Chấm dứt việc 5 Bộ cùng “quản lý bữa cơm” của người dân
Thực trạng ít nhất 5 bộ tham gia quản lí vấn đề an toàn thực phẩm kéo dài nhiều năm đã khiến cho người dân không biết “kêu ai”.
(TT&VH) - Thực trạng ít nhất 5 bộ gồm Bộ Y tế, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học - Công nghệ, Bộ Tài Nguyên - Môi trường, Bộ NN&PTNT cùng tham gia quản lí vấn đề an toàn thực phẩm (ATTP) kéo dài nhiều năm đã khiến cho người dân không biết “kêu ai”, và Chính phủ cũng không biết quy trách nhiệm cho ai mỗi khi xảy ra vi phạm. Vì vậy, quy định Bộ Y tế là cơ quan chịu trách nhiệm về quản lý ATTP trong Dự thảo Luật An toàn thực phẩm được QH thảo luận hôm qua 1/6 đã nhận được sự quan tâm lớn của dư luận.
* “Quy về” Bộ Y tế
Theo Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường QH hiện nay việc kiểm soát ATTP chúng ta còn thiếu. Theo thống kê, năm 2009 thanh tra trong lĩnh vực an toàn thực phẩm gồm thanh tra chuyên ngành ở Bộ Nông nghiệp có 3 người, Bộ Y tế có 9 người, so với địa bàn cả nước thì không đáng kể.
Hiện tại số lượng tăng lên vì đã hình thành được 63 chi cục ATTP ở các tỉnh và trên 40 chi cục quản lý nông lâm sản và thủy sản. Dự kiến con số này năm 2011 có thể tăng lên tới 3.000 người trong lĩnh vực này, tuy nhiên vẫn quá ít so với nhiều nước. Nếu tính theo các nước phát triển, Việt Nam cần khoảng 40.000 người làm công tác này. Ngoài ra, chức năng của các đơn vị liên quan còn chồng chéo, có nhiều bất cập.
Các đại biểu đều đồng tình việc quản lý bữa ăn của người dân cần quy về một mối là Bộ Y tế. Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) cho rằng quy định giao cho Bộ Y tế chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm là phù hợp. Các ngành, địa phương chịu trách nhiệm quản lý hoạt động vệ sinh an toàn trong phạm vi của mình; người đứng đầu ngành, địa phương phải chịu trách nhiệm khi xảy ra vi phạm… Tuy nhiên ông cho rằng dồn trách nhiệm của Bộ Y tế là rất nặng, nhất là khi Bộ này đang phải gánh trách nhiệm khám chữa bệnh rất lớn. Ông kiến nghị cho rằng nếu bộ nào, địa phương nào để xảy ra những vụ mất an toàn thực phẩm nghiêm trọng thì người đứng đầu phải chịu trách nhiệm, không thể "cha chung không ai khóc”, vô tư như hiện nay.
* Cần nâng mức phạt lên hàng chục đến hàng trăm lần
Ông Nguyễn Đăng Vang - Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường khẳng định hiện nay việc quản lý thức ăn đường phố đáng báo động. Chúng ta mới chỉ quản lý được khoảng 6,1%, có nghĩa là còn gần 94% chưa quản lý. Hàng năm Việt Nam có khoảng 3 triệu người bị ngộ độc thực phẩm, gây thiệt hại khoảng 4.000 tỷ đồng. Quản chặt kinh doanh thức ăn đường phố là một trong những yêu cầu ĐBQH kiến nghị nhiều nhất.
Theo thống kê của Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường QH, đã có 147 người đã phải chịu các án phạt tù liên quan đến ATTP, có người phải chịu án lên tới 20 năm. Tuy nhiên, mức xử phạt vẫn nhẹ, chưa đủ sức răng đe so với mức độ nghiêm trọng của vi phạm. Trước đây luật quy định xử phạt hành chính cao nhất là 70 triệu đồng, sau này nâng lên mức 500 triệu. Một số nghị định liên quan đến xử phạt vi phạm ATTP thông thường ở mức 3-5 triệu hoặc 5-15 triệu, nhưng theo thống kê 1,3 triệu lượt xử phạt của năm năm trước thì trung bình chỉ xử phạt có 800 ngàn đồng.
Đa số đại biểu đều kiến nghị tăng mức xử phạt đối với loại vi phạm này. Đại biểu Ngô Đức Mạnh (Bình Phước) đề nghị cần mở rộng phạm vi các loại chế tài, công khai các vi phạm ATTP để người dân biết, thông qua truyền thông đại chúng… khuyến cáo các nơi vi phạm điều chỉnh hành vi. Đồng thời cần các biện pháp về kinh tế và đình chỉ các cơ sở vi phạm, không chỉ tạm đình chỉ mà cần có quy định đình chỉ và tước quyền kinh doanh.
Đại biểu Trương Thị Thu Hằng (Đồng Nai) cho rằng, mức phạt tiền quy định như trong Dự thảo được ấn định ít nhất bằng giá trị thực phẩm vi phạm đã tiêu thụ và nhiều nhất không quá 7 lần giá trị thực phẩm vi phạm đã tiêu thụ là chưa đủ sức răn đe. Mức phạt vẫn còn thấp, nhiều cá nhân, hộ, doanh nghiệp sau khi bị xử phạt lại tiếp tục vi phạm; cần nâng mức phạt tối thiểu lên 10 lần, tối đa lên hàng trăm lần.
Đại biểu Nguyễn Thị Hoa (Hà Nội) lo ngại mức phạt tối đa nói trên nếu áp cho thực phẩm tươi sống, rau, củ, quả có giá trị rất thấp, không đủ tính răn đe. Hơn nữa nếu chỉ căn cứ thực phẩm đã tiêu thụ mới xử phạt cũng rất khó do đa phần sai phạm trong ATTP thường phát hiện ở những cơ sở sản xuất kinh doanh nhỏ, lẻ, không có hóa đơn bán hàng.
* “Quy về” Bộ Y tế
Theo Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường QH hiện nay việc kiểm soát ATTP chúng ta còn thiếu. Theo thống kê, năm 2009 thanh tra trong lĩnh vực an toàn thực phẩm gồm thanh tra chuyên ngành ở Bộ Nông nghiệp có 3 người, Bộ Y tế có 9 người, so với địa bàn cả nước thì không đáng kể.
Hiện tại số lượng tăng lên vì đã hình thành được 63 chi cục ATTP ở các tỉnh và trên 40 chi cục quản lý nông lâm sản và thủy sản. Dự kiến con số này năm 2011 có thể tăng lên tới 3.000 người trong lĩnh vực này, tuy nhiên vẫn quá ít so với nhiều nước. Nếu tính theo các nước phát triển, Việt Nam cần khoảng 40.000 người làm công tác này. Ngoài ra, chức năng của các đơn vị liên quan còn chồng chéo, có nhiều bất cập.
Đại biểu Quốc hội Hồ Thị Thu Hằng (Vĩnh Long) phát biểu ý kiến về dự thảo Luật an toàn thực phẩm.
Ảnh Doãn Tấn
Dự thảo luật nêu rõ, Bộ trưởng Bộ Y tế quy định cụ thể về việc xây dựng hệ thống giám sát, cảnh báo và việc thông báo các dấu hiệu liên quan đến sự cố về an toàn thực phẩm; chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành có liên quan tổ chức thực hiện các biện pháp ngăn chặn đối với những sự cố về an toàn thực phẩm ở nước ngoài có nguy cơ ảnh hưởng đến Việt Nam. Ảnh Doãn Tấn
Các đại biểu đều đồng tình việc quản lý bữa ăn của người dân cần quy về một mối là Bộ Y tế. Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) cho rằng quy định giao cho Bộ Y tế chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm là phù hợp. Các ngành, địa phương chịu trách nhiệm quản lý hoạt động vệ sinh an toàn trong phạm vi của mình; người đứng đầu ngành, địa phương phải chịu trách nhiệm khi xảy ra vi phạm… Tuy nhiên ông cho rằng dồn trách nhiệm của Bộ Y tế là rất nặng, nhất là khi Bộ này đang phải gánh trách nhiệm khám chữa bệnh rất lớn. Ông kiến nghị cho rằng nếu bộ nào, địa phương nào để xảy ra những vụ mất an toàn thực phẩm nghiêm trọng thì người đứng đầu phải chịu trách nhiệm, không thể "cha chung không ai khóc”, vô tư như hiện nay.
* Cần nâng mức phạt lên hàng chục đến hàng trăm lần
Ông Nguyễn Đăng Vang - Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường khẳng định hiện nay việc quản lý thức ăn đường phố đáng báo động. Chúng ta mới chỉ quản lý được khoảng 6,1%, có nghĩa là còn gần 94% chưa quản lý. Hàng năm Việt Nam có khoảng 3 triệu người bị ngộ độc thực phẩm, gây thiệt hại khoảng 4.000 tỷ đồng. Quản chặt kinh doanh thức ăn đường phố là một trong những yêu cầu ĐBQH kiến nghị nhiều nhất.
Theo thống kê của Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường QH, đã có 147 người đã phải chịu các án phạt tù liên quan đến ATTP, có người phải chịu án lên tới 20 năm. Tuy nhiên, mức xử phạt vẫn nhẹ, chưa đủ sức răng đe so với mức độ nghiêm trọng của vi phạm. Trước đây luật quy định xử phạt hành chính cao nhất là 70 triệu đồng, sau này nâng lên mức 500 triệu. Một số nghị định liên quan đến xử phạt vi phạm ATTP thông thường ở mức 3-5 triệu hoặc 5-15 triệu, nhưng theo thống kê 1,3 triệu lượt xử phạt của năm năm trước thì trung bình chỉ xử phạt có 800 ngàn đồng.
Thực phẩm đông lạnh không nhãn mác đã bố mùi bị các lực lượng chức năng thu giữ.
Ảnh:Thống Nhất
Ảnh:Thống Nhất
Đại biểu Trương Thị Thu Hằng (Đồng Nai) cho rằng, mức phạt tiền quy định như trong Dự thảo được ấn định ít nhất bằng giá trị thực phẩm vi phạm đã tiêu thụ và nhiều nhất không quá 7 lần giá trị thực phẩm vi phạm đã tiêu thụ là chưa đủ sức răn đe. Mức phạt vẫn còn thấp, nhiều cá nhân, hộ, doanh nghiệp sau khi bị xử phạt lại tiếp tục vi phạm; cần nâng mức phạt tối thiểu lên 10 lần, tối đa lên hàng trăm lần.
Đại biểu Nguyễn Thị Hoa (Hà Nội) lo ngại mức phạt tối đa nói trên nếu áp cho thực phẩm tươi sống, rau, củ, quả có giá trị rất thấp, không đủ tính răn đe. Hơn nữa nếu chỉ căn cứ thực phẩm đã tiêu thụ mới xử phạt cũng rất khó do đa phần sai phạm trong ATTP thường phát hiện ở những cơ sở sản xuất kinh doanh nhỏ, lẻ, không có hóa đơn bán hàng.
Nhóm PV
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN