Phòng chống tiêu cực trong bóng đá: Những “bóng ma” vẫn lẩn khuất

Cuộc chiến chống tiêu cực ở BĐVN không phải là chuyện riêng của VFF, khi mà những bóng ma tiêu cực vẫn lẩn khuất đâu đó.

(TT&VH) - Cuộc chiến chống tiêu cực ở BĐVN không phải là chuyện riêng của VFF, khi mà những bóng ma tiêu cực vẫn lẩn khuất đâu đó.

Mới đây, kết quả các trận đấu ở V-League được cập nhật trên website khá nổi tiếng chuyên đưa kết quả bóng đá là livescore.com (tạm dịch là tỷ số trực tuyến). Sau khi nó đã xuất hiện khá lâu rồi trên một vài trang web chỉ có dân “bóng bánh” mới biết và truy cập.

Sự xuất hiện này là bằng chứng cho thấy V-League vẫn là và thậm chí đã trở thành một “mặt hàng”của lĩnh vực cá độ bóng đá, hợp pháp ở nước ngoài nhưng bất hợp pháp ở Việt Nam. Đấy là còn chưa nói tới những thị trường cá độ ngầm vẫn hoạt động từ trước tới nay.

Sự phát triển ấy tới mức, dân trong nghề khẳng định, các trận đấu ở V-League đều có chân rết của các mạng ngồi ôm máy tính hoặc các thiết bị hiện đại hơn ngay trên các khán đài để trực tiếp phân tích, tính toán tỉ lệ cá cược.

Như một truyền thống, ở bất cứ nơi đâu trên thế giới, đã có cá cược là tiềm ẩn nguy cơ bán độ. Một đội bóng, một trọng tài, cầu thủ, huấn luyện viên, thậm chí quan chức của Liên đoàn cũng có thể là mắt xích hay công cụ của mafia. Việt Nam đã từng có nhiều vụ án, và có thể vụ hàng loạt trọng tài, HLV và quan chức ở CLB phải ra tòa năm 2005 chưa phải là cuối cùng.

Mặt nạ phòng hơi cay và dùi cui điện được chuẩn bị ở sân Thiên Trường để đối phó với những phần tử quá khích, vì bạo lực cũng là một dạng tiêu cực của bóng đá, dù không nghiêm trọng như dàn xếp tỷ số.

Ngay ở mùa bóng 2009, có những dấu hiệu của các CLB tự phẫu thuật đội bóng thông qua những quyết định cắt hợp đồng, chuyển nhượng những cầu thủ đã từng là trụ cột của họ trong nhiều năm. Ở phía Nam, một trung vệ bị cất lên khán đài nhiều vòng đấu trước khi được đem bán cho một đội bóng khác lúc cuối mùa. Ở phía Bắc, một CLB đá ở Cúp châu lục đã ngửi thấy “mùi” của tiêu cực và chính ông chủ của đội đã phải xuống tay, cắt hợp đồng vĩnh viễn với một cựu binh. Và cũng ở phía Bắc, một CLB trảm thủ môn dù biết rằng người này từng là biểu tượng, gắn liền với đội bóng qua nhiều giai đoạn thăng trầm.

Và ngay ở giải hạng Nhất, khi vụ 4 cầu thủ ở Tiền Giang nhận tin nhắn gạ gẫm dàn xếp tỉ số từ một số máy lạ vẫn chưa được xác minh đó chỉ là đùa, phá hoại nội bộ đối thủ, hay là gạ mua bán tỉ số thật, thì cũng chưa quên, ở hạng Nhất mùa 2008, có vài cầu thủ ở một đội bóng miền Trung đã bị trả về nơi họ đi mượn, khi lãnh đội phát hiện thấy tin nhắn “nhờ đá thua” của một cầu thủ chơi cho CLB hiện đã thăng hạng V-League.

Giai đoạn mờ ám nhất và có nhiều nghi vấn nhất của BĐVN thường là cuối mùa, khi người ta ráo riết lo trụ hạng hay tìm kiếm một suất nằm trong tốp có huy chương. Xin-cho, vay-trả điểm là một tồn tại mà ngay cả VFF khi tổng kết giải cũng không dám khẳng định chắc chắn là giải sạch.

AFC Cup, một giải đấu mang tính danh dự nhiều hơn là thành tích, cũng là một mặt trận mà ở đó nhiều cầu thủ đã “tranh thủ” để đạt các mục tiêu cá nhân, trong khi các đội khách không phải bao giờ cũng chơi đúng sức.

Thậm chí trọng tài cũng bị nghi ngờ khi càng gần đây, càng thấy nhiều trận đấu mà đội chủ nhà được ưu ái rõ rệt, giống như một “truyền thống” trước kia là các chủ nhà thường có phong bì cho đội quân cầm cân nảy mực cho cái khoản là bồi dưỡng.

Hợp tác ở tầm cao

VFF và các cơ quan chức năng đã từng hợp tác trong quá khứ. Những vụ án bóng đá được phanh phui có sự trợ giúp của các cơ quan chức năng. Nhưng trên thực tế, sự hợp tác ấy chỉ dừng lại ở những vụ việc cụ thể. Nói cách khác, là để xử lý, chứ không phải là ngăn chặn và triệt tiêu các mầm mống tiêu cực.

Cuộc hợp tác mà VFF ấp ủ, sẽ cùng với các cơ quan chức năng, ký vào bản Quy chế phối hợp sẽ là một bước tiến mà ở đó, VFF không còn phải đi nhờ vả các cơ quan chức năng can thiệp vào những vụ việc tiêu cực vượt qua khỏi ranh giới của bóng đá, mà nó là một sự hợp tác, hỗ trợ qua lại.

Có thể bây giờ VFF mới đạt tới tầm hợp tác này, nhưng như người ta vẫn nói, muộn còn hơn là không bao giờ.

Phong Vũ

Tổng thư ký VFF Trần Quốc Tuấn: Nâng tầm thành chiến lược

“Đúng là từ trước tới nay, sự phối hợp giữa VFF với các cơ quan chức năng mới chỉ dừng lại ở mức vụ việc, khi có sự kiện gì thì công an mới vào cuộc. Còn bây giờ, khi có một Quy chế phối hợp, thì sự hợp tác này được nâng lên tầm chiến lược.

Những gì đã xảy ra ở bóng đá Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ (các vụ tiêu cực, dàn xếp tỉ số bị phanh phui) khiến chúng ta càng phải thêm cảnh giác trước những chuyện tiêu cực.

Sẽ không còn là sự kết hợp theo từng sự vụ nữa, mà VFF cùng với các cơ quan chức năng sẽ chủ động hơn trong cuộc chiến chống tiêu cực. Cũng cần phải hiểu rằng tiêu cực trong bóng đá không chỉ là bạo lực mà còn rất nhiều những vấn đề khác.

Cuộc họp và ký kết Quy chế hôm nay sẽ có sự tham dự của những cơ quan và các lãnh đạo quan trong bên ngành an ninh, nên có thể chờ đợi kết quả tích cực ở đó.

* Scandal bán độ của bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ:

Những ngày cuối tháng 3 vừa qua, bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ đã trải qua một cơn địa chấn thực sự, khi cảnh sát nước này tiến hành bắt giữ hơn 100 quan chức, cầu thủ cũng như HLV vì hành vi dàn xếp tỷ số, trong đó có những cái tên rất nổi bật như Fatih Akyel hay Arif Erdem, 2 cựu tuyển thủ quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ từng khá quen mặt với người hâm mộ Việt Nam. Theo cảnh sát thành phố Istanbul, trong số các nghi can bị bắt giữ, có cả những cầu thủ nước ngoài, như thủ môn Kenan Hasagic (CLB Istanbul Buyuksehir Belediyespor, ĐT Bosnia). Cảnh sát cho biết, các nghi can nói trên đã tham gia dàn xếp tỷ số ở rất nhiều giải đấu và kéo dài qua nhiều năm, với số tiền lên tới 10 triệu EUR.

Một số hãng thông tấn lớn của nước ngoài đưa tin, vụ án dàn xếp tỷ số của bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ nằm trong cuộc điều tra dàn xếp tỷ số của hơn 200 trận đấu tại 11 quốc gia châu Âu, bị đưa ra ánh sáng vào tháng 11 năm 2009, trong đó bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ có số trận đấu bị dàn xếp nhiều nhất (29 trận). Tuy nhiên, LĐBĐ Thổ Nhĩ Kỳ đã bác bỏ thông tin này, dù họ thừa nhận vụ án dàn xếp tỷ số của bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ vẫn đang được cảnh sát điều tra mở rộng.

* Scandal bán độ của bóng đá Trung Quốc

Cũng bắt đầu được cơ quan điều tra tiến hành từ cuối năm 2009, vụ án tiêu cực bóng đá tại Trung Quốc đã khiến 3 quan chức cao cấp của LĐBĐ Trung Quốc là Nam Dũng (nguyên Chủ tịch LĐBĐ Trung Quốc), Dương Nhất Dân (nguyên Phó chủ tịch LĐBĐ Trung Quốc), Trương Kiện Cường (nguyên Chủ tịch Hội đồng Trọng tài) bị đình chỉ công tác và bắt giữ... Ngoài ra, còn hơn 100 cầu thủ, HLV, trọng tài, lãnh đạo CLB và LĐBĐ Trung Quốc cũng bị thẩm vấn liên quan tới các vụ tiêu cực trong bóng đá nước này. Không chỉ dàn xếp tỷ số ở giải VĐQG Trung Quốc, bóng ma tiêu cực của bóng đá Trung Quốc còn với tay sang cả Singapore, khi CLB Quảng Nguyên Liễu Ninh cả gan dàn xếp tỷ số ngay cả lúc được mời sang đây đá giải S-League vào năm 2007 và bị Cục Điều tra tham nhũng Singapore phát hiện rồi ban lệnh truy nã đỏ với Vương Hâm, nguyên TGĐ CLB Quảng Nguyên Liễu Ninh. Cũng vì sự cố kinh hoàng của bóng đá Trung Quốc mà HLV trưởng ĐT nữ Việt Nam Trần Vân Phát đã không thể sang Việt Nam tiếp tục nhiệm vụ mà phải ở lại LĐBĐ Đại Liên để chờ bộ máy bóng đá của Trung Quốc củng cố lại.

* Từ năm 2007, giữa VFF và Cục cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (C14) thuộc TCCS Phòng chống tội phạm - Bộ Công an đã ký kết Quy chế phối hợp về phòng chống tiêu cực trong các họat động bóng đá và trước mùa giải 2010, VFF đã tổ chức Hội nghị về đảm bảo an ninh an toàn các giải bóng đá quốc gia và quốc tế với sự tham dự của đại diện Bộ Tư lệnh CSCĐ, đại diện Tổng cục An ninh (A25) Bộ Công an và đại diện Công an Hà Nội. Nhằm đảm bảo công tác phòng chống tiêu cực đạt được hiệu quả cao hơn nữa, Quy chế phối hợp về phòng chống tiêu cực trong hoạt động bóng đá được ký kết lần này sẽ quy định cụ thể trách nhiệm, quyền hạn và phạm vi của mỗi bên tham gia, xác lập mối quan hệ phối hợp, chế độ thông tin để ngăn ngừa và loại bỏ các hiện tượng tiêu cực trong bóng đá. Quy chế này cũng điều chỉnh các mối quan hệ phối hợp giải quyết các công việc thuộc chức năng-nhiệm vụ của VFF và C14 trong việc phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi tiêu cực trong bóng đá thuộc quyền quản lý, tổ chức điều hành của VFF, đảm bảo thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 15/2002/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Thông tư liên tịch số 222/2003-TTLT-UBTDTT-BCA giữa UBTDTT (nay là Tổng cục TDTT) và Bộ Công an.