Henri Cartier-Bresson: 6 thập kỷ cầm máy chu du thế giới
Sinh năm 1908, nhiếp ảnh gia vĩ đại người Pháp Henri Cartier-Bresson bắt đầu chu du khắp thế giới ở tuổi 22. Kể từ đó ông không hề dừng bước trong suốt mấy chục năm với chiếc máy ảnh luôn ở trong tay.
(TT&VH) - Sinh năm 1908, nhiếp ảnh gia vĩ đại người Pháp Henri Cartier-Bresson bắt đầu chu du khắp thế giới ở tuổi 22. Kể từ đó ông không hề dừng bước trong suốt mấy chục năm với chiếc máy ảnh luôn ở trong tay. Thời gian này, Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại ở New York đang trưng bày một triển lãm hồi cố lớn nhằm nêu bật sáu thập kỷ “rong ruổi” cầm máy của người đàn ông mà theo nhà tổ chức triển lãm Peter Galassi “đây là một trong những nhiếp ảnh gia tài năng nhất thế giới”.
Những “thời khắc quyết định” của TK 20
Đây là triển lãm hồi cố đầu tiên kể từ khi nhiếp ảnh gia Henri Cartier-Bresson qua đời vào năm 2004 ở tuổi 95. Triển lãm trưng bày 300 bức ảnh đen trắng mà ông chụp từ năm 1929 đến năm 1989, trong đó 1/5 tác phẩm chưa hề được trưng bày trước công chúng. Là nhà sáng lập ra hãng ảnh Magnum, Cartier-Bresson được chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử nổi bật của thế kỷ 20, trong đó có việc giải phóng các trại tập trung của Phát xít Đức, thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc và đám tang của Thủ tướng Ấn Độ Gandhi. Tuy nhiên, người phóng viên ảnh này luôn cố gắng làm được nhiều việc hơn chứ không chỉ dừng lại ở công việc của một người thu thập tin tức. Theo nhận định của ông Peter Galassi thì những bức ảnh của Cartier-Bresson bộc lộ sự chú tâm tới cách chụp cận cảnh và kỹ thuật sử dụng ánh sáng và bóng tối. Từ những hỗn loạn xung quanh mình, Cartier-Bresson đã tạo nên những hình ảnh phi thường mà trong cuốn sách viết năm 1952, nhiếp ảnh gia đã gọi đó là “thời khắc quyết định”.
300 bức ảnh của Cartier-Bresson được nhà tổ chức triển lãm sắp đặt theo 13 đề tài lớn. Triển lãm còn trưng bày nhiều ấn phẩm gốc của các tạp chí Life, Paris Match cùng nhiều tạp chí ảnh khác mà trong đó đăng những bức ảnh đầu tiên của ông.
Luôn coi đường phố là nhà
Mặc dù Cartier-Bresson được tiếp cận với nhiều nhân vật quyền lực và có ảnh hưởng, nhưng các bức ảnh gây ấn tượng nhất của ông lại là những hình ảnh trong cuộc sống thường nhật của đầu những năm 1930 mà sau này ông kể rằng ông đã đi vơ vẩn suốt ngày khắp các đường phố để chớp được những hình ảnh sống động trong cuộc sống. Chẳng hạn như bức ảnh Hyeres, France (ảnh dưới), tác phẩm Cartier-Bresson chụp một người đàn ông phóng xe đạp ra phố khi nhiếp ảnh gia đang đứng trên một cầu thang.
|
|
Tuy sinh ra trong một gia đình giàu có, nhưng Cartier-Bresson là người dễ thích nghi và luôn coi đường phố là nhà. Một trong những thói quen yêu thích của ông mỗi khi tham dự các cuộc họp lớn ở nơi công cộng là quên đi sự kiện chính để quan sát những người tham gia. Điều này được thể hiện rõ trong bức ảnh nổi tiếng mà Cartier-Bresson chụp những người London kỳ quặc trong lễ lên ngôi của Vua George VI năm 1937.
Không chỉ có vậy, Cartier-Bresson còn là một người chụp chân dung có tiếng. Ông đã ghi lại được chân dung của một số nghệ sĩ và trí thức nổi tiếng nhất trong thời mình, như họa sĩ Henri Matisse, tiểu thuyết gia Mỹ William Faulkner và nghệ sĩ ballet/ nhà biên đạo George Balanchine. Khi ngồi làm mẫu người ta thường hỏi nhiếp ảnh gia chụp ảnh mất bao nhiêu thời gian thì Cartier-Bresson trả lời rằng: “Lâu hơn nha sĩ chữa răng nhưng không lâu bằng bác sĩ tâm lý chữa bệnh”.
Tới triển lãm, khách tham quan còn được chiêm ngắm những bức ảnh nêu bật vẻ đẹp bất tận của phong cảnh, từ những cánh đồng lúa ở Indonesia tới hàng cây tiêu huyền ở Pháp. Cartier-Bresson còn thích ghi lại bằng hình ảnh những nghi lễ và phong tục lâu đời trong xã hội. Tuy nhiên, Cartier-Bresson không phải là người đa cảm hay hoài cổ. Mặc dù ông ưa thích lối sống truyền thống, song các bức ảnh của Cartier-Bresson vẫn cho thấy ông đã bám sát cuộc sống hiện đại như thế nào, như nhưng bức ảnh mô tả sức tiêu thụ các thiết bị gia đình và mọi người đổ xô đi nghỉ vào các ngày lễ như thế nào.
Việt Lâm
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN