“Săn tìm” nghệ nhân dân gian để phong tặng
Chiều qua, 11/5, sau hai ngày làm việc, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam lần thứ 6 (VNDGVN) đã bế mạc. GS-TSKH Tô Ngọc Thanh đã được bầu lại làm Chủ tịch Hội khóa 6 (2010- 2015).
(TT&VH) - Chiều qua, 11/5, sau hai ngày làm việc, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam lần thứ 6 (VNDGVN) đã bế mạc. GS-TSKH Tô Ngọc Thanh đã được bầu lại làm Chủ tịch Hội khóa 6 (2010- 2015).
Tiếp tục Tổng kiểm kê di sản dân gian toàn quốc
Trong buổi bế mạc, GS-TSKH Tô Ngọc Thanh khẳng định đây là đại hội vươn tới tầm cao mới trên cơ sở giữ gìn phát triển những giá trị văn hóa dân tộc.
Cụ thể, Hội tiếp tục thực hiện kế hoạch “Tầm nhìn 2010” ở những địa phương chưa hoàn thành để có tư liệu tổng kiểm kê trên toàn quốc. Trên cơ sở đó thực hiện một bản tổng kết về thực trạng của di sản văn hóa văn nghệ dân gian của các dân tộc trong cả nước; đồng thời có kế hoạch cụ thể cho việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản ở từng địa phương.
GS-TSKH Tô Ngọc Thanh - Chủ tịch Hội VNDG VN nhiệm kỳ 2010 - 2015 phát biểu bế mạc đại hội
Trước tình hình đó, nếu không tiếp tục thực hiện kế hoạch này thì sẽ không còn cơ hội nữa trong một tương lai không xa, vì các di sản không được khôi phục, giữ gìn sẽ biến mất hoàn toàn.
Chú ý phong tặng lớp nghệ nhân mới
Song song với việc tiếp tục thực hiện kế hoạch tầm nhìn 2010, trong nhiệm kỳ mới, Hội VNDG còn tiếp tục việc phong tặng nghệ nhân dân gian cho các vị nghệ nhân đầu đàn. Thực ra việc làm này đã được Hội tiến hành từ giữa nhiệm kỳ 4.
GS-TSKH Tô Ngọc Thanh cho biết: Hội VNDG đã đề nghị với Ban Thi đua Khen thưởng của Chính phủ và cũng đã được Quốc hội thông qua phong danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân và Nghệ nhân Ưu tú “ngang tầm” với thầy thuốc, nghệ sĩ và nhà giáo. Với UNESCO những người như vậy được gọi là Báu vật Nhân văn sống nhưng luật của ta trước đây (khi chưa được sửa đổi, bổ sung- PV), lại quy định chỉ dành cho nghề thủ công danh hiệu ấy. Vì vậy, Hội VNDG VN làm theo cách riêng của mình là phong cho các cụ là Nghệ nhân Dân gian. Dù không có tiền phụ cấp hằng tháng nhưng đến ngày Tết, lễ, Hội đều có quà đến thăm và trân trọng những báu vật nhân văn sống như những người thầy thực thụ”.
Tính đến thời điểm này (2010) căn cứ trên những đề nghị của các chi hội, tỉnh, thành hội, BCH Hội VNDG VN đã phong tặng danh hiệu cho 180 vị nghệ nhân đầu đàn và đã in thành sách Nghệ nhân Dân gian Việt Nam (2 tập). Việc làm này được nhân dân hưởng ứng, nâng cao lòng tự hào của nhân dân về di sản văn hóa mà các nghệ nhân đang nắm giữ.
Bên cạnh việc tìm kiếm, phong tặng danh hiệu nghệ nhân dân gian cho các vị nghệ nhân đầu đàn, Hội cũng sẽ chú ý đến lớp nghệ nhân mới, những người đã tiếp thu từ lớp nghệ nhân cao tuổi, đang thực hành, nắm giữ kho vốn văn hóa văn nghệ dân gian, đồng thời họ cũng là những người thầy truyền dạy cho thế hệ trẻ ngày nay về vốn văn hóa văn nghệ dân gian quý báu của cha ông.
Tiếp tục Tổng kiểm kê di sản dân gian toàn quốc
Trong buổi bế mạc, GS-TSKH Tô Ngọc Thanh khẳng định đây là đại hội vươn tới tầm cao mới trên cơ sở giữ gìn phát triển những giá trị văn hóa dân tộc.
Cụ thể, Hội tiếp tục thực hiện kế hoạch “Tầm nhìn 2010” ở những địa phương chưa hoàn thành để có tư liệu tổng kiểm kê trên toàn quốc. Trên cơ sở đó thực hiện một bản tổng kết về thực trạng của di sản văn hóa văn nghệ dân gian của các dân tộc trong cả nước; đồng thời có kế hoạch cụ thể cho việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản ở từng địa phương.
GS-TSKH Tô Ngọc Thanh - Chủ tịch Hội VNDG VN nhiệm kỳ 2010 - 2015 phát biểu bế mạc đại hội
Cũng cần phải nhắc lại là sở dĩ đại hội 6 tiếp tục thực hiện kế hoạch “Tầm nhìn 2010” vì thứ nhất, tính đến năm 2009 mới chỉ có trên 30 tỉnh hoàn thành kế hoạch này. Thứ nữa, cần phải nhận thức rằng ngày nay trong xã hội đang diễn ra những biến đổi nhanh chóng theo hướng hiện đại hóa, trong khi đó, di sản văn hóa văn nghệ dân gian lại chủ yếu là sản phẩm của những người nông dân với nền sản xuất nông nghiệp cũ, sống trong các công xã xóm làng. Còn những nghệ nhân - người lưu giữ các di sản này phần lớn đã bước vào tuổi “xưa nay hiếm”, rồi đây không biết họ sẽ sống được bao nhiêu người hoặc mấy người còn nhớ và còn khả năng truyền dạy cho thế hệ kế tiếp.
Trước tình hình đó, nếu không tiếp tục thực hiện kế hoạch này thì sẽ không còn cơ hội nữa trong một tương lai không xa, vì các di sản không được khôi phục, giữ gìn sẽ biến mất hoàn toàn.
Chú ý phong tặng lớp nghệ nhân mới
Song song với việc tiếp tục thực hiện kế hoạch tầm nhìn 2010, trong nhiệm kỳ mới, Hội VNDG còn tiếp tục việc phong tặng nghệ nhân dân gian cho các vị nghệ nhân đầu đàn. Thực ra việc làm này đã được Hội tiến hành từ giữa nhiệm kỳ 4.
GS-TSKH Tô Ngọc Thanh cho biết: Hội VNDG đã đề nghị với Ban Thi đua Khen thưởng của Chính phủ và cũng đã được Quốc hội thông qua phong danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân và Nghệ nhân Ưu tú “ngang tầm” với thầy thuốc, nghệ sĩ và nhà giáo. Với UNESCO những người như vậy được gọi là Báu vật Nhân văn sống nhưng luật của ta trước đây (khi chưa được sửa đổi, bổ sung- PV), lại quy định chỉ dành cho nghề thủ công danh hiệu ấy. Vì vậy, Hội VNDG VN làm theo cách riêng của mình là phong cho các cụ là Nghệ nhân Dân gian. Dù không có tiền phụ cấp hằng tháng nhưng đến ngày Tết, lễ, Hội đều có quà đến thăm và trân trọng những báu vật nhân văn sống như những người thầy thực thụ”.
Tính đến thời điểm này (2010) căn cứ trên những đề nghị của các chi hội, tỉnh, thành hội, BCH Hội VNDG VN đã phong tặng danh hiệu cho 180 vị nghệ nhân đầu đàn và đã in thành sách Nghệ nhân Dân gian Việt Nam (2 tập). Việc làm này được nhân dân hưởng ứng, nâng cao lòng tự hào của nhân dân về di sản văn hóa mà các nghệ nhân đang nắm giữ.
Bên cạnh việc tìm kiếm, phong tặng danh hiệu nghệ nhân dân gian cho các vị nghệ nhân đầu đàn, Hội cũng sẽ chú ý đến lớp nghệ nhân mới, những người đã tiếp thu từ lớp nghệ nhân cao tuổi, đang thực hành, nắm giữ kho vốn văn hóa văn nghệ dân gian, đồng thời họ cũng là những người thầy truyền dạy cho thế hệ trẻ ngày nay về vốn văn hóa văn nghệ dân gian quý báu của cha ông.
“Bách khoa thư” về văn nghệ dân gian của
54 dân tộc Cho đến ngày 31/12/2009, dự án “Công bố, phổ biến tài sản văn hóa văn nghệ dân gian các dân tộc Việt Nam” - kéo dài 10 năm (từ 2008 - 2018) đã xuất bản được 70 đầu sách trong tổng số gần 5.000 công trình của hội viên gửi đến cho Văn phòng Hội. Thực hiện dự án này, trước mắt Hội sẽ chọn lọc từ 1.000 đến 2.000 trong số các công trình gửi đến để in sách giới thiệu đến công chúng. Nếu vậy, nói như một cán bộ Hội, chúng ta sẽ có một bộ “bách khoa thư” về văn hóa văn nghệ dân gian của 54 dân tộc anh em trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam. Đó sẽ là một cuộc biểu dương trí tuệ và tài năng sáng tạo của ông cha chúng ta, tích lũy sau hàng ngàn năm lịch sử. |
Nguyễn Yến
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN