Đi tìm các tác phẩm múa không lai căng!
Khi không hiểu được nguồn gốc, đặc điểm tập quán của từng tộc người, nhiều biên đạo múa chỉ gom lấy vài đặc điểm mà họ sưu tầm rồi về nhào nặn thành tác phẩm. Kết quả sẽ được màn múa "lai căng", nếu trình diễn cho dân tộc đó họ cũng không hiểu.
(TT&VH) - Tối qua (22/3) tại Hà Nội, Cuộc thi tác phẩm múa các dân tộc Việt Nam lần 1 đã kết thúc sau 2 ngày diễn ra với 44 tác phẩm tham dự.
BTC Cuộc thi cho rằng: “Những năm gần đây, dòng múa dân tộc đã phát triển khá “mạnh mẽ, đa dạng” hay nói một cách khác múa dân tộc được phát triển “táo bạo” hơn. Không ít tác phẩm đã bị biến dạng do ảnh hưởng của những phong cách, sắc thái, thậm chí cả chất liệu ngôn ngữ múa khác từ các nước châu Âu, châu Mỹ hay Trung Quốc, Australia...”.
Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với NSND Ứng Duy Thịnh, Trưởng ban sáng tác Hội Nghệ sĩ múa Việt Nam xung quanh vấn đề này.
* Ông có thể nói cụ thể hơn về sự ảnh hưởng của những phong cách, sắc thái, thậm chí cả chất liệu ngôn ngữ múa khác từ các nước châu Âu, châu Mỹ hay Trung Quốc, Australia... đã nêu không?
- Đây là vấn đề cần được nhìn nhận với một thái độ nghiêm túc, chính xác, khoa học. Vậy thế nào là lai căng? Là khi tác giả không nắm được nguồn gốc, đặc điểm tập quán của từng tộc người và chỉ lấy một vài thứ anh đi sưu tầm rồi về anh nhào nặn thành tác phẩm. Rồi khi trình diễn cho chính tộc người đó xem, họ cũng không hiểu. Ngay cả âm nhạc để viết cho tác phẩm múa này cũng vậy. Điều đó rất đáng trách. Những người làm múa chuyên nghiệp Việt Nam cần có một thái độ nghiêm khắc cho vấn đề này.
* Vậy tại sao chúng ta không nêu thẳng, nêu rõ trường hợp đó ra?
- Chúng tôi cũng từng nêu ra nhưng nêu trong một không gian nghề nghiệp thôi. BCH Hội đã có những cuộc trao đổi nghề nghiệp, gặp gỡ các tác giả, chiếu lên màn hình những tác phẩm múa, rồi cùng nhau phân tích, chỉ ra những chỗ chưa được. Hiệu quả là tác giả đã nhận ra điều đó. Tôi cho rằng đó là sinh hoạt nghề nghiệp rất bổ ích mà không phải hội nào cũng làm được đâu.
* Cùng với cái gọi là trào lưu festival ở khắp các tỉnh thành hiện nay thì múa dân tộc cũng theo đà đó được đưa lên sân khấu rất nhiều, phát trên truyền hình rầm rộ, ông thấy những tác phẩm múa dân tộc ở những chương trình đó có dấu hiệu lai căng?
- Đây là hiện tượng rất thời sự, nếu nghiêm khắc nhìn bằng con mắt nghề nghiệp ra thì có nhiều vấn đề lắm, kể cả âm nhạc, trang phục... Họ chỉ tạo được không khí thôi, cái đặc điểm chính, tính cách chính, phong cách chính của người dân tộc thì rất nhạt nhòa. Nhiều lắm.
* Vậy nó ảnh hưởng thế nào đến nghệ thuật múa Việt Nam?
- Ảnh hưởng lớn lắm, ảnh hưởng đến toàn ngành múa, nói rộng ra là cả nền văn hóa của chúng ta. Nhưng giải quyết vấn đề này không phải chỉ riêng Hội Nghệ sĩ múa Việt Nam và những người làm múa chuyên nghiệp vì những lễ hội này nằm ngoài tầm của chúng tôi. Nhiều trường hợp sự kiện là do các công ty tổ chức sự kiện ký hợp đồng thẳng với các địa phương, các tỉnh rồi thuê tác giả này, kia dàn dựng, tỉnh đó xem thấy đẹp, hoành tráng... là được.
* Để có được cuộc thi ngày hôm nay, được biết Hội Nghệ sĩ múa đã phát động từ nhiều năm trước, tại sao phải mất nhiều thời gian như thế mới chuẩn bị được, thưa ông?
- Múa dân tộc mất rất nhiều thời gian chuẩn bị, các tác phẩm đều là múa tập thể đông người mà. Phải nói là dòng múa dân gian, dân tộc là dòng múa khó, nhưng chúng tôi xác định đây là dòng múa chính, chủ lực của múa Việt Nam. Chúng tôi muốn thông qua cuộc thi này khẳng định lại giá trị nghệ thuật trong múa của các tộc người và phát hiện những giá trị mới của nghệ thuật múa các dân tộc.
* Bản thân ông mong đợi cuộc thi sẽ mang đến những kết quả gì khác nữa?
- Với con mắt nghề nghiệp, tôi hy vọng qua các tác giả mới toanh, lần đầu tiên xuất hiện trên sân khấu sẽ mang lại cho riêng cá nhân tôi những hình ảnh mới, những cảm xúc mới, nhìn nhận mới, điều đó rất quan trọng để bổ sung cho định hướng phát triển tiếp theo của múa Việt Nam.
* Xin cảm ơn ông
BTC Cuộc thi cho rằng: “Những năm gần đây, dòng múa dân tộc đã phát triển khá “mạnh mẽ, đa dạng” hay nói một cách khác múa dân tộc được phát triển “táo bạo” hơn. Không ít tác phẩm đã bị biến dạng do ảnh hưởng của những phong cách, sắc thái, thậm chí cả chất liệu ngôn ngữ múa khác từ các nước châu Âu, châu Mỹ hay Trung Quốc, Australia...”.
Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với NSND Ứng Duy Thịnh, Trưởng ban sáng tác Hội Nghệ sĩ múa Việt Nam xung quanh vấn đề này. * Ông có thể nói cụ thể hơn về sự ảnh hưởng của những phong cách, sắc thái, thậm chí cả chất liệu ngôn ngữ múa khác từ các nước châu Âu, châu Mỹ hay Trung Quốc, Australia... đã nêu không?
- Đây là vấn đề cần được nhìn nhận với một thái độ nghiêm túc, chính xác, khoa học. Vậy thế nào là lai căng? Là khi tác giả không nắm được nguồn gốc, đặc điểm tập quán của từng tộc người và chỉ lấy một vài thứ anh đi sưu tầm rồi về anh nhào nặn thành tác phẩm. Rồi khi trình diễn cho chính tộc người đó xem, họ cũng không hiểu. Ngay cả âm nhạc để viết cho tác phẩm múa này cũng vậy. Điều đó rất đáng trách. Những người làm múa chuyên nghiệp Việt Nam cần có một thái độ nghiêm khắc cho vấn đề này.
* Vậy tại sao chúng ta không nêu thẳng, nêu rõ trường hợp đó ra?
- Chúng tôi cũng từng nêu ra nhưng nêu trong một không gian nghề nghiệp thôi. BCH Hội đã có những cuộc trao đổi nghề nghiệp, gặp gỡ các tác giả, chiếu lên màn hình những tác phẩm múa, rồi cùng nhau phân tích, chỉ ra những chỗ chưa được. Hiệu quả là tác giả đã nhận ra điều đó. Tôi cho rằng đó là sinh hoạt nghề nghiệp rất bổ ích mà không phải hội nào cũng làm được đâu.
* Cùng với cái gọi là trào lưu festival ở khắp các tỉnh thành hiện nay thì múa dân tộc cũng theo đà đó được đưa lên sân khấu rất nhiều, phát trên truyền hình rầm rộ, ông thấy những tác phẩm múa dân tộc ở những chương trình đó có dấu hiệu lai căng?
- Đây là hiện tượng rất thời sự, nếu nghiêm khắc nhìn bằng con mắt nghề nghiệp ra thì có nhiều vấn đề lắm, kể cả âm nhạc, trang phục... Họ chỉ tạo được không khí thôi, cái đặc điểm chính, tính cách chính, phong cách chính của người dân tộc thì rất nhạt nhòa. Nhiều lắm.
* Vậy nó ảnh hưởng thế nào đến nghệ thuật múa Việt Nam?
- Ảnh hưởng lớn lắm, ảnh hưởng đến toàn ngành múa, nói rộng ra là cả nền văn hóa của chúng ta. Nhưng giải quyết vấn đề này không phải chỉ riêng Hội Nghệ sĩ múa Việt Nam và những người làm múa chuyên nghiệp vì những lễ hội này nằm ngoài tầm của chúng tôi. Nhiều trường hợp sự kiện là do các công ty tổ chức sự kiện ký hợp đồng thẳng với các địa phương, các tỉnh rồi thuê tác giả này, kia dàn dựng, tỉnh đó xem thấy đẹp, hoành tráng... là được.
* Để có được cuộc thi ngày hôm nay, được biết Hội Nghệ sĩ múa đã phát động từ nhiều năm trước, tại sao phải mất nhiều thời gian như thế mới chuẩn bị được, thưa ông?
- Múa dân tộc mất rất nhiều thời gian chuẩn bị, các tác phẩm đều là múa tập thể đông người mà. Phải nói là dòng múa dân gian, dân tộc là dòng múa khó, nhưng chúng tôi xác định đây là dòng múa chính, chủ lực của múa Việt Nam. Chúng tôi muốn thông qua cuộc thi này khẳng định lại giá trị nghệ thuật trong múa của các tộc người và phát hiện những giá trị mới của nghệ thuật múa các dân tộc.
* Bản thân ông mong đợi cuộc thi sẽ mang đến những kết quả gì khác nữa?
- Với con mắt nghề nghiệp, tôi hy vọng qua các tác giả mới toanh, lần đầu tiên xuất hiện trên sân khấu sẽ mang lại cho riêng cá nhân tôi những hình ảnh mới, những cảm xúc mới, nhìn nhận mới, điều đó rất quan trọng để bổ sung cho định hướng phát triển tiếp theo của múa Việt Nam.
* Xin cảm ơn ông
Nam Phong (thực hiện)
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN