Bác sĩ Trương Thìn: Tìm “thuốc” trong nghệ thuật
17h hôm nay, 16/5, tại cà phê Ami art (TP.HCM) sẽ diễn ra đêm thơ, nhạc, họa của bác sĩ Trương Thìn - nghệ sĩ đang phải chạy thận hai lần/tuần, nghĩa là đang đối mặt với cõi tử sinh.
(TT&VH) - 17h hôm nay, 16/5, tại cà phê Ami art (40/10 Điện Biên Phủ, P.22, Q.Bình Thạnh, TP.HCM) sẽ diễn ra đêm thơ, nhạc, họa của bác sĩ Trương Thìn. Đêm thơ, nhạc, họa này được thực hiện bởi vị bác sĩ - nghệ sĩ đang phải chạy thận hai lần/tuần, nghĩa là đang đối mặt với cõi tử sinh.
Ở ta, có khá nhiều thầy thuốc làm thơ, viết văn hay nghiên cứu văn hóa. Có thể kể: Nguyễn Khắc Viện, Vũ Quần Phương, Phan Cao Toại (Khánh Hòa), Phan Thị Vàng Anh, Phạm Nguyên Tường (Huê) , Lê Vĩnh Tai (Đăk Lăk ), Đỗ Hồng Ngọc, Lê Đình Phương...
Bác sĩ Trương Thìn
Trong số các vị bác sĩ kiêm văn sĩ này, Nguyễn Khắc Viện và Phan Cao Toại cùng quê Hà Tĩnh, đã qua đời. Bác sĩ Nguyễn Khắc Viện là một nhân vật lớn của văn hóa Việt, thế hệ hậu bối như tôi chưa có dịp tiếp xúc với ông, ngoại trừ các tác phẩm ông để lại cho đời. Riêng bác sĩ Phan Cao Toại, ông mất năm 2007, người viết bài này có nhiều dịp gặp ông khi kịch bản 100 phút cuối cùng của Hàn Mặc Tử của ông được trình diễn và gây tiếng vang tốt. Cả bác sĩ Nguyễn Khắc Viện và Phan Cao Toại đều giống nhau ở điểm là rất lạc quan yêu đời khi đối diện với bệnh tật. Bác sĩ Phan Cao Toại dù bị ưng thư giai đoạn cuối vẫn cười vui khi chữa bệnh cứu người đến phút cuối cuộc đời. Bác sĩ Nguyễn Khắc Viện để lại nhiều “giai thoại” về việc ông tự chữa bệnh cho mình và cho người. Khi Phan Cao Toại ra đi về cõi vĩnh hằng, trên bàn viết của ông vẫn còn kịch bản đang viết dang dở về thi sĩ yểu mệnh Bích Khê (mất do bệnh lao). Nhưng có lẽ, “liều thuốc” quan trọng giúp hai vị bác sĩ này chống lại các căn bệnh nan y không gì khác chính là văn hóa và nghệ thuật. Hơn ai hết, họ hiểu được dòng chảy của định mệnh trong vòng “sinh lão bệnh tử”. Họ thẩm thấu được “luật trời” nên họ lạc quan chăng?!
5 năm trước, bác sĩ Trương Thìn - một thầy thuốc và thầy giáo được nhiều người yêu mến phải trải qua cơn mổ tim thập tử nhất sinh. Trong khoảng 1 năm nay, mỗi tuần ông phải chạy thận 2 lần. Thế nhưng, gặp ông ngoài đời không ai nghĩ vị bác sĩ - nghệ sĩ này lại sống chung với nhiều loại bệnh nan y trong người như vậy, do nụ cười luôn nở trên môi ông.
Bác sĩ Trương Thìn quan niệm: “Sức khỏe của cơ thể là do “trời ban”, có người được trời “ban nhiều” nên cả đời không bệnh đau gì hết, có người “được ban ít” nên bệnh tật liên miên. Bệnh của cơ thể không đáng ngại bằng bệnh tật tâm hồn, muốn chữa bệnh trong tâm hồn không liều thuốc nào bằng nghệ thuật. Chính nghệ thuật làm cho tuổi thọ kiếp người được tăng thêm, đời sống kiếp người phong phú hơn. Hiểu một nghĩa nào đó, cái đẹp của nghệ thuật làm cho con người sống ý nghĩa hơn, nhiều trường hợp bất tử”.
Vậy thơ, nhạc, họa của bác sĩ Trương Thìn có “giá trị chữa tâm bệnh” đến đâu? Nếu ví mỗi tác phẩm nghệ thuật như một liều thuốc thì mỗi loại “tâm bệnh” cần một loại “biệt dược” khác nhau. Thơ, nhạc và họa của bác sĩ Trương Thìn không mong sẽ thành loại “thần dược” chữa được bách bệnh của mọi người. Nhưng trước mắt, nghệ thuật của Trương Thìn chữa được bệnh của chính ông. Sức khỏe của Trương Thìn chính là niềm vui và “thuốc” nghệ thuật mang đến cho ông niềm vui đó.
Hiện tại, Trương Thìn đã “tìm thấy thuốc trong nghệ thuật” được khoảng 40 tập thơ, 40 tập nhạc còn tranh thì không đếm hết. Riêng nhạc, ông đã phổ Truyện Kiều thành 4 bản Kiều ca, trong đó có “hậu Kiều” Đoạn trường vô thanh dài hơn 3.000 câu lục bát của thi sĩ Phạm Thiên Thư.
Trương Thìn là một bác sĩ, nhà giáo chuyên nghiệp - điều này hiển nhiên không ai cãi. Còn việc nhiều người cho rằng ông chỉ “tài tử” trong nghệ thuật. Tài tử, với nghĩa là sự “không chuyên nghiệp” trong nghệ thuật thì có gì là không hay?! Ví như ca sĩ tài danh Ngọc Bảo của đất Hà Nội, đến lúc chết ông vẫn nhận mình là “tài tử Ngọc Bảo” đó thôi. Hay như nhà thơ Bảo Sinh với nhiều câu thơ được truyền khẩu kiểu dân gian, có những câu thơ được truyền tụng rằng: “Làm thơ anh chỉ nghiệp dư/ Hội thơ chuyên nghiệp họ chưa cho vào... /Yêu em anh cũng nghiệp dư/ Hội yêu chuyên nghiệp họ chưa cho vào...” - mà trong tình yêu có ai nhận mình chuyên nghiệp?! Nếu hiểu bác sĩ Trương Thìn và những người làm nghệ thuật như ông vì tình yêu thì “tình yêu đó có cần chuyên nghiệp” không?! Nhờ tình yêu nghệ thuật tài tử ấy, bác sĩ Trương Thìn đã tìm ra được “thuốc” cho riêng mình.
Ở ta, có khá nhiều thầy thuốc làm thơ, viết văn hay nghiên cứu văn hóa. Có thể kể: Nguyễn Khắc Viện, Vũ Quần Phương, Phan Cao Toại (Khánh Hòa), Phan Thị Vàng Anh, Phạm Nguyên Tường (Huê) , Lê Vĩnh Tai (Đăk Lăk ), Đỗ Hồng Ngọc, Lê Đình Phương...
Bác sĩ Trương Thìn
|
Đêm thơ, nhạc, họa của bác sĩ Trương Thìn sẽ giới thiệu tập trường ca Mấy cõi rong vui do NXB Thanh niên vừa ấn hành, biểu diễn Thong dong ca (nhạc) và trưng bày chùm tranh trên chất liệu tổng hợp chủ đề Bừng cảm. Đêm thơ có sự góp mặt của nhà thơ Trương Nam Hương, Cao Quảng Văn, Hồ Đắc Thiếu Anh, ca sĩ Bích Hồng, bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc, Lê Hùng... |
Bác sĩ Trương Thìn quan niệm: “Sức khỏe của cơ thể là do “trời ban”, có người được trời “ban nhiều” nên cả đời không bệnh đau gì hết, có người “được ban ít” nên bệnh tật liên miên. Bệnh của cơ thể không đáng ngại bằng bệnh tật tâm hồn, muốn chữa bệnh trong tâm hồn không liều thuốc nào bằng nghệ thuật. Chính nghệ thuật làm cho tuổi thọ kiếp người được tăng thêm, đời sống kiếp người phong phú hơn. Hiểu một nghĩa nào đó, cái đẹp của nghệ thuật làm cho con người sống ý nghĩa hơn, nhiều trường hợp bất tử”.
Vậy thơ, nhạc, họa của bác sĩ Trương Thìn có “giá trị chữa tâm bệnh” đến đâu? Nếu ví mỗi tác phẩm nghệ thuật như một liều thuốc thì mỗi loại “tâm bệnh” cần một loại “biệt dược” khác nhau. Thơ, nhạc và họa của bác sĩ Trương Thìn không mong sẽ thành loại “thần dược” chữa được bách bệnh của mọi người. Nhưng trước mắt, nghệ thuật của Trương Thìn chữa được bệnh của chính ông. Sức khỏe của Trương Thìn chính là niềm vui và “thuốc” nghệ thuật mang đến cho ông niềm vui đó.
Hiện tại, Trương Thìn đã “tìm thấy thuốc trong nghệ thuật” được khoảng 40 tập thơ, 40 tập nhạc còn tranh thì không đếm hết. Riêng nhạc, ông đã phổ Truyện Kiều thành 4 bản Kiều ca, trong đó có “hậu Kiều” Đoạn trường vô thanh dài hơn 3.000 câu lục bát của thi sĩ Phạm Thiên Thư.
Trương Thìn là một bác sĩ, nhà giáo chuyên nghiệp - điều này hiển nhiên không ai cãi. Còn việc nhiều người cho rằng ông chỉ “tài tử” trong nghệ thuật. Tài tử, với nghĩa là sự “không chuyên nghiệp” trong nghệ thuật thì có gì là không hay?! Ví như ca sĩ tài danh Ngọc Bảo của đất Hà Nội, đến lúc chết ông vẫn nhận mình là “tài tử Ngọc Bảo” đó thôi. Hay như nhà thơ Bảo Sinh với nhiều câu thơ được truyền khẩu kiểu dân gian, có những câu thơ được truyền tụng rằng: “Làm thơ anh chỉ nghiệp dư/ Hội thơ chuyên nghiệp họ chưa cho vào... /Yêu em anh cũng nghiệp dư/ Hội yêu chuyên nghiệp họ chưa cho vào...” - mà trong tình yêu có ai nhận mình chuyên nghiệp?! Nếu hiểu bác sĩ Trương Thìn và những người làm nghệ thuật như ông vì tình yêu thì “tình yêu đó có cần chuyên nghiệp” không?! Nhờ tình yêu nghệ thuật tài tử ấy, bác sĩ Trương Thìn đã tìm ra được “thuốc” cho riêng mình.
|
Bác sĩ Trương Thìn sinh năm 1940 tại Huế, ông học Y khoa tại Sài Gòn (1960 - 1968), nguyên Viện trưởng Viện Y học dân tộc TP.HCM, Chủ tịch Hội Đông y và Hội Châm cứu TP.HCM, Chủ nhiệm bộ môn Y học cổ truyền của Trung tâm ĐT&BD Cán bộ Y tế TP.HCM. Ông đã xuất bản: Y đạo ca: Lãn Ông, trở về quê hương yêu dấu; Kiều ca: Một xe trong cõi hồng trần và Kiều ca: Bên bờ khát vọng; Bi tráng ca: Chinh phụ ngâm; Thiền chơi; Thong dong ca; Từ bi ca... |
Trần Hoàng Nhân
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN