Thay đổi đi ông FIFA
Nước mắt lăn dài trên má, đôi tay buông thõng trên dãy ghế, vài gương mặt thẫn thờ trên khán đài và cả trên băng ghế huấn luyện. Những hình ảnh đó xuất hiện ngày càng nhiều “nhờ” sự bảo thủ của ông trùm có tên gọi mỹ miều: FIFA.
(TT&VH Cuối tuần) - Nước mắt lăn dài trên má, đôi tay buông thõng trên dãy ghế, vài gương mặt thẫn thờ trên khán đài và cả trên băng ghế huấn luyện. Những hình ảnh đó xuất hiện ngày càng nhiều “nhờ” sự bảo thủ của ông trùm có tên gọi mỹ miều: FIFA.
Bất cứ giải bóng đá nào, trọng tài cũng luôn là vấn đề để bàn tán sôi nổi, nhưng chưa bao giờ những “hung thần áo đen” lại bị phản đối kịch liệt như World Cup 2010 này. Ông Martin Hansson (người Thụy Điển) điều khiển trận đấu play-off giữa Pháp và Ireland vào tháng 11/2009 là người mở hàng khá đắt. Trong khi Henry dùng tay chơi bóng thì ông lại tập trung nhìn… lên khán đài khiến Ireland ngồi nhà xem ti vi với sự thù địch trong lòng. Điều đáng nói là Pháp sau đó chứng tỏ mình đáng bị ở nhà hơn Ireland rất nhiều. Và điều đáng buồn hơn là chính ông Hansson hiện đang có mặt tại Nam Phi để... chờ được tái lập một sai lầm tương tự.
Hàng loạt sai lầm đã xảy ra. Từ việc rút thẻ đỏ vô tội vạ đến việc công nhận những bàn thắng không hợp lệ, khiến giới cầm còi tại World Cup lần này bị ghét cay ghét đắng, bị căm thù tận xương tủy. Đỉnh điểm là trọng tài người Uruguay
- Jorge Larrionda, từ chối bàn thắng rất đẹp của Lampard khiến Anh bị người Đức vùi dập 4-1.
Hình ảnh trái bóng Jabulani chạm sau vạch vôi khung thành của Neuer gần 1m tràn ngập trên các phương tiện thông tin đại chúng, khiến chủ tịch FIFA - Sepp Blatter, buộc phải chính thức xin lỗi người Anh và người Mexico trên trang web chính thức và chia sẻ: “Tôi đã trao đổi trực tiếp với cả 2 tổ trọng tài (trong trận của Anh và Mexico) về lỗi này và đã trách cứ họ rất nhiều. Tôi cho rằng họ cũng đã hứng chịu chỉ trích nặng nề từ nhiều phía”.
Khán đài trận Argentina-Mexico dậy sóng khi màn hình trên sân chiếu chậm pha ghi bàn trong tư thế việt vị của Tevez. Ngay lập tức sau đó, FIFA cấm chiếu chậm những tình huống nhạy cảm trên các màn hình lớn đặt trong sân. Có thể hiểu những quyết định đó là do FIFA muốn tránh những sự cố đến từ khán đài (đốt pháo sáng, đập phá) hay từ đội bóng (cầu thủ bị ức chế hoặc tệ hơn là HLV bắt cầu thủ dừng trận đấu như tại VN). Nhưng việc làm lén lút này của FIFA đi ngược tiêu chí của chính tổ chức này: Minh bạch. Hình ảnh trọng tài người Ý Rosetti hội ý cùng những trợ lý đến 3 phút nhưng vẫn công nhận bàn thắng của Tevez khiến người xem thấy dường như ở đây có động cơ bí ẩn. Và nếu như có những động cơ sau lưng thì thật sự FIFA quyết định những bàn thắng mang tính chất thắng thua lén lút sau hậu trường là điều dễ hiểu.
Sau khi xem lại băng ghi hình bàn thắng của Lampard, vị trọng tài người Uruguay thốt lên: “Ôi, không, lạy Chúa tôi!”. Quả là sai lầm nghiêm trọng, nhưng bất ngờ hơn, FIFA lại không muốn khắc phục chuyện này. Có thể thấy FIFA bảo thủ thế nào khi người khác “động” đến mình. Tổ chức này chưa từng nghĩ rằng, trong khi các cầu thủ, HLV, bác sĩ, chuyên gia coi bóng đá là lẽ sống, là nghề nghiệp thì các vị trọng tài, trợ lý lại coi bóng đá là nghề tay trái. Họ là những kỹ sư, nha sĩ, kế toán, giáo viên… Họ đến với bóng đá sau khi gác qua một bên công việc của mình, họ hòa nhập vào thế giới bóng đá vì những lý do hết sức cá nhân như yêu thích hay sự tình cờ nào đó. FIFA nên làm cho đội ngũ cầm còi của mình chuyên nghiệp thì hay hơn.
Mặt khác, hiện đã có quần vợt, bóng bầu dục, bóng đá Mỹ… hơn 12 môn thể thao ứng dụng công nghệ kỹ thuật cao để giúp trọng tài có quyết định chính xác hơn trong những tình huống gây tranh cãi. Đáng tiếc là bóng đá vẫn không nằm trong số đó. Năm 2007, quần vợt đi tiên phong khi sử dụng công nghệ “Mắt diều hâu” để xác định bóng chạm phía trong hay ngoài vạch. Mỗi tay vợt có 3 quyền khiếu nại nếu nghi ngờ quyết định của trọng tài. Dù thế, quần vợt vẫn còn nguyên vẻ hấp dẫn của nó, tiền thưởng vẫn tăng vọt, người tham gia vẫn đông lên từng ngày. Nếu ông Blatter sợ sệt: “Bóng đá là môn thể thao không có lúc ngừng trừ khi bóng ra ngoài hoặc có bàn thắng, vậy nên có khả thi không khi phải ngừng lại để xem băng ghi hình như trong quần vợt?”, thì hãy nghe “Vua” Federrer
bình luận: “Một cú đánh thuận tay trúng vạch không thay đổi kết quả của trận đấu, ngược lại, một bàn thắng sẽ thay đổi toàn bộ tâm lý và chiến thuật của đội bóng”. Trong bóng rổ cũng vậy, trọng tài được xem băng ghi hình trước khi xác định cầu thủ có phạm luật hay không. Hay ở bóng đá Mỹ, những hình ảnh quay lại là cơ sở chính để trọng tài phán quyết.
Có người nhầm tưởng bóng đá là môn thể thao vua vì những tranh cãi không ngớt, nhưng đúng là họ đã nhầm. Vua là bởi vì nhiều người đam mê đến phát cuồng. Vua là bởi vì sự bất ngờ đến kinh ngạc. Vua là bởi vì nét đẹp đến mê hồn. Vua là bởi vì sự khắc nghiệt đến cùng cực. Nhưng không hề vua vì có nhiều sai lầm, vì những tranh cãi vô bổ. Nếu nói World Cup là cuộc chơi, phải chấp nhận thì cũng nhầm nốt. Cuộc chơi phải có luật của nó, bao nhiêu công sức, tiền bạc không thể bỏ sông bỏ biển chỉ bởi cái lắc đầu của người cầm cân nảy mực.
Đã đến lúc FIFA nên thay đổi. Không lẽ phải hòa vào nỗi đau của Ireland, của Anh, của Mexico thì FIFA mới thấm thía nỗi oan ức bị loại trong cuộc chơi vốn đề cao tính công minh, trung thực. Trước mỗi trận đấu, lá cờ khổng lồ Fair-play được trưng ra giữa sân bóng. Đó là lời khuyến cáo về thứ bóng đá đỉnh cao, đẹp cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Nhưng có lẽ FIFA lúc đó không nhìn lên lá cờ, họ đang loay hoay với những toan tính, những nước cờ chính trị để rồi đặt tất cả trách nhiệm quá nặng nề lên vai những con người cầm còi trên sân.
 Quyết định không chính xác của trọng tài gây ức chế cho các cầu thủ Ảnh: Getty |
Hàng loạt sai lầm đã xảy ra. Từ việc rút thẻ đỏ vô tội vạ đến việc công nhận những bàn thắng không hợp lệ, khiến giới cầm còi tại World Cup lần này bị ghét cay ghét đắng, bị căm thù tận xương tủy. Đỉnh điểm là trọng tài người Uruguay
- Jorge Larrionda, từ chối bàn thắng rất đẹp của Lampard khiến Anh bị người Đức vùi dập 4-1.
Hình ảnh trái bóng Jabulani chạm sau vạch vôi khung thành của Neuer gần 1m tràn ngập trên các phương tiện thông tin đại chúng, khiến chủ tịch FIFA - Sepp Blatter, buộc phải chính thức xin lỗi người Anh và người Mexico trên trang web chính thức và chia sẻ: “Tôi đã trao đổi trực tiếp với cả 2 tổ trọng tài (trong trận của Anh và Mexico) về lỗi này và đã trách cứ họ rất nhiều. Tôi cho rằng họ cũng đã hứng chịu chỉ trích nặng nề từ nhiều phía”.
Khán đài trận Argentina-Mexico dậy sóng khi màn hình trên sân chiếu chậm pha ghi bàn trong tư thế việt vị của Tevez. Ngay lập tức sau đó, FIFA cấm chiếu chậm những tình huống nhạy cảm trên các màn hình lớn đặt trong sân. Có thể hiểu những quyết định đó là do FIFA muốn tránh những sự cố đến từ khán đài (đốt pháo sáng, đập phá) hay từ đội bóng (cầu thủ bị ức chế hoặc tệ hơn là HLV bắt cầu thủ dừng trận đấu như tại VN). Nhưng việc làm lén lút này của FIFA đi ngược tiêu chí của chính tổ chức này: Minh bạch. Hình ảnh trọng tài người Ý Rosetti hội ý cùng những trợ lý đến 3 phút nhưng vẫn công nhận bàn thắng của Tevez khiến người xem thấy dường như ở đây có động cơ bí ẩn. Và nếu như có những động cơ sau lưng thì thật sự FIFA quyết định những bàn thắng mang tính chất thắng thua lén lút sau hậu trường là điều dễ hiểu.
Sau khi xem lại băng ghi hình bàn thắng của Lampard, vị trọng tài người Uruguay thốt lên: “Ôi, không, lạy Chúa tôi!”. Quả là sai lầm nghiêm trọng, nhưng bất ngờ hơn, FIFA lại không muốn khắc phục chuyện này. Có thể thấy FIFA bảo thủ thế nào khi người khác “động” đến mình. Tổ chức này chưa từng nghĩ rằng, trong khi các cầu thủ, HLV, bác sĩ, chuyên gia coi bóng đá là lẽ sống, là nghề nghiệp thì các vị trọng tài, trợ lý lại coi bóng đá là nghề tay trái. Họ là những kỹ sư, nha sĩ, kế toán, giáo viên… Họ đến với bóng đá sau khi gác qua một bên công việc của mình, họ hòa nhập vào thế giới bóng đá vì những lý do hết sức cá nhân như yêu thích hay sự tình cờ nào đó. FIFA nên làm cho đội ngũ cầm còi của mình chuyên nghiệp thì hay hơn.
Mặt khác, hiện đã có quần vợt, bóng bầu dục, bóng đá Mỹ… hơn 12 môn thể thao ứng dụng công nghệ kỹ thuật cao để giúp trọng tài có quyết định chính xác hơn trong những tình huống gây tranh cãi. Đáng tiếc là bóng đá vẫn không nằm trong số đó. Năm 2007, quần vợt đi tiên phong khi sử dụng công nghệ “Mắt diều hâu” để xác định bóng chạm phía trong hay ngoài vạch. Mỗi tay vợt có 3 quyền khiếu nại nếu nghi ngờ quyết định của trọng tài. Dù thế, quần vợt vẫn còn nguyên vẻ hấp dẫn của nó, tiền thưởng vẫn tăng vọt, người tham gia vẫn đông lên từng ngày. Nếu ông Blatter sợ sệt: “Bóng đá là môn thể thao không có lúc ngừng trừ khi bóng ra ngoài hoặc có bàn thắng, vậy nên có khả thi không khi phải ngừng lại để xem băng ghi hình như trong quần vợt?”, thì hãy nghe “Vua” Federrer
bình luận: “Một cú đánh thuận tay trúng vạch không thay đổi kết quả của trận đấu, ngược lại, một bàn thắng sẽ thay đổi toàn bộ tâm lý và chiến thuật của đội bóng”. Trong bóng rổ cũng vậy, trọng tài được xem băng ghi hình trước khi xác định cầu thủ có phạm luật hay không. Hay ở bóng đá Mỹ, những hình ảnh quay lại là cơ sở chính để trọng tài phán quyết.
Có người nhầm tưởng bóng đá là môn thể thao vua vì những tranh cãi không ngớt, nhưng đúng là họ đã nhầm. Vua là bởi vì nhiều người đam mê đến phát cuồng. Vua là bởi vì sự bất ngờ đến kinh ngạc. Vua là bởi vì nét đẹp đến mê hồn. Vua là bởi vì sự khắc nghiệt đến cùng cực. Nhưng không hề vua vì có nhiều sai lầm, vì những tranh cãi vô bổ. Nếu nói World Cup là cuộc chơi, phải chấp nhận thì cũng nhầm nốt. Cuộc chơi phải có luật của nó, bao nhiêu công sức, tiền bạc không thể bỏ sông bỏ biển chỉ bởi cái lắc đầu của người cầm cân nảy mực.
Đã đến lúc FIFA nên thay đổi. Không lẽ phải hòa vào nỗi đau của Ireland, của Anh, của Mexico thì FIFA mới thấm thía nỗi oan ức bị loại trong cuộc chơi vốn đề cao tính công minh, trung thực. Trước mỗi trận đấu, lá cờ khổng lồ Fair-play được trưng ra giữa sân bóng. Đó là lời khuyến cáo về thứ bóng đá đỉnh cao, đẹp cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Nhưng có lẽ FIFA lúc đó không nhìn lên lá cờ, họ đang loay hoay với những toan tính, những nước cờ chính trị để rồi đặt tất cả trách nhiệm quá nặng nề lên vai những con người cầm còi trên sân.
|
Chủ tịch FIFA Blatter: “Thật không hợp lý nếu chúng ta không đưa việc áp dụng kỹ thuật goal-line (công nghệ kiểm soát vạch cầu môn) ra thảo luận trong phiên họp Hiệp hội Bóng đá quốc tế (IFA) vào tháng 7 tới sau những bài học trong World Cup này. Riêng cá nhân tôi rất lấy làm hối tiếc khi xem lại băng ghi hình các lỗi của trọng tài, nhưng đó không phải là những lỗi quá nặng đến mức dừng cuộc tranh tài đang diễn ra”. Một số sai lầm nghiêm trọng của trọng tài qua các kì World Cup: Trọng tài (TT) Graham Poll: Croatia - Australia (2006): Trong trận hòa 2-2 giữa Croatiavà Australia, TT người Anh đã rút chiếc thẻ vàng thứ 2 cho hậu vệ Josip Simunic (Croatia) nhưng lại không đuổi anh này ra khỏi sân. Gamal Ghandour: Hàn Quốc - Tây Ban Nha (TBN-2002): TT Gamal Ghandour mắc hai sai lầm nghiêm trọng trong trận đấu này khi từ chối cả hai bàn thắng của TBN. Ở tình huống đầu tiên, ông đã tưởng tượng ra một pha phạm lỗi của Ivan Helguera để từ chối bàn thắng từ một pha sút phạt, còn sau đó, bàn thắng bằng đầu của Fernando Morientes không được tính vì vị TT người Ai Cập này cho rằng, pha tạt bóng của Joaquin được thực hiện khi bóng đã ở ngoài sân. Edgardo Codesal: CHLB Đức - Argentina (1990): Vào những phút cuối, tiền đạo Rudi Voller (Đức) đã “ngã” rất đẹp trong vòng cấm. TT đã bị đánh lừa khi quyết định cho Đức được hưởng một quả penalty, giúp đội bóng này lần thứ 3 lên ngôi vô địch. Chris Bambridge: Brazil - TBN (1986): Khi tỉ số đang là 0-0, tiền vệ Michel của TBN đã ghi bàn vào lưới Brazil ở khoảng cách rất gần, nhưng TT Chris Bambridge không công nhận vì cho rằng bóng chưa lăn qua vạch cầu môn. Ali Bin Nasser: Argentina - Anh (1986): Maradona ghi bàn bằng “Bàn tay của Chúa”, nhưng TT Ali Bin Nasser lại công nhận bàn thắng. |
Kim Chao
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN