Không biết thông tin Cánh đồng bất tận dự LHP Cannes ở đâu ra!
Có hay không việc bộ phim Cánh đồng bất tận sẽ đi dự LHP Cannes tại Pháp diễn ra từ ngày 12 – 23/5/2010 trước khi trình chiếu rộng rãi phục vụ khán giả trong nước? TT&VH đã trò chuyện với đơn vị chịu trách nhiệm đưa phim đi dự các LHP.
(TT&VH Cuối tuần) - Mấy ngày này, thông tin bộ phim Cánh đồng bất tận của đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình, hãng Phim Việt sẽ đi dự LHP Cannes tại Pháp diễn ra từ ngày 12 – 23/5/2010 trước khi trình chiếu rộng rãi phục vụ khán giả trong nước được đăng tải trên một tờ báo đã gây nhiều thắc mắc, bàn tán với dân trong nghề cũng như người hâm mộ điện ảnh. TT&VH Cuối tuần đã có cuộc trao đổi với chị Ngô Thị Bích Hạnh – Phó giám đốc công ty BHD, chủ quản Vietnam Mmedia, đơn vị chuyên trách việc đưa phim đi dự các LHP, xung quanh câu chuyện này.
* Xin chị cho biết thực hư chuyện Cánh đồng bất tận đi dự LHP Cannes?
- Tôi không biết thông tin đó ở đâu ra nhưng chắc chắn không phải từ BHD. Phim Cánh đồng bất tận đang ở giai đoạn hậu kỳ, khoảng 6 tháng nữa mới hoàn tất. Chúng tôi chỉ mong hoàn thành được 10 phút phim giới thiệu để sản phẩm này có thể bán được trong dịp LHP Cannes thôi. Vì tuổi thọ của một bộ phim rất ngắn, nó chỉ được chiếu trong rạp một ít thời gian sau đó sẽ phải chuyển thành DVD để phát hành tiếp nên với mỗi sản phẩm cần phải có một chiến lược tiếp thị sớm, từ khi phim chưa làm xong, để các nhà phát hành biết đến phim mình, đặt chỗ rạp, mua phim, chứ đợi khi phim hoàn thành mới giới thiệu thì có khi ngoài tiệm băng đĩa lậu đã có phim của mình rồi. Cannes là một LHP nổi tiếng với công chúng, và với những người trong nghề, đây cũng là nơi để các nhà phát hành phim gặp gỡ, trao đổi, mua bán sản phẩm.
* Để đưa một bộ phim đến các LHP và nhất là đến với một LHP nổi tiếng như Cannes có khó không thưa chị?
- Chỉ việc vào trang web của LHP mình muốn đưa phim đi, gửi bản đăng ký tham gia, rồi gửi phim cho ban tuyển chọn để họ xem và chọn lựa.
* Hành trình của một bộ phim mang đi bán và hành trình của bộ phim mang đi dự thi tại các LHP khác nhau thế nào?
- Với các hãng phát hành phim trên thế giới nói chung, trừ các studio lớn của Mỹ (vì họ rất lớn và có văn phòng ở hầu hết các nước hoặc khu vực trên thế giới để tự thực hiện các hoạt động phát hành phim của mình) thì họ thường chia phim của mình theo ba thể loại phim chính và có cách phát hành phim tương ứng.
Thứ nhất là với phim khán giả (phim thương mại – các phim này chắc chắn phải có ngôi sao nổi tiếng), họ bán qua các quan hệ riêng tại các hội chợ phim chứ không mấy khi đưa phim đi dự thi. Họ chỉ gửi phim đi LHP để chiếu khai mạc hoặc bế mạc hoặc ở các hạng mục không dự thi.
Thứ hai là phim tác giả - thể loại này tương đối khó xem nên để dễ bán phim hơn và ít tốn kém hơn trong công tác quảng bá, các nhà phát hành thường đưa phim dự thi trong các hạng mục tranh giải. Được đề cử hoặc được giải thưởng của các LHP sẽ như một sự thẩm định trước của những người trong nghề, việc này có thể giúp bán phim dễ hơn. Rất nhiều LHP trên thế giới đặc biệt các LHP ở châu Âu thường có thiên hướng chọn những phim tác giả cho các LHP của mình, như LHP Cannes, Venice...
Thứ ba là những bộ phim không phải phim thương mại, cũng không phải phim tác giả, không nhất thiết phải có ngôi sao - phim dễ xem nhưng lại có giá trị nghệ thuật - thường có thể đến các LHP hướng đến khán giả nhiều hơn như LHP Toronto, Oscar... (phim Triệu phú khu ổ chuột chiếu ở LHP Toronto đầu tiên). Việt Nam chưa có thể loại phim thứ nhất vì chưa có những diễn viên ngôi sao của Việt Nam mà cả thế giới đều biết đến. Vì vậy hành trình của một bộ phim Việt Nam mang đi bán ở nước ngoài thường sẽ dễ dàng hơn và ít tốn kém hơn nếu dự thi ở các LHP. Với các nhà sản xuất, các LHP chính là cầu nối làm cho công tác phát hành phim được dễ dàng hơn, để bộ phim của mình có thể đến với nhiều khán giả ở nhiều quốc gia hơn với chi phí hợp lý hơn..
Cảnh phim Cánh đồng bất tận
Hầu như các LHP đều yêu cầu phim tham dự phải là phim được công chiếu lần đầu tiên trên thế giới, hoặc lần đầu tiên ở nước ngoài tại LHP của mình. Nhiều phim Vietnam Media phát hành hay chiếu ở nước ngoài trước khi công chiếu trong nước vì lý do đó.
* Theo kinh nghiệm của chị, làm thế nào để phim mình được chú ý tại các LHP?
- Muốn tiếp cận với các LHP, cần phải có quan hệ tốt với ban tuyển chọn. Đây là mối quan hệ hai chiều, bên phát hành cần bán được phim còn bên tuyển chọn lại muốn có những bộ phim hay, cả hai bên đều rất cần nhau và được coi như mối quan hệ đối tác. Quan hệ đối tác thì phải được thiết lập, xây dựng trong một quá trình lâu dài, trong trường hợp này, các đối tác của chúng tôi quan tâm đến phim Việt Nam, còn chúng tôi thì muốn qua họ mà phim Việt Nam được biết đến. Khó mà dễ. Trong 5-6 năm kể từ khi bắt đầu hướng đến công việc này, Vietnam Media đã có được quan hệ với các nhà tuyển chọn của LHP Pusan, Toronto, Hong Kong, Montrial, Fukuhoka, Dubai, Venice…, thậm chí giám đốc của LHP Berline đã sang thăm Việt Nam năm ngoái.
* Xin hỏi chị, tiền có tham gia vào hoạt động “lobby” ấy không?
- Hoàn toàn không! Không bao giờ có thể dùng tiền để đưa phim vào các LHP. Bởi vì ban tuyển chọn có thể gồm rất nhiều người, có uy tín trong nghề và được trả lương rất cao, tiền không thể mua được họ. Một bộ phim chỉ có thể chen chân vào LHP bằng chất lượng. Và như tôi đã nói ở trên, muốn họ chú ý đến phim mình thì phải tạo cảm tình với họ về bộ phim của mình, cung cấp cho họ thông tin sớm nhất về phim để họ xem phim vào thời điểm tốt nhất cho thời gian chọn phim của từng LHP và tâm trạng của họ vì việc xem phim là hoạt động mang nhiều cảm tính. Như vậy phim mình sẽ có nhiều cơ hội hơn.
Bà Ngô Thị Bích Hạnh (thứ ba bên phải) cùng diễn viên
và một số thành viên BGK LHP Pusan 2006
* Xin chị cho biết kinh phí tham dự các LHP như thế nào?
- Vietnam Media vẫn tự dùng tiền của mình để gửi phim đi. Kinh phí để gửi một bộ phim cũng không nhỏ. Lệ phí tham dự dao động từ 50 – 300 USD/ phim. Thường mỗi bộ phim phải gửi đi từ 20 - 30 LHP và chỉ được một số LHP chọn. Khi được chọn rồi, cũng tùy từng LHP và tùy từng hạng mục mà diễn viên và đạo diễn mới được chi trả tiền ăn ở, đi lại và miễn phí thẻ tham dự, nhiều LHP mức phí tham gia khá đắt, có khi lên đến cả ngàn euro. Tuy nhiên khi các LHP cần đến mình hơn thì có thể họ sẽ cho miễn phí đăng ký, phí tham dự, thậm chí còn hỗ trợ các chi phí phụ đề, kỹ thuật, bản in...
* Công việc này có mang lại lợi nhuận cho Vietnam Media?
- Nếu tính đơn lẻ thì cũng có phim chúng tôi thu được lãi từ việc đó nhưng nếu tính chung thì vẫn lỗ nhiều... Tuy nhiên, với một công ty, có những hoạt động có lời ngay thì cũng có những hoạt động phải đầu tư dài hạn, sau nhiều năm mới mong có lãi. Đây không phải việc có thể kiếm lời trong ngày một ngày hai.
* Vietnam Media thường chọn phim đi dự LHP theo tiêu chuẩn thế nào?
- Do số phim nghệ thuật của Việt Nam rất ít nên thấy phim có khả năng là chúng tôi đặt vấn đề với người làm phim. Cũng có những tác giả hoặc nhà sản xuất tìm đến chúng tôi đề nghị đưa phim của họ đi dự liên hoan. Nói chung thì những người làm trong nghề đều có quan hệ với nhau nên mọi chuyện cũng không phức tạp.
* Vậy bên chị đã từ chối bộ phim nào chưa?
- Có, với những bộ phim mà chúng tôi nhận thấy là không phù hợp và dự đoán là sẽ tốn kém mà không hiệu quả.
* 10 phút phim giới thiệu Cánh đồng bất tận chắc chắn phải làm thật ấn tượng, vậy ai là người làm 10 phút phim này?
- Trước đây chúng tôi có mời chuyên gia dựng phim người Mỹ Former dựng teaser 3 phút và dựng bản nháp của phim cùng với đạo diễn nhưng 10 phút phim giới thiệu chiếu tại Cannes sẽ do chính đạo diễn dựng.
* Ngoài việc quảng bá phim tại các hoạt động bên lề LHP Cannes, Cánh đồng bất tận sẽ đi dự những LHP nào khác nữa?
- Chưa biết Cánh đồng bất tận sẽ đi dự những LHP nào vì còn phụ thuộc vào thời điểm hoàn thành bộ phim, tuy nhiên chúng tôi đã giới thiệu phim ở rất nhiều hoạt động bên lề các LHP trên thế giới trong suốt một năm trở lại đây và sẽ tiếp tục các hoạt động này trong vòng 1-2 năm tới.
* Cảm ơn chị.
* Xin chị cho biết thực hư chuyện Cánh đồng bất tận đi dự LHP Cannes?- Tôi không biết thông tin đó ở đâu ra nhưng chắc chắn không phải từ BHD. Phim Cánh đồng bất tận đang ở giai đoạn hậu kỳ, khoảng 6 tháng nữa mới hoàn tất. Chúng tôi chỉ mong hoàn thành được 10 phút phim giới thiệu để sản phẩm này có thể bán được trong dịp LHP Cannes thôi. Vì tuổi thọ của một bộ phim rất ngắn, nó chỉ được chiếu trong rạp một ít thời gian sau đó sẽ phải chuyển thành DVD để phát hành tiếp nên với mỗi sản phẩm cần phải có một chiến lược tiếp thị sớm, từ khi phim chưa làm xong, để các nhà phát hành biết đến phim mình, đặt chỗ rạp, mua phim, chứ đợi khi phim hoàn thành mới giới thiệu thì có khi ngoài tiệm băng đĩa lậu đã có phim của mình rồi. Cannes là một LHP nổi tiếng với công chúng, và với những người trong nghề, đây cũng là nơi để các nhà phát hành phim gặp gỡ, trao đổi, mua bán sản phẩm.
* Để đưa một bộ phim đến các LHP và nhất là đến với một LHP nổi tiếng như Cannes có khó không thưa chị?
- Chỉ việc vào trang web của LHP mình muốn đưa phim đi, gửi bản đăng ký tham gia, rồi gửi phim cho ban tuyển chọn để họ xem và chọn lựa.
* Hành trình của một bộ phim mang đi bán và hành trình của bộ phim mang đi dự thi tại các LHP khác nhau thế nào?
- Với các hãng phát hành phim trên thế giới nói chung, trừ các studio lớn của Mỹ (vì họ rất lớn và có văn phòng ở hầu hết các nước hoặc khu vực trên thế giới để tự thực hiện các hoạt động phát hành phim của mình) thì họ thường chia phim của mình theo ba thể loại phim chính và có cách phát hành phim tương ứng.
Thứ nhất là với phim khán giả (phim thương mại – các phim này chắc chắn phải có ngôi sao nổi tiếng), họ bán qua các quan hệ riêng tại các hội chợ phim chứ không mấy khi đưa phim đi dự thi. Họ chỉ gửi phim đi LHP để chiếu khai mạc hoặc bế mạc hoặc ở các hạng mục không dự thi.
Thứ hai là phim tác giả - thể loại này tương đối khó xem nên để dễ bán phim hơn và ít tốn kém hơn trong công tác quảng bá, các nhà phát hành thường đưa phim dự thi trong các hạng mục tranh giải. Được đề cử hoặc được giải thưởng của các LHP sẽ như một sự thẩm định trước của những người trong nghề, việc này có thể giúp bán phim dễ hơn. Rất nhiều LHP trên thế giới đặc biệt các LHP ở châu Âu thường có thiên hướng chọn những phim tác giả cho các LHP của mình, như LHP Cannes, Venice...
Thứ ba là những bộ phim không phải phim thương mại, cũng không phải phim tác giả, không nhất thiết phải có ngôi sao - phim dễ xem nhưng lại có giá trị nghệ thuật - thường có thể đến các LHP hướng đến khán giả nhiều hơn như LHP Toronto, Oscar... (phim Triệu phú khu ổ chuột chiếu ở LHP Toronto đầu tiên). Việt Nam chưa có thể loại phim thứ nhất vì chưa có những diễn viên ngôi sao của Việt Nam mà cả thế giới đều biết đến. Vì vậy hành trình của một bộ phim Việt Nam mang đi bán ở nước ngoài thường sẽ dễ dàng hơn và ít tốn kém hơn nếu dự thi ở các LHP. Với các nhà sản xuất, các LHP chính là cầu nối làm cho công tác phát hành phim được dễ dàng hơn, để bộ phim của mình có thể đến với nhiều khán giả ở nhiều quốc gia hơn với chi phí hợp lý hơn..
Cảnh phim Cánh đồng bất tận
* Theo kinh nghiệm của chị, làm thế nào để phim mình được chú ý tại các LHP?
- Muốn tiếp cận với các LHP, cần phải có quan hệ tốt với ban tuyển chọn. Đây là mối quan hệ hai chiều, bên phát hành cần bán được phim còn bên tuyển chọn lại muốn có những bộ phim hay, cả hai bên đều rất cần nhau và được coi như mối quan hệ đối tác. Quan hệ đối tác thì phải được thiết lập, xây dựng trong một quá trình lâu dài, trong trường hợp này, các đối tác của chúng tôi quan tâm đến phim Việt Nam, còn chúng tôi thì muốn qua họ mà phim Việt Nam được biết đến. Khó mà dễ. Trong 5-6 năm kể từ khi bắt đầu hướng đến công việc này, Vietnam Media đã có được quan hệ với các nhà tuyển chọn của LHP Pusan, Toronto, Hong Kong, Montrial, Fukuhoka, Dubai, Venice…, thậm chí giám đốc của LHP Berline đã sang thăm Việt Nam năm ngoái.
* Xin hỏi chị, tiền có tham gia vào hoạt động “lobby” ấy không?
- Hoàn toàn không! Không bao giờ có thể dùng tiền để đưa phim vào các LHP. Bởi vì ban tuyển chọn có thể gồm rất nhiều người, có uy tín trong nghề và được trả lương rất cao, tiền không thể mua được họ. Một bộ phim chỉ có thể chen chân vào LHP bằng chất lượng. Và như tôi đã nói ở trên, muốn họ chú ý đến phim mình thì phải tạo cảm tình với họ về bộ phim của mình, cung cấp cho họ thông tin sớm nhất về phim để họ xem phim vào thời điểm tốt nhất cho thời gian chọn phim của từng LHP và tâm trạng của họ vì việc xem phim là hoạt động mang nhiều cảm tính. Như vậy phim mình sẽ có nhiều cơ hội hơn.
Bà Ngô Thị Bích Hạnh (thứ ba bên phải) cùng diễn viên
và một số thành viên BGK LHP Pusan 2006
- Vietnam Media vẫn tự dùng tiền của mình để gửi phim đi. Kinh phí để gửi một bộ phim cũng không nhỏ. Lệ phí tham dự dao động từ 50 – 300 USD/ phim. Thường mỗi bộ phim phải gửi đi từ 20 - 30 LHP và chỉ được một số LHP chọn. Khi được chọn rồi, cũng tùy từng LHP và tùy từng hạng mục mà diễn viên và đạo diễn mới được chi trả tiền ăn ở, đi lại và miễn phí thẻ tham dự, nhiều LHP mức phí tham gia khá đắt, có khi lên đến cả ngàn euro. Tuy nhiên khi các LHP cần đến mình hơn thì có thể họ sẽ cho miễn phí đăng ký, phí tham dự, thậm chí còn hỗ trợ các chi phí phụ đề, kỹ thuật, bản in...
* Công việc này có mang lại lợi nhuận cho Vietnam Media?
- Nếu tính đơn lẻ thì cũng có phim chúng tôi thu được lãi từ việc đó nhưng nếu tính chung thì vẫn lỗ nhiều... Tuy nhiên, với một công ty, có những hoạt động có lời ngay thì cũng có những hoạt động phải đầu tư dài hạn, sau nhiều năm mới mong có lãi. Đây không phải việc có thể kiếm lời trong ngày một ngày hai.
* Vietnam Media thường chọn phim đi dự LHP theo tiêu chuẩn thế nào?
- Do số phim nghệ thuật của Việt Nam rất ít nên thấy phim có khả năng là chúng tôi đặt vấn đề với người làm phim. Cũng có những tác giả hoặc nhà sản xuất tìm đến chúng tôi đề nghị đưa phim của họ đi dự liên hoan. Nói chung thì những người làm trong nghề đều có quan hệ với nhau nên mọi chuyện cũng không phức tạp.
* Vậy bên chị đã từ chối bộ phim nào chưa?
- Có, với những bộ phim mà chúng tôi nhận thấy là không phù hợp và dự đoán là sẽ tốn kém mà không hiệu quả.
* 10 phút phim giới thiệu Cánh đồng bất tận chắc chắn phải làm thật ấn tượng, vậy ai là người làm 10 phút phim này?
- Trước đây chúng tôi có mời chuyên gia dựng phim người Mỹ Former dựng teaser 3 phút và dựng bản nháp của phim cùng với đạo diễn nhưng 10 phút phim giới thiệu chiếu tại Cannes sẽ do chính đạo diễn dựng.
* Ngoài việc quảng bá phim tại các hoạt động bên lề LHP Cannes, Cánh đồng bất tận sẽ đi dự những LHP nào khác nữa?
- Chưa biết Cánh đồng bất tận sẽ đi dự những LHP nào vì còn phụ thuộc vào thời điểm hoàn thành bộ phim, tuy nhiên chúng tôi đã giới thiệu phim ở rất nhiều hoạt động bên lề các LHP trên thế giới trong suốt một năm trở lại đây và sẽ tiếp tục các hoạt động này trong vòng 1-2 năm tới.
* Cảm ơn chị.
Vân Anh (thực hiện)
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN