Bài 3: Khi bóng đá không được nuôi dưỡng đúng cách
Tiếp theo các số 182 & 183 (ra ngày 1/7 và 2/7), TT&VH phân tích 2 nguyên nhân cuối cùng trong số 5 nguyên nhân sâu xa dẫn đến thất bại của đội tuyển Italia ở World Cup 2010.
(TT&VH) - Tiếp theo các số 182 & 183 (ra ngày 1/7 và 2/7), TT&VH phân tích 2 nguyên nhân cuối cùng trong số 5 nguyên nhân sâu xa dẫn đến thất bại của đội tuyển Italia ở World Cup 2010.
4. Sự thực dụng giết chết tinh thần thể thao
Bạn có thất vọng không nếu đội bóng mà bạn yêu thích thắng trận derby, dù chơi cực chán trong suốt cả trận rồi được penalty ở phút cuối? Bạn có vui không nếu đội bóng mà bạn dẫn dắt thua một trận đấu quan trọng dù được khán giả đứng dậy hoan hô vì đã chơi đẹp mắt? Câu trả lời, dĩ nhiên, là không và không. Vấn đề là ở đó. Thời đại này, người ta chỉ nghĩ đến một điều duy nhất: chiến thắng, bất kể nó được sinh ra từ thứ bóng đá nào và có làm hài lòng người xem hay không. Vì thế, sự thực dụng lên ngôi. Ở một nền bóng đá vốn có truyền thống chặt chẽ như Italia, xu hướng này càng có điều kiện phát triển.
Xu hướng này ảnh hưởng thế nào đến Azzurra? Ở thời đại của những tiền vệ phòng ngự “chém đinh, chặt sắt”, cảm hứng sáng tạo trở thành thứ khó kiếm nhưng dễ chết, và vai trò của một cầu thủ dẫn dắt lối chơi cứ mờ nhạt dần. Thực tế thì những đội bóng có thành tích tốt vẫn có một “số 10”, nhưng nếu cầu thủ đó không phải là người nước ngoài, thì cũng là người mà Lippi không thể gọi. Thường thì các HLV xây dựng chiến thuật cho đội tuyển dựa trên mô hình của đội bóng thành công nhất, nhưng khi Lippi áp dụng cho Italia sơ đồ 4-2-3-1 chiến thắng của Inter, điểm mấu chốt là ông không đào đâu ra một “số 10” như Sneijder.
Một điều đáng lo ngại là sự thực dụng giờ đây còn lấn sâu cả vào giới tifosi. Mùa giải vừa qua chứng kiến lần đầu tiên trong lịch sử có một trận đấu mà toàn bộ khán giả ăn mừng bàn thắng của đội khách và reo hò sau mỗi pha sút hỏng của đội họ yêu mến. Đó là trận Lazio-Inter ở cuối mùa, khi mục tiêu duy nhất của tifosi Lazio chỉ là muốn thấy kình địch Roma chết nhục trước ngưỡng cửa Scudetto. Họ thậm chí đe dọa chính các cầu thủ Lazio vì mục đích thấp hèn của mình. Lúc ấy, đến chiến thắng cũng chẳng còn đem lại niềm vui nữa, khi tinh thần thể thao trở nên quá nhỏ bé trước sự nhỏ nhen của lòng người.
5. Cơ sở hạ tầng như ở thời đồ đá
Một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự xuống cấp của bóng đá Italia là các đội bóng phải chơi ở những sân cỏ siêu tồi tàn, bên dưới những khán đài xập xệ, trước những hệ thống máy quay cổ lỗ sĩ và thường xuyên phải bực bội ra về khi trận đấu bị hoãn vì trời bỗng nhiên đổ mưa hay tuyết. Ibrahimovic từng tâm sự “các sân cỏ Italia khiến tôi cảm thấy rùng mình”, còn HLV Ulivieri than thở: “Chúng như ở thời 100 năm trước”.
Ngoài việc ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng chuyên môn của các trận đấu, những sân cỏ hiếm khi được bảo dưỡng của Italia còn khiến khán giả sợ đến sân vì kém an toàn, khiến các cầu thủ giỏi, các thương hiệu lớn và các các đài truyền hình đại chúng quay lưng với Serie A, mà những yếu tố này liên quan trực tiếp đến lợi ích kinh tế của các đội và cả giải đấu. Một khi phải nhọc nhằn kiếm từng đồng euro, các đội bóng càng áp dụng một cách tiêu cực hơn tư duy thực dụng, càng sẵn sàng bỏ rơi lứa trẻ để tích cực mua những cầu thủ ngoại “ngon-bổ-rẻ”. Tất cả đều có ràng buộc với nhau.
Ở tầm vĩ mô, cơ sở hạ tầng thấp kém là nguyên nhân số 1 khiến Italia đại bại ở các chiến dịch đăng cai EURO 2012 và 2016. Vấn đề là, khi chính sách quốc hữu hóa các sân bóng vẫn chưa được thay đổi, đăng cai một giải đấu lớn là cách duy nhất để Italia cải thiện chất lượng cơ sở hạ tầng. Lại một vòng quẩn quanh.
* Vĩ thanh
Thực chất, hầu hết những vấn đề mà bóng đá Italia đang đối mặt cũng là những vấn nạn chung của bóng đá châu Âu nói riêng và toàn cầu nói chung gặp phải ở thế kỷ 21 này. Chỉ khác là trong khi những nước khác tìm ra được hướng khắc phục có hiệu quả, thì Italia càng lúc càng lấn sâu vào khó khăn mà chưa thể tìm được cách thoát ra.
4. Sự thực dụng giết chết tinh thần thể thao
 Sự thực dụng đang len lỏi vào các trận đấu tại Serie A - Ảnh Getty |
Xu hướng này ảnh hưởng thế nào đến Azzurra? Ở thời đại của những tiền vệ phòng ngự “chém đinh, chặt sắt”, cảm hứng sáng tạo trở thành thứ khó kiếm nhưng dễ chết, và vai trò của một cầu thủ dẫn dắt lối chơi cứ mờ nhạt dần. Thực tế thì những đội bóng có thành tích tốt vẫn có một “số 10”, nhưng nếu cầu thủ đó không phải là người nước ngoài, thì cũng là người mà Lippi không thể gọi. Thường thì các HLV xây dựng chiến thuật cho đội tuyển dựa trên mô hình của đội bóng thành công nhất, nhưng khi Lippi áp dụng cho Italia sơ đồ 4-2-3-1 chiến thắng của Inter, điểm mấu chốt là ông không đào đâu ra một “số 10” như Sneijder.
Một điều đáng lo ngại là sự thực dụng giờ đây còn lấn sâu cả vào giới tifosi. Mùa giải vừa qua chứng kiến lần đầu tiên trong lịch sử có một trận đấu mà toàn bộ khán giả ăn mừng bàn thắng của đội khách và reo hò sau mỗi pha sút hỏng của đội họ yêu mến. Đó là trận Lazio-Inter ở cuối mùa, khi mục tiêu duy nhất của tifosi Lazio chỉ là muốn thấy kình địch Roma chết nhục trước ngưỡng cửa Scudetto. Họ thậm chí đe dọa chính các cầu thủ Lazio vì mục đích thấp hèn của mình. Lúc ấy, đến chiến thắng cũng chẳng còn đem lại niềm vui nữa, khi tinh thần thể thao trở nên quá nhỏ bé trước sự nhỏ nhen của lòng người.
5. Cơ sở hạ tầng như ở thời đồ đá
Một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự xuống cấp của bóng đá Italia là các đội bóng phải chơi ở những sân cỏ siêu tồi tàn, bên dưới những khán đài xập xệ, trước những hệ thống máy quay cổ lỗ sĩ và thường xuyên phải bực bội ra về khi trận đấu bị hoãn vì trời bỗng nhiên đổ mưa hay tuyết. Ibrahimovic từng tâm sự “các sân cỏ Italia khiến tôi cảm thấy rùng mình”, còn HLV Ulivieri than thở: “Chúng như ở thời 100 năm trước”.
Ngoài việc ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng chuyên môn của các trận đấu, những sân cỏ hiếm khi được bảo dưỡng của Italia còn khiến khán giả sợ đến sân vì kém an toàn, khiến các cầu thủ giỏi, các thương hiệu lớn và các các đài truyền hình đại chúng quay lưng với Serie A, mà những yếu tố này liên quan trực tiếp đến lợi ích kinh tế của các đội và cả giải đấu. Một khi phải nhọc nhằn kiếm từng đồng euro, các đội bóng càng áp dụng một cách tiêu cực hơn tư duy thực dụng, càng sẵn sàng bỏ rơi lứa trẻ để tích cực mua những cầu thủ ngoại “ngon-bổ-rẻ”. Tất cả đều có ràng buộc với nhau.
Ở tầm vĩ mô, cơ sở hạ tầng thấp kém là nguyên nhân số 1 khiến Italia đại bại ở các chiến dịch đăng cai EURO 2012 và 2016. Vấn đề là, khi chính sách quốc hữu hóa các sân bóng vẫn chưa được thay đổi, đăng cai một giải đấu lớn là cách duy nhất để Italia cải thiện chất lượng cơ sở hạ tầng. Lại một vòng quẩn quanh.
* Vĩ thanh
Thực chất, hầu hết những vấn đề mà bóng đá Italia đang đối mặt cũng là những vấn nạn chung của bóng đá châu Âu nói riêng và toàn cầu nói chung gặp phải ở thế kỷ 21 này. Chỉ khác là trong khi những nước khác tìm ra được hướng khắc phục có hiệu quả, thì Italia càng lúc càng lấn sâu vào khó khăn mà chưa thể tìm được cách thoát ra.
B.V
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN