Từ chối thiên đường
Giới trẻ Nhật, những người được xem là tiêu xài “khủng” nhất thế giới mà phải cân nhắc mua sắm thì đó là một tín hiệu rất buồn cho hàng hiệu. Khu Ginza (Tokyo) từng được xem là thiên đường thời trang đã phải "hạ mình" bán hàng giá rẻ.
(TT&VH Cuối tuần) Khu Ginza (Tokyo) từng được xem là kẻ đã lôi thiên đường thời trang từ đại lộ Champs-Elysees (Paris) hay Fifth Avenue (New York) sang phương Đông. Còn người tiêu dùng Nhật là những kẻ khát hàng hiệu bậc nhất thế giới. Nhưng mọi sự đang bắt đầu thay đổi từ khi giới trẻ Nhật bắt đầu từ chối thiên đường...
Đầu tháng Sáu năm nay, hãng thời trang Forever 21 chuẩn bị khai trương tại siêu thị đẹp nhất và cao cấp nhất khu Ginza, Matsuzakaya, tại vị trí trước đây vốn do Gucci ngự trị, gồm 5 tầng lầu, màu sắc bắt mắt và lượng khách đẹp như mơ. Nhưng nay, giá của một chiếc váy đẹp nhất hiệu Forever 21 chỉ là 17 USD, rẻ hơn vài trăm lần so với hàng Gucci. Gucci đã cuốn lui, giờ là thời điểm của thời trang nhanh-rẻ (fast fashion).
Sẽ rất ngạc nhiên khi biết rằng mới chỉ vài năm trước, giới trẻ Nhật sẵn sàng thức dậy lúc 4 giờ sáng, xếp hàng dài chờ Versace mở cửa để mua một chiếc túi xách vừa ra lò với giá không dưới 3.000 USD. Versace tượng trưng cho một thứ quyền lực thời trang ở Nhật, cho dòng hàng đồ hiệu cao cấp được giới trẻ Nhật ưa thích. Thành công ở Nhật có nghĩa đảm bảo được hai thứ: Danh tiếng và Lợi nhuận. Nhưng sau 30 năm, giống như Gucci, Versace cũng lặng lẽ rút lui không kèn không trống vì không còn được giới trẻ nước này mê đắm như ngày xưa.
Tokyo không còn là thiên đường
Cách đây không lâu, nhiều người Nhật đã mua dưa hấu với giá 100 USD/quả, túi xách giá trên 1.000 USD/cái, váy thời trang cả 10.000 USD/chiếc. Chính vì thế Nhật Bản, với Tokyo là đại diện, được coi như nước duy nhất trên thế giới mà hàng xa xỉ được coi là thị trường đại chúng.
Lối sống văn hóa của giới trẻ Nhật thường quay theo hai chủ đề chính: Ăn mặc và Nghe nhìn. Thị trường Nhật luôn là một thứ hấp lực mà bất cứ hãng thời trang danh tiếng, nhóm nhạc Tây phương hay các bộ phim bom tấn không bao giờ dám bỏ qua. Một bộ phim thành công ở Nhật đủ sức đưa một diễn viên thành sao thế giới, một nhóm nhạc vô danh nhưng được giới trẻ Nhật ưa thích thì băng đĩa của họ được tiêu thụ ở đây đủ đảm bảo cho họ một cuộc sống xa hoa… Nhưng nay, dưới áp lực vẫn đang diễn ra của khủng hoảng kinh tế, những điều này đang bị biến dạng. Nước Nhật đã trải qua nhiều trào khủng hoảng kinh tế nhưng chưa bao giờ, đặc biệt là giới trẻ, lại phải thắt lưng buộc bụng như hiện nay. Giới trẻ Nhật, những người được xem là tiêu xài “khủng” nhất thế giới mà phải cân nhắc mua sắm thì đó là một tín hiệu rất buồn cho hàng hiệu.
Gia nhập thị trường Nhật Bản vào năm 1981, Versace là thương hiệu thời trang cao cấp gần đây nhất quyết định rời bỏ hoặc thu hẹp hoạt động tại nước này. Vào tháng Mười hai năm ngoái, Louis Vuitton tuyên bố hủy bỏ kế hoạch mở cửa hiệu mới tại thiên đường mua sắm Ginza ở Tokyo. Cũng mới đây, Chanel đã đóng cửa cửa hàng tại Osaka, Hugo Boss đã treo bảng ngưng hoạt động tại khu Aoyama ở Tokyo. Năm ngoái doanh số của Versace tại Nhật Bản là 1,6 tỷ Yên, so với mức 4,1 tỷ Yên cách đó 4 năm.
Từng năm một, doanh thu thị trường thời trang đồ hiệu nhập khẩu của Nhật Bản đã giảm trung bình 10% còn 1.060 tỷ Yên (tương đương 11,9 tỷ USD). Viện Nghiên cứu Yano dự báo, mức doanh thu trên còn có thể giảm xuống mức 992,7 tỷ Yên trong năm nay, so với mức 1.900 tỷ Yên vào năm 1996.
“Tokyo đang đánh mất dần danh tiếng”, ông Noki Iizuka, chuyên gia kinh tế cao cấp của công ty Mizuho Securities, nhận xét. Ngay đến phụ nữ Nhật dường như cũng đã từ bỏ sự cuồng nhiệt đối với những sản phẩm thời trang cao cấp. Trong năm 2008, lượng tiêu thụ của Luis Vuitton tại Nhật đã giảm 10%. Rất nhiều nhãn hiệu thời trang cao cấp do vậy đã sớm tung ra các chiêu giảm giá và tiếp thị khuyến mại.
Giá rẻ lên ngôi, hàng hiệu gặp khó
Trong 7 năm hoạt động ở Nhật, tập đoàn bán lẻ Wal-Mart của Mỹ chưa từng có lãi. Nhưng từ tháng Mười một năm ngoái, doanh số của Seiyu liên tục tăng mỗi tháng. Năm nay, nhà bán lẻ này hy vọng sẽ có được lợi nhuận.
Không chỉ Seiyu mà gần như các nhà bán lẻ hàng giá rẻ đều công bố doanh thu tăng, có vài trường hợp tăng trưởng lên đến hai chữ số. Đổi lại, các cửa hàng xa xỉ phẩm, từng thống trị ở đây, đang lao đao.
Xu hướng xài hàng “bình dân” bùng nổ đã giúp Hanjiro, chuỗi cửa hàng chuyên bán hàng “thời trang second-hand”, liên tục mở chi nhánh, lên đến 19 cửa hàng hiện tại, so với chỉ một trong năm 1992. Khi Hanjiro khai trương một cửa hàng mới tại Saitama vào tháng Tư năm ngoái, khoảng 1.000 cô cậu đã chầu chực xếp hàng để mua những cái “áo thun thời trang” giá chỉ 290 yen (hơn 3 USD). Tương tự, nhiều thanh niên cũng vào Wal-Mart để mua bộ vest giá chỉ 86 USD. Quả là một sự thay đổi ngoạn mục trong hành vi tiêu dùng của người Nhật. Với những người thức thời và biết “liệu cơm gắp mắm” như Chie Kawano, người nói rằng “giá bây giờ là ưu tiên số một của tôi khi đi mua sắm”, những đôi giày đề bảng 3.500 USD tại một cửa hàng bóng lộn ở phố thời trang cao cấp Kotto Dori là thứ đã đi vào dĩ vãng. “Có khùng mới mua đôi giày với giá như thế vào thời buổi này” - Chie Kawano nói.
Nữ sinh viên 20 tuổi của đại học Tokyo Masa Aki Risa cho hay: “Tôi không có hứng thú tiêu những món tiền lớn. Tôi thấy cuộc sống đơn giản chút cũng tốt”. Những thanh niên vốn thích theo mốt ngày nay cũng buộc phải lưu ý kỹ hơn trước giá tiền. Khu mua bán đắt nhất của Tokyo, Ginza giờ cũng đã bắt đầu xuất hiện những “thương hiệu bình dân”. Thương hiệu đồ trang sức giá rẻ H&M của Thụy Điển đã lần lượt mở cửa hàng tại Ginza và Harajuku. Một nữ nhân viên văn phòng làm việc tại Tokyo thường tới đây mua sắm cho hay: “Trước đây chúng tôi thường tìm tới những thương hiệu cao cấp danh tiếng. Nhưng gần đây thì thấy rằng, một số thiết kế của các thương hiệu đại chúng hơn cũng rất thời trang. Cũng do có liên quan tới tình hình kinh tế kém khởi sắc, cho dù chạy theo mốt cũng phải lưu ý tới giá cả”.
Cũng theo xu hướng chuỗi cửa hàng thời trang bình dân còn có Gap của Mỹ, Zara của Tây Ban Nha và Uniqlo của Nhật. Những sản phẩm của các cửa hàng này đều mới lạ nhưng giá cả lại bình dân, rất được giới trẻ Nhật ưa chuộng.
Trong những năm 1970, 1980 và ngay cả khi nền kinh tế trì trệ trong suốt những năm 90 của thế kỷ 20, nhiều người tiêu dùng Nhật đã bỏ ra những khoản tiền khổng lồ để mua túi xách Louis Vuitton, khăn quàng cổ Hermès cho dù có phải hy sinh các kỳ nghỉ, các chuyến du lịch, thậm chí giảm cả tiền ăn uống và thuê nhà. Thế nhưng, giờ đây, theo báo cáo của Công ty tư vấn McKinsey thì thị trường hàng cao cấp Nhật Bản với trị giá khoảng 15 - 20 tỉ USD Mỹ, là một trong những thị trường bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu.
Các nhà phân tích, nhà kinh tế và người tiêu dùng đều cho rằng sự thay đổi xu hướng tiêu dùng của người Nhật không phải là hiện tượng nhất thời mà sẽ kéo dài. Kéo dài bao lâu và thước đo tình yêu hàng hiệu của giới trẻ Nhật sẽ xoay chuyển thế nào thì các nhà kinh doanh hàng hiệu chỉ còn biết đợi chờ một cơ may trở lại mà thôi.
Đầu tháng Sáu năm nay, hãng thời trang Forever 21 chuẩn bị khai trương tại siêu thị đẹp nhất và cao cấp nhất khu Ginza, Matsuzakaya, tại vị trí trước đây vốn do Gucci ngự trị, gồm 5 tầng lầu, màu sắc bắt mắt và lượng khách đẹp như mơ. Nhưng nay, giá của một chiếc váy đẹp nhất hiệu Forever 21 chỉ là 17 USD, rẻ hơn vài trăm lần so với hàng Gucci. Gucci đã cuốn lui, giờ là thời điểm của thời trang nhanh-rẻ (fast fashion).
Tokyo không còn là thiên đường
Cách đây không lâu, nhiều người Nhật đã mua dưa hấu với giá 100 USD/quả, túi xách giá trên 1.000 USD/cái, váy thời trang cả 10.000 USD/chiếc. Chính vì thế Nhật Bản, với Tokyo là đại diện, được coi như nước duy nhất trên thế giới mà hàng xa xỉ được coi là thị trường đại chúng.
Lối sống văn hóa của giới trẻ Nhật thường quay theo hai chủ đề chính: Ăn mặc và Nghe nhìn. Thị trường Nhật luôn là một thứ hấp lực mà bất cứ hãng thời trang danh tiếng, nhóm nhạc Tây phương hay các bộ phim bom tấn không bao giờ dám bỏ qua. Một bộ phim thành công ở Nhật đủ sức đưa một diễn viên thành sao thế giới, một nhóm nhạc vô danh nhưng được giới trẻ Nhật ưa thích thì băng đĩa của họ được tiêu thụ ở đây đủ đảm bảo cho họ một cuộc sống xa hoa… Nhưng nay, dưới áp lực vẫn đang diễn ra của khủng hoảng kinh tế, những điều này đang bị biến dạng. Nước Nhật đã trải qua nhiều trào khủng hoảng kinh tế nhưng chưa bao giờ, đặc biệt là giới trẻ, lại phải thắt lưng buộc bụng như hiện nay. Giới trẻ Nhật, những người được xem là tiêu xài “khủng” nhất thế giới mà phải cân nhắc mua sắm thì đó là một tín hiệu rất buồn cho hàng hiệu.
Nhiều nhãn hàng thời trang cao cấp ở Nhật cũng long đong khi ít người ghé thăm
Từng năm một, doanh thu thị trường thời trang đồ hiệu nhập khẩu của Nhật Bản đã giảm trung bình 10% còn 1.060 tỷ Yên (tương đương 11,9 tỷ USD). Viện Nghiên cứu Yano dự báo, mức doanh thu trên còn có thể giảm xuống mức 992,7 tỷ Yên trong năm nay, so với mức 1.900 tỷ Yên vào năm 1996.
“Tokyo đang đánh mất dần danh tiếng”, ông Noki Iizuka, chuyên gia kinh tế cao cấp của công ty Mizuho Securities, nhận xét. Ngay đến phụ nữ Nhật dường như cũng đã từ bỏ sự cuồng nhiệt đối với những sản phẩm thời trang cao cấp. Trong năm 2008, lượng tiêu thụ của Luis Vuitton tại Nhật đã giảm 10%. Rất nhiều nhãn hiệu thời trang cao cấp do vậy đã sớm tung ra các chiêu giảm giá và tiếp thị khuyến mại.
Giá rẻ lên ngôi, hàng hiệu gặp khó
Trong 7 năm hoạt động ở Nhật, tập đoàn bán lẻ Wal-Mart của Mỹ chưa từng có lãi. Nhưng từ tháng Mười một năm ngoái, doanh số của Seiyu liên tục tăng mỗi tháng. Năm nay, nhà bán lẻ này hy vọng sẽ có được lợi nhuận.
Không chỉ Seiyu mà gần như các nhà bán lẻ hàng giá rẻ đều công bố doanh thu tăng, có vài trường hợp tăng trưởng lên đến hai chữ số. Đổi lại, các cửa hàng xa xỉ phẩm, từng thống trị ở đây, đang lao đao.
Louis Vuitton không còn là lựa chọn thời trang hàng đầu của giới trẻ Nhật
Nữ sinh viên 20 tuổi của đại học Tokyo Masa Aki Risa cho hay: “Tôi không có hứng thú tiêu những món tiền lớn. Tôi thấy cuộc sống đơn giản chút cũng tốt”. Những thanh niên vốn thích theo mốt ngày nay cũng buộc phải lưu ý kỹ hơn trước giá tiền. Khu mua bán đắt nhất của Tokyo, Ginza giờ cũng đã bắt đầu xuất hiện những “thương hiệu bình dân”. Thương hiệu đồ trang sức giá rẻ H&M của Thụy Điển đã lần lượt mở cửa hàng tại Ginza và Harajuku. Một nữ nhân viên văn phòng làm việc tại Tokyo thường tới đây mua sắm cho hay: “Trước đây chúng tôi thường tìm tới những thương hiệu cao cấp danh tiếng. Nhưng gần đây thì thấy rằng, một số thiết kế của các thương hiệu đại chúng hơn cũng rất thời trang. Cũng do có liên quan tới tình hình kinh tế kém khởi sắc, cho dù chạy theo mốt cũng phải lưu ý tới giá cả”.
Cũng theo xu hướng chuỗi cửa hàng thời trang bình dân còn có Gap của Mỹ, Zara của Tây Ban Nha và Uniqlo của Nhật. Những sản phẩm của các cửa hàng này đều mới lạ nhưng giá cả lại bình dân, rất được giới trẻ Nhật ưa chuộng.
Trong những năm 1970, 1980 và ngay cả khi nền kinh tế trì trệ trong suốt những năm 90 của thế kỷ 20, nhiều người tiêu dùng Nhật đã bỏ ra những khoản tiền khổng lồ để mua túi xách Louis Vuitton, khăn quàng cổ Hermès cho dù có phải hy sinh các kỳ nghỉ, các chuyến du lịch, thậm chí giảm cả tiền ăn uống và thuê nhà. Thế nhưng, giờ đây, theo báo cáo của Công ty tư vấn McKinsey thì thị trường hàng cao cấp Nhật Bản với trị giá khoảng 15 - 20 tỉ USD Mỹ, là một trong những thị trường bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu.
Các nhà phân tích, nhà kinh tế và người tiêu dùng đều cho rằng sự thay đổi xu hướng tiêu dùng của người Nhật không phải là hiện tượng nhất thời mà sẽ kéo dài. Kéo dài bao lâu và thước đo tình yêu hàng hiệu của giới trẻ Nhật sẽ xoay chuyển thế nào thì các nhà kinh doanh hàng hiệu chỉ còn biết đợi chờ một cơ may trở lại mà thôi.
Nguyên Minh
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN