Kỳ cuối: Lời nguyền của rừng xanh
Chúng tôi tiếp tục cuộc hành trình đến đoạn cuối của dòng Sêrêpok trên lãnh thổ nước ta, nơi có những khu rừng nổi tiếng như rừng Đray Sáp, Vườn quốc gia Yok Đôn để thấy rừng vẫn đang “chảy máu”.
(TT&VH) - Chúng tôi tiếp tục cuộc hành trình đến đoạn cuối của dòng Sêrêpok trên lãnh thổ nước ta, nơi có những khu rừng nổi tiếng như rừng Đray Sáp, Vườn quốc gia Yok Đôn để thấy rừng vẫn đang “chảy máu”.
Tan hoang rừng đặc dụng Dray Sáp
Đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ với những cánh rừng già trập trùng, được ví như buồng phổi cân bằng sinh thái môi trường cho dải đất miền Trung và Đông Nam bộ. Nhưng trên con đường dọc Sêrêpok, chúng tôi thấy rừng xác xơ, đồi trọc gối liền đồi trọc, những cây rừng ngã rạp chỉ còn trơ những gốc cháy đen.
Ông Nguyễn Còn chỉ cho PV những khúc gỗ giáng hương mới bị bắt giữ
Diện tích rừng nguyên sinh bao bọc xung quanh cụm thác Đray Sáp, xã Đăk Sôr, huyện Krông Nô là trên 1.688 ha. Cuối năm 1999, UBND tỉnh Đăk Lăk (chưa tách tỉnh với Đắk Nông) đã ra quyết định quy hoạch làm rừng đặc dụng, với mục tiêu bảo tồn rừng và xây dựng nơi đây trở thành khu du lịch sinh thái, văn hóa tầm cỡ quốc gia. Thế nhưng, hiện nay, những cánh rừng nơi đây bị người dân chặt phá lấy gỗ và lấn chiếm để làm rẫy. Rừng bị xâu xé là vậy, nhưng đơn vị chủ quản cũng như những cơ quan hữu quan vẫn chưa có nhiều biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn.
Ông Lê Mến, GĐ Trung tâm du lịch Dray Sáp cho biết: Chỉ trong vòng 5 năm trở lại đây, hơn 360 ha rừng đặc dụng Dray Sáp đã bị phá trắng. Năm 2009, UBND tỉnh đã giao về cho kiểm lâm quản lý thay cho Công ty Thương mại Du lịch tỉnh Đắk Nông. Nhưng đến nay việc giao cho lực lượng kiểm lâm quản lý rừng đặc dụng này vẫn chưa triển khai vì theo ông Mến: “Bên kiểm lâm còn yêu cầu giao quản lý luôn thác nước để kinh doanh” trong khi Công ty Thương mại Du lịch tỉnh Đắk Nông đã thuê khai thác du lịch thác Dray Sáp đến 50 năm. Việc quản lý rừng đặc dụng Đray Sáp vẫn là một bất cập và rừng vẫn tiếp tục “chảy máu”.
Từ khu du lịch thác Dray Sáp, chúng tôi đi xe gắn máy hơn 6km và đi bộ khoảng 3km nữa để vào lõi rừng đặc dụng. Chỉ mất khoảng 30 phút đi bộ là chúng tôi đã có mặt ở lõi rừng. Một khung cảnh hoang tàn đập vào mắt, ngọn đồi trơ trọi những gốc cây lớn, những cành cây chết khô từ lúc nào. Những cây rừng to vài người ôm nằm sõng soài trên đất, những thân cây gỗ được xẻ làm đôi và có cả những thân cây đã được xẻ vuông vắn. Trong đoàn chúng tôi, một đồng nghiệp phải thốt lên: “Lõi rừng đặc dụng đây sao?”
Đoạn cuối của dòng Sêrêpok
Chuyến hành trình của chúng tôi đã dừng ở đoạn cuối của dòng Sêrêpok, khi nó bắt đầu vượt qua lãnh thổ Việt Nam để đổ vào Mêkông bên nước bạn Campuchia.
Chúng tôi đến Buôn Đôn, cách thành phố Buôn Mê Thuột khoảng 40 cây số - một vùng đất có nghề săn bắt và thuần dưỡng voi rừng nổi tiếng để tìm về thác Bảy Nhánh.
Buôn Đôn được gọi là “Làng Đảo” bởi dòng Sêrêpôk chảy về đây gặp một ghềnh đá lớn đã chia làm 7 nhánh sông nhỏ chảy qua các tảng đá tạo thành 6 hòn đảo giữa các nhánh sông, dân địa phương gọi là thác Bảy Nhánh. Đứng trên cao nhìn xuống, thác Bảy Nhánh như một bàn tay khổng lồ có bảy ngón xòe ra giữa ghềnh thác trắng xóa mà "cổ tay" là đầu thác rộng khoảng 500m, nước chảy hiền hòa êm ả quanh năm.
Vườn quốc gia Yok Đôn có diện tích hơn 115 nghìn ha và vùng đệm có diện tích hơn 133 nghìn ha thuộc 2 tỉnh Đăk Lăk và Đăk Nông. Yok Đôn được dòng Sêrêpok bao bọc và có địa hình tương đối bằng phẳng với nhiều loại động thực vật quý hiếm. Đáng buồn, Vườn Quốc gia Yok Đôn cũng không tránh khỏi sự xâm hại như rừng đặc dụng Đray Sáp.
Ông Nguyễn Còn, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Vườn quốc gia Yok Đôn cho biết, số vụ bắt giữ khai thác gỗ trái phép tăng lên rất nhanh, chỉ từ 10 vụ năm 2005, năm 2009 là 378 vụ và 5 tháng đầu năm 2010 con số đã lên 208 vụ. Hiện nay trong vườn có 85 hộ dân với hơn 350 nhân khẩu và số dân sẽ tiếp tục tăng lên trong thời gian tới. Theo ông Còn với tình hình số nhân khẩu tăng lên theo thời gian thì việc xâm hại đến rừng xanh là nguy cơ khó tránh khỏi.
Trong suốt quãng đường hơn 20 km xuyên Vườn Quốc gia, dừng chân tại các trạm kiểm lâm trong vườn, chúng tôi đều thấy la liệt những khúc gỗ vuông vức. Trên thân những khúc gỗ còn rỉ nhựa, những khối gỗ giáng hương, cẩm lai, căm xe… quí hiếm được ghi ngày bắt giữ còn rất mới. Thật đau xót khi con người bức tử rừng xanh - môi sinh, môi trường sống chính họ. “Ăn của rừng rưng rưng nước mắt” hãy lắng nghe lời nguyền của rừng xanh, nếu không cái giá phải trả sẽ không phải là rẻ.
Tan hoang rừng đặc dụng Dray Sáp
Đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ với những cánh rừng già trập trùng, được ví như buồng phổi cân bằng sinh thái môi trường cho dải đất miền Trung và Đông Nam bộ. Nhưng trên con đường dọc Sêrêpok, chúng tôi thấy rừng xác xơ, đồi trọc gối liền đồi trọc, những cây rừng ngã rạp chỉ còn trơ những gốc cháy đen.
Ông Nguyễn Còn chỉ cho PV những khúc gỗ giáng hương mới bị bắt giữ
Ông Lê Mến, GĐ Trung tâm du lịch Dray Sáp cho biết: Chỉ trong vòng 5 năm trở lại đây, hơn 360 ha rừng đặc dụng Dray Sáp đã bị phá trắng. Năm 2009, UBND tỉnh đã giao về cho kiểm lâm quản lý thay cho Công ty Thương mại Du lịch tỉnh Đắk Nông. Nhưng đến nay việc giao cho lực lượng kiểm lâm quản lý rừng đặc dụng này vẫn chưa triển khai vì theo ông Mến: “Bên kiểm lâm còn yêu cầu giao quản lý luôn thác nước để kinh doanh” trong khi Công ty Thương mại Du lịch tỉnh Đắk Nông đã thuê khai thác du lịch thác Dray Sáp đến 50 năm. Việc quản lý rừng đặc dụng Đray Sáp vẫn là một bất cập và rừng vẫn tiếp tục “chảy máu”.
Từ khu du lịch thác Dray Sáp, chúng tôi đi xe gắn máy hơn 6km và đi bộ khoảng 3km nữa để vào lõi rừng đặc dụng. Chỉ mất khoảng 30 phút đi bộ là chúng tôi đã có mặt ở lõi rừng. Một khung cảnh hoang tàn đập vào mắt, ngọn đồi trơ trọi những gốc cây lớn, những cành cây chết khô từ lúc nào. Những cây rừng to vài người ôm nằm sõng soài trên đất, những thân cây gỗ được xẻ làm đôi và có cả những thân cây đã được xẻ vuông vắn. Trong đoàn chúng tôi, một đồng nghiệp phải thốt lên: “Lõi rừng đặc dụng đây sao?”
Đoạn cuối của dòng Sêrêpok
Chuyến hành trình của chúng tôi đã dừng ở đoạn cuối của dòng Sêrêpok, khi nó bắt đầu vượt qua lãnh thổ Việt Nam để đổ vào Mêkông bên nước bạn Campuchia.
Chúng tôi đến Buôn Đôn, cách thành phố Buôn Mê Thuột khoảng 40 cây số - một vùng đất có nghề săn bắt và thuần dưỡng voi rừng nổi tiếng để tìm về thác Bảy Nhánh.
Buôn Đôn được gọi là “Làng Đảo” bởi dòng Sêrêpôk chảy về đây gặp một ghềnh đá lớn đã chia làm 7 nhánh sông nhỏ chảy qua các tảng đá tạo thành 6 hòn đảo giữa các nhánh sông, dân địa phương gọi là thác Bảy Nhánh. Đứng trên cao nhìn xuống, thác Bảy Nhánh như một bàn tay khổng lồ có bảy ngón xòe ra giữa ghềnh thác trắng xóa mà "cổ tay" là đầu thác rộng khoảng 500m, nước chảy hiền hòa êm ả quanh năm.
Vườn quốc gia Yok Đôn có diện tích hơn 115 nghìn ha và vùng đệm có diện tích hơn 133 nghìn ha thuộc 2 tỉnh Đăk Lăk và Đăk Nông. Yok Đôn được dòng Sêrêpok bao bọc và có địa hình tương đối bằng phẳng với nhiều loại động thực vật quý hiếm. Đáng buồn, Vườn Quốc gia Yok Đôn cũng không tránh khỏi sự xâm hại như rừng đặc dụng Đray Sáp.
Ông Nguyễn Còn, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Vườn quốc gia Yok Đôn cho biết, số vụ bắt giữ khai thác gỗ trái phép tăng lên rất nhanh, chỉ từ 10 vụ năm 2005, năm 2009 là 378 vụ và 5 tháng đầu năm 2010 con số đã lên 208 vụ. Hiện nay trong vườn có 85 hộ dân với hơn 350 nhân khẩu và số dân sẽ tiếp tục tăng lên trong thời gian tới. Theo ông Còn với tình hình số nhân khẩu tăng lên theo thời gian thì việc xâm hại đến rừng xanh là nguy cơ khó tránh khỏi.
Trong suốt quãng đường hơn 20 km xuyên Vườn Quốc gia, dừng chân tại các trạm kiểm lâm trong vườn, chúng tôi đều thấy la liệt những khúc gỗ vuông vức. Trên thân những khúc gỗ còn rỉ nhựa, những khối gỗ giáng hương, cẩm lai, căm xe… quí hiếm được ghi ngày bắt giữ còn rất mới. Thật đau xót khi con người bức tử rừng xanh - môi sinh, môi trường sống chính họ. “Ăn của rừng rưng rưng nước mắt” hãy lắng nghe lời nguyền của rừng xanh, nếu không cái giá phải trả sẽ không phải là rẻ.
Ký sự của Thái Nguyên – Anh Đức
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN