứ đối thủ nào. Hơn nữa, khi đã phòng thủ thì tất cả đồng lòng lui về sân nhà. Không ai có ý định đổ gánh nặng lên vai người khác. Xem Hà Lan thi đấu, người ta nhận thấy, đội bóng mặc áo màu da cam chơi thông minh, sắc bén, và luôn hướng tới bóng đá tấn công, nhưng cách mà họ phòng thủ cũng là yếu tố then chốt để đem lại sự thành công. Chính trong trận gặp Argentina, đội tuyển Hà Lan đã cho thấy thứ bóng đá tổng lực hoàn hảo, mẫu mực: Tấn công và phòng thủ chặt chẽ bằng tốc độ, bằng kỹ thuật cá nhân siêu đẳng, bằng tính chính xác đến ngạc nhiên trong các đường chuyền, bằng các cuộc tranh chấp tay đôi không biết mệt mỏi và bằng các cú sút dứt điểm cực kỳ hiểm hóc. Trên hết, đó là sự chuyển động nhịp nhàng không ngưng nghỉ trong suốt 90 phút của trận đấu. Đó là bóng đá tổng lực của thiên tài Rinus Michels.
Tất nhiên, sẽ là thiếu sót nếu không nói đến “trái tim” của đội tuyển Hà Lan - danh thủ Johan Cruyff. Người Hà Lan bay này có mặt ở mọi lúc, mọi nơi. Chính Johan Cruyff dẫn dắt toàn đội tấn công và cũng chính danh thủ này chỉ huy toàn đội phòng ngự. Vừa thấy Johan Cruyff trong vòng cấm địa của đối phương, vậy mà khoảnh khắc sau đó đã thấy anh có mặt ở tuyến sau để bắt đầu kiến thiết một đợt tấn công mới. Johan Cruyff chuyền một đường bóng dài để đồng đội dâng cao. Anh cũng phát hiện lỗ hổng nơi hàng phòng ngự của người Argentina để khoan sâu vào đó. Tựu trung, Johan Cruyff là nhạc trưởng thiên tài, giữ nhịp điệu cho các đồng đội của mình, gây niềm hứng khởi nơi họ và nhẹ nhàng đè bẹp sự phản kháng của đối thủ. Anh chính là người đội trưởng đích thực của bóng đá tổng lực.
Rinus Michels cùng các học trò không đoạt được Cúp vàng thế giới,
nhưng năm 1988 ông đã mang về cho Hà Lan chức vô địch EURO
Cũng cần nói thêm, đội tuyển Argentina khi đó lọt vào 8 đội mạnh nhất của vòng chung kết World Cup 1974. Vì thế khuất phục họ là điều không dễ dàng. Chính vì thế mà vào phút thứ 10, bàn thắng của Johan Cruyff được cho là mẫu mực của bóng đá kỹ thuật cao và tư duy thông minh. Anh xuyên qua hàng phòng thủ Argentina hết bên trái, rồi bên phải, rồi lừa qua thủ môn đối phương, lấy lại thăng bằng và ghi bàn từ góc sút rất hẹp. Bàn thắng này không làm các cầu thủ Argentina nao núng, họ chơi khá tốt, nhưng trong chính ngày này Argentina không thể chống lại đối phương chơi cực tốt, trình diễn thứ bóng đá lý tưởng.
Xem người Hà Lan đá bóng ở trình độ cao mà người bên ngoài nhìn vào lại thấy dường như tất cả quá đơn giản. “Không có gì tuyệt vời hơn bóng đá, môn thể thao tưởng như đơn giản. Nhưng không có gì khó hơn bóng đá, khi làm chủ được khoảng không tuyệt vời này”, Johan Cruyff giải thích. Khoảng không đó luôn đánh lừa những đối phương, những đội bóng muốn sao chép một cách mù quáng lối chơi của cầu thủ vĩ đại nhất của bóng đá tổng lực. Từ đây có thể rút ra kết luận rằng, muốn có sự đồng điệu, sự hoán đổi vị trí và tổ chức “sự xáo trộn trong đội hình”, cần những cầu thủ đa năng, được đào tạo phù hợp với những yêu cầu của bóng đá hiện đại, vừa có thể lực dồi dào, lại vừa có kỹ thuật cao. Đó chính là bóng đá hiện đại mà ngày nay chúng ta luôn quan niệm.
 |
Đội tuyển Hà Lan thi đấu tại World Cup 1974 tổng cộng 7 trận đấu. Ở vòng bảng thứ nhất, “Cơn lốc màu da cam” tuy chưa bùng phát, nhưng ưu thế của họ trước 3 đội bóng cùng bảng là điều dễ nhận thấy. Đội tuyển Hà Lan thắng 2 trận và ghi được 6 bàn thắng (thắng Uruguay 2 -0; hòa Thụy Điển 0-0 và thắng Bulgaria 4-1). Đáng nói là bàn thua duy nhất của họ trong trận đối đầu với Bulgaria lại là do bóng đập chân của hậu vệ Ruud Krol lăn vào lưới nhà.
Tại giải lần này, tiềm năng của đội tuyển Hà Lan là điều dễ nhận thấy. Bởi đội bóng của họ gồm những hảo thủ của hai câu lạc bộ danh tiếng khi đó là Ajax và Feyenoord - những câu lạc bộ đang làm mưa làm gió, 4 lần đoạt Cúp châu Âu vào đầu thập niên 1970. Và đúng là như vậy, khi bước vào vòng 2, đối đầu với đội tuyển Argentina, “Cơn lốc màu da cam” bắt đầu nổi lên, thể hiện sức mạnh thật sự của mình.
Đội bóng của huấn luyện viên Rinus Michels khi đã tấn công thì khó có ai có thể chống đỡ nổi. Các cầu thủ Hà Lan liên tục hoán đổi vị trí trên sân. Mỗi người trong số họ trình diễn kỹ thuật bóng đá đỉnh cao và có khả năng vượt qua bất cứ đối thủ nào. Hơn nữa, khi đã phòng thủ thì tất cả đồng lòng lui về sân nhà. Không ai có ý định đổ gánh nặng lên vai người khác. Xem Hà Lan thi đấu, người ta nhận thấy, đội bóng mặc áo màu da cam chơi thông minh, sắc bén, và luôn hướng tới bóng đá tấn công, nhưng cách mà họ phòng thủ cũng là yếu tố then chốt để đem lại sự thành công. Chính trong trận gặp Argentina, đội tuyển Hà Lan đã cho thấy thứ bóng đá tổng lực hoàn hảo, mẫu mực: Tấn công và phòng thủ chặt chẽ bằng tốc độ, bằng kỹ thuật cá nhân siêu đẳng, bằng tính chính xác đến ngạc nhiên trong các đường chuyền, bằng các cuộc tranh chấp tay đôi không biết mệt mỏi và bằng các cú sút dứt điểm cực kỳ hiểm hóc. Trên hết, đó là sự chuyển động nhịp nhàng không ngưng nghỉ trong suốt 90 phút của trận đấu. Đó là bóng đá tổng lực của thiên tài Rinus Michels.
Tất nhiên, sẽ là thiếu sót nếu không nói đến “trái tim” của đội tuyển Hà Lan - danh thủ Johan Cruyff. Người Hà Lan bay này có mặt ở mọi lúc, mọi nơi. Chính Johan Cruyff dẫn dắt toàn đội tấn công và cũng chính danh thủ này chỉ huy toàn đội phòng ngự. Vừa thấy Johan Cruyff trong vòng cấm địa của đối phương, vậy mà khoảnh khắc sau đó đã thấy anh có mặt ở tuyến sau để bắt đầu kiến thiết một đợt tấn công mới. Johan Cruyff chuyền một đường bóng dài để đồng đội dâng cao. Anh cũng phát hiện lỗ hổng nơi hàng phòng ngự của người Argentina để khoan sâu vào đó. Tựu trung, Johan Cruyff là nhạc trưởng thiên tài, giữ nhịp điệu cho các đồng đội của mình, gây niềm hứng khởi nơi họ và nhẹ nhàng đè bẹp sự phản kháng của đối thủ. Anh chính là người đội trưởng đích thực của bóng đá tổng lực.
Rinus Michels cùng các học trò không đoạt được Cúp vàng thế giới,
nhưng năm 1988 ông đã mang về cho Hà Lan chức vô địch EURO
Xem người Hà Lan đá bóng ở trình độ cao mà người bên ngoài nhìn vào lại thấy dường như tất cả quá đơn giản. “Không có gì tuyệt vời hơn bóng đá, môn thể thao tưởng như đơn giản. Nhưng không có gì khó hơn bóng đá, khi làm chủ được khoảng không tuyệt vời này”, Johan Cruyff giải thích. Khoảng không đó luôn đánh lừa những đối phương, những đội bóng muốn sao chép một cách mù quáng lối chơi của cầu thủ vĩ đại nhất của bóng đá tổng lực. Từ đây có thể rút ra kết luận rằng, muốn có sự đồng điệu, sự hoán đổi vị trí và tổ chức “sự xáo trộn trong đội hình”, cần những cầu thủ đa năng, được đào tạo phù hợp với những yêu cầu của bóng đá hiện đại, vừa có thể lực dồi dào, lại vừa có kỹ thuật cao. Đó chính là bóng đá hiện đại mà ngày nay chúng ta luôn quan niệm.
Thành Nam
HLV Valery Lobanovsky (1989): “Bóng đá tổng lực lần đầu tiên được đội tuyển Hà Lan và CHLB Đức trình diễn tại World Cup 1974, những năm sau đó được bổ sung, điều chỉnh là “nguồn sống vàng”. Giờ đây nguồn sống đó được phát triển theo nhiều khuynh hướng. Tại vòng chung kết World Cup 1986 ở Mexico cho thấy, vẫn còn nhiều khoảng trống cho việc tìm kiếm các quyết định khả quan mang tính chiến lược hay chiến thuật trong khuôn khổ bóng đá tổng lực”. HLV đội tuyển Brazil - Mmario Zagallo: “Trong bóng đá hiện đại không có chỗ cho cầu thủ chỉ biết chơi ở một vị trí”. Luis Mmenotti - đội tuyển Argentina, vô địch thế giới năm 1978: “Tôi nhìn thấy trong đấu pháp của các tuyển thủ Hà Lan thứ bóng đá lý tưởng. Điều quan trọng nhất trong trận đấu này là bằng tất cả sức lực, họ đã chơi bóng đầy thích thú, hứng khởi, và trong lối đá của họ là nỗi vui mừng được thể hiện mình. Đây là thứ bóng đá mà tôi luôn hướng tới”. Hà Lan – Aargentina: 4-0 Thành phố Gelsenkirchen, sân vận động Park, trọng tài chính Bob Davidson (Scotland), 55.348 khán giả. Đội tuyển Hhà Lan: Jan Jongbloed; Ruud Krol; Wim Rijsbergen; Wim Suurbier; Arie Haan; Wim van Hanegem; Wim Jansen; Johan Neeskens; Johan Cruyff (c); Rob Rensenbrink; Johnny Rep. Ghi bàn: Johan Cruyff (10’); Ruud Krol (25’); Johnny Rep (73’) và Johan Cruijff (90’). Đội tuyển Aargentina: Daniel Carnevali; Ramon Heredia; Roberto Perfumo (c); Francisco Sa; Enrique Wolff; Carlos Squeo; Roberto Telch; Ruben Ayala; Agustin Balbuena; Rene Houseman; Hector Yazalde. |
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN