Philippines: Kinh hoàng sống trên mộ táng
Tình cảnh đất chật người đông do làn sóng di cư của dân nghèo nông thôn tới thành thị ở Philippines khiến cho nước này xuất hiện những khu dân cư đặc biệt - nơi người sống ở chung với người chết.
(TT&VH) - Tình cảnh đất chật người đông do làn sóng di cư của dân nghèo nông thôn tới thành thị ở Philippines khiến cho nước này xuất hiện những khu dân cư đặc biệt - nơi người sống ở chung với người chết.
Dựng nhà, ăn ở, sinh hoạt trên mộ
Ngôi nhà của Emmalyn Ramos có tầm nhìn tuyệt vời, trông rõ khung cảnh mờ ảo của thủ đô Manila nằm phía xa xa. Đó sẽ là nơi không thể hoàn hảo hơn để sống, nếu như bạn không ngại việc những mảnh xương người nằm rải rác bên ngoài cửa nhà Ramos. Cư dân nghèo phải sống chung với người chết trong một nghĩa trang ở quận Navotas nằm ở phía Bắc Manila, một trong những khu vực có mật độ dân cư đông nhất thế giới, chỉ đứng sau một vài thành phố Ấn Độ.
“Chúng tôi cũng muốn sống ở nơi khác” - Ramos, bà mẹ 20 tuổi, cho hãng tin AFP biết khi chị cho hai đứa con ăn bên trong một ngôi lều tồi tàn làm từ các tấm nhựa, tre trúc và chút gỗ - “Nhưng chúng tôi sinh ra ở đây và lớn lên tại đây. Tôi không nghĩ chúng tôi có thể rời khỏi đây”
Lều của Ramos trông cũng giống nhiều gian nhà tạm khác, được dựng trên các ngôi mộ đã được xây kiên cố. Bản thân những ngôi mộ này cũng chồng lên nhau như các container chở hàng, tại khu nghĩa địa với lượng người được mai táng đông đúc không kém cộng đồng người sống. Ramos và đại gia đình 12 người của cô, cộng thêm người bạn trai thất nghiệp, là một trong số 600 hộ đang sinh hoạt tại khu nghĩa địa. Cộng đồng này có cái tên gọi không thể trớ trêu hơn là Bagong Silang (Mới chào đời).
Theo giáo viên Juliet Verzosa, người vẫn giúp đỡ cộng đồng Bagong Silang trong nhiều năm qua, đa số người dân sống tại đây đều đã di cư từ đảo Samar, một trong những khu vực nghèo nhất nước, với trình độ dân trí rất thấp. Họ kiếm sống bằng các công việc tay chân nặng nhọc tại cảng Navotas, tại các khu chợ của thành phố, hoặc đi đánh cá bằng thuyền nhỏ.
Cư dân của nghĩa địa ăn, ngủ, nấu nướng, tắm giặt, vui chơi ngay trên các ngôi mộ. Cuộc sống của họ có thể khiến những người ngoài kinh hãi nếu mới nhìn thoáng qua. Cả khu dân cư này không có nhà vệ sinh hoặc đường cấp nước. Rác rưởi chất đầy dọc theo các ngôi mộ, khiến khu vực này đầy dán. Ban đêm lũ dán bò ra ngoài “diễu hành”, chen nhau nhung nhúc khắp nghĩa địa.
Cuộc sống của cư dân trong nghĩa địa dù sao vẫn chưa ở mức bi đát. Khi mặt trời buông xuống, những người đàn ông cởi trần chơi bóng rổ hoặc hát karaoke với nhau trong khi những đứa trẻ trèo lên các ngôi mộ cao để thả diều. “Đôi khi bọn trẻ còn đùa nghịch cả với những chiếc đầu lâu” - Ramos kể.
Và dù Ramos tin rằng không có một con ma nào trong nghĩa địa, em trai của cô, Marcelo, 16 tuổi, lại cười và khẳng định điều ngược lại. “Nhưng chẳng có gì phải lo cả” - cậu bé hùng hồn - “Nếu một con ma tìm tới, chúng tôi sẽ chửi bới để nó bỏ đi”. Theo Marcelo, ngoài ma cộng đồng dân cư ở đây còn phải đương đầu với “aswang” hay những mụ phù thủy hút máu người. Cậu bé khăng khăng rằng “aswang” đã có lần cắn vào một đứa cháu của mình.
Người chết cũng phải “nhường mộ” cho nhau
Không chỉ người sống mới phải chịu cảnh khổ ải mà người chết cũng chẳng khá khẩm hơn. Do thiếu không gian trong nghĩa địa, các thi thể cũ thường bị đào khỏi mộ để nhường chỗ cho người mới chết. Mỗi lần mộ cũ bị khai quật, những mảnh xương bốc mùi lại bị vứt đầy trong nghĩa địa hoặc chất vào các bao tải rồi để cạnh những ngôi mộ.
Jerry Doringo, phát ngôn viên chính quyền thành phố Navotas cho biết, cư dân địa phương được chôn cất miễn phí khi họ qua đời. Nhưng mỗi người chết chỉ được ở lại trong nghĩa địa khoảng 5 năm. “Sau thời gian đó, họ phải ra đi để nhường chỗ cho những người mới chết” - ông Doringo nói.
Ở một quốc gia có 1/3 dân số sống với thu nhập thấp khoảng 1 USD/ngày hoặc thấp hơn như tại Philippines, hàng triệu người nghèo vẫn phải sống trong các khu dân cư tạm bợ như Bagong Silang. Có những cá nhân không được may mắn như cộng đồng của Ramos bởi các ngôi nhà mỏng mảnh của họ phải đặt nền móng trên đầm lầy, dưới cầu hoặc trên các kênh nước thải bốc mùi hôi thối.
Còn với các quan chức như Doringo, Novotas không phải là thành phố duy nhất với nghĩa trang đầy những người tới sống bất hợp pháp. Ông cho biết chính quyền thành phố đã mua một mảnh đất ở phía Nam Manila nhằm giải quyết một phần vấn nạn dân sống trong khu ổ chuột của Navotas. Tuy nhiên, ông thừa nhận rằng khu đất mới mua này có thể không đủ chỗ cho toàn bộ cư dân hiện nay của Bagong Silang. Bản thân người dân Bagong Silang, vốn đã quen sống ở Navotas, cũng ngần ngại không thích di chuyển tới một địa điểm mới quá xa thành phố cảng, nơi việc làm khó kiếm hơn nhiều.
Trong ngày phóng viên AFP tới thăm Bagong Silang, Rosita Pontanes vẫn còn đau buồn vì vừa mất mẹ. Chị thắp nến trước ngôi mộ mới đắp, trong để thi hài người mẹ thân thương. Khi được hỏi, Pontanes cho biết chị không bực tức trước sự hiện diện của những người sống bất hợp pháp tại nghĩa trang và những hành động thiếu tôn kính của họ với người đã khuất. “Mẹ tôi sẽ hiểu cho chuyện này” - Pontanes nói - “Họ đáng được thương xót bởi họ cũng chẳng còn nơi nào để tìm tới sống”. Điều Pontanes lo lắng nhất là người mẹ thân yêu của chị sẽ được yên nghỉ tại nghĩa trang trong mấy năm trời, trước khi bị người ta đào lên để nhường chỗ cho kẻ khác.
Dựng nhà, ăn ở, sinh hoạt trên mộ
Ngôi nhà của Emmalyn Ramos có tầm nhìn tuyệt vời, trông rõ khung cảnh mờ ảo của thủ đô Manila nằm phía xa xa. Đó sẽ là nơi không thể hoàn hảo hơn để sống, nếu như bạn không ngại việc những mảnh xương người nằm rải rác bên ngoài cửa nhà Ramos. Cư dân nghèo phải sống chung với người chết trong một nghĩa trang ở quận Navotas nằm ở phía Bắc Manila, một trong những khu vực có mật độ dân cư đông nhất thế giới, chỉ đứng sau một vài thành phố Ấn Độ.
Người dân chơi cờ trên ngôi mộ
Lều của Ramos trông cũng giống nhiều gian nhà tạm khác, được dựng trên các ngôi mộ đã được xây kiên cố. Bản thân những ngôi mộ này cũng chồng lên nhau như các container chở hàng, tại khu nghĩa địa với lượng người được mai táng đông đúc không kém cộng đồng người sống. Ramos và đại gia đình 12 người của cô, cộng thêm người bạn trai thất nghiệp, là một trong số 600 hộ đang sinh hoạt tại khu nghĩa địa. Cộng đồng này có cái tên gọi không thể trớ trêu hơn là Bagong Silang (Mới chào đời).
Theo giáo viên Juliet Verzosa, người vẫn giúp đỡ cộng đồng Bagong Silang trong nhiều năm qua, đa số người dân sống tại đây đều đã di cư từ đảo Samar, một trong những khu vực nghèo nhất nước, với trình độ dân trí rất thấp. Họ kiếm sống bằng các công việc tay chân nặng nhọc tại cảng Navotas, tại các khu chợ của thành phố, hoặc đi đánh cá bằng thuyền nhỏ.
Cư dân của nghĩa địa ăn, ngủ, nấu nướng, tắm giặt, vui chơi ngay trên các ngôi mộ. Cuộc sống của họ có thể khiến những người ngoài kinh hãi nếu mới nhìn thoáng qua. Cả khu dân cư này không có nhà vệ sinh hoặc đường cấp nước. Rác rưởi chất đầy dọc theo các ngôi mộ, khiến khu vực này đầy dán. Ban đêm lũ dán bò ra ngoài “diễu hành”, chen nhau nhung nhúc khắp nghĩa địa.
Cuộc sống của cư dân trong nghĩa địa dù sao vẫn chưa ở mức bi đát. Khi mặt trời buông xuống, những người đàn ông cởi trần chơi bóng rổ hoặc hát karaoke với nhau trong khi những đứa trẻ trèo lên các ngôi mộ cao để thả diều. “Đôi khi bọn trẻ còn đùa nghịch cả với những chiếc đầu lâu” - Ramos kể.
Và dù Ramos tin rằng không có một con ma nào trong nghĩa địa, em trai của cô, Marcelo, 16 tuổi, lại cười và khẳng định điều ngược lại. “Nhưng chẳng có gì phải lo cả” - cậu bé hùng hồn - “Nếu một con ma tìm tới, chúng tôi sẽ chửi bới để nó bỏ đi”. Theo Marcelo, ngoài ma cộng đồng dân cư ở đây còn phải đương đầu với “aswang” hay những mụ phù thủy hút máu người. Cậu bé khăng khăng rằng “aswang” đã có lần cắn vào một đứa cháu của mình.
Những căn lều của cư dân Bagong Silang đặt ngay trên các ngôi mộ
Không chỉ người sống mới phải chịu cảnh khổ ải mà người chết cũng chẳng khá khẩm hơn. Do thiếu không gian trong nghĩa địa, các thi thể cũ thường bị đào khỏi mộ để nhường chỗ cho người mới chết. Mỗi lần mộ cũ bị khai quật, những mảnh xương bốc mùi lại bị vứt đầy trong nghĩa địa hoặc chất vào các bao tải rồi để cạnh những ngôi mộ.
Jerry Doringo, phát ngôn viên chính quyền thành phố Navotas cho biết, cư dân địa phương được chôn cất miễn phí khi họ qua đời. Nhưng mỗi người chết chỉ được ở lại trong nghĩa địa khoảng 5 năm. “Sau thời gian đó, họ phải ra đi để nhường chỗ cho những người mới chết” - ông Doringo nói.
Ở một quốc gia có 1/3 dân số sống với thu nhập thấp khoảng 1 USD/ngày hoặc thấp hơn như tại Philippines, hàng triệu người nghèo vẫn phải sống trong các khu dân cư tạm bợ như Bagong Silang. Có những cá nhân không được may mắn như cộng đồng của Ramos bởi các ngôi nhà mỏng mảnh của họ phải đặt nền móng trên đầm lầy, dưới cầu hoặc trên các kênh nước thải bốc mùi hôi thối.
Còn với các quan chức như Doringo, Novotas không phải là thành phố duy nhất với nghĩa trang đầy những người tới sống bất hợp pháp. Ông cho biết chính quyền thành phố đã mua một mảnh đất ở phía Nam Manila nhằm giải quyết một phần vấn nạn dân sống trong khu ổ chuột của Navotas. Tuy nhiên, ông thừa nhận rằng khu đất mới mua này có thể không đủ chỗ cho toàn bộ cư dân hiện nay của Bagong Silang. Bản thân người dân Bagong Silang, vốn đã quen sống ở Navotas, cũng ngần ngại không thích di chuyển tới một địa điểm mới quá xa thành phố cảng, nơi việc làm khó kiếm hơn nhiều.
Trong ngày phóng viên AFP tới thăm Bagong Silang, Rosita Pontanes vẫn còn đau buồn vì vừa mất mẹ. Chị thắp nến trước ngôi mộ mới đắp, trong để thi hài người mẹ thân thương. Khi được hỏi, Pontanes cho biết chị không bực tức trước sự hiện diện của những người sống bất hợp pháp tại nghĩa trang và những hành động thiếu tôn kính của họ với người đã khuất. “Mẹ tôi sẽ hiểu cho chuyện này” - Pontanes nói - “Họ đáng được thương xót bởi họ cũng chẳng còn nơi nào để tìm tới sống”. Điều Pontanes lo lắng nhất là người mẹ thân yêu của chị sẽ được yên nghỉ tại nghĩa trang trong mấy năm trời, trước khi bị người ta đào lên để nhường chỗ cho kẻ khác.
Tường Linh
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN