Ẩm thực... “thịt rồng”!
Tưởng rằng chuyện “Nem công chả phượng” vua ăn chỉ là người ta phịa ra cho ly kì, vậy mà mới hôm qua thôi, chính tôi đã được thưởng thức không những “nem công chả phượng” mà còn được xơi cả món “thịt rồng” nữa.
(TT&VH) - Thưở nhỏ, nghe người lớn kể trong yến tiệc của vua chúa xưa có món “Nem công chả phượng”, tôi cứ há hốc mồm ra mà nghe chẳng hiểu nem công chả phượng là món gì? Tưởng rằng chuyện “Nem công chả phượng” vua ăn chỉ là người ta phịa ra cho ly kì, vậy mà mới hôm qua thôi, chính tôi đã được thưởng thức không những “nem công chả phượng” mà còn được xơi cả món “thịt rồng” nữa.
Được mời tham dự đại lễ hội ở Hà Nội nhân dịp kỉ niệm 1000 năm Thăng Long và 100 năm kỉ niệm ngày Phụ nữ Quốc tế với chủ đề “Lễ hội văn hóa hòa bình, hữu nghị vì sự tiến bộ của Phụ nữ”, trong đó có phần hội văn hóa ẩm thực thật rầm rộ. Có đến gần 70 đơn vị trong khắp nội ngoại thành Hà Nội và các quý bà trong nhiều sứ quán nước ngoài cùng tham dự. Lễ hội thật hoành tráng với đủ mặt nhân tài ẩm thực là phụ nữ về đây đua tài. Tôi hoa mắt bởi mấy chục gian trưng bày, trình diễn ẩm thực và thực sự thú vị khi tận mắt nhìn thấy các món ăn mà chỉ vua chúa thưở xưa mới được ăn và cả những món mà chắc là vua chúa thời trước cũng chẳng bao giờ được đụng đũa đến vì thời ấy làm gì có.
Rồng làm bằng tôm
1. Trong gian hàng dự thi của huyện Đan Phượng (Hà Nội) lại xuất hiện hai món mà tôi chỉ được nghe chứ chưa bao giờ được thưởng lãm. Ấy chính là “Nem công” và “Chả phượng”.
Gian hàng của chị em Đan Phượng không cầu kì, không hoa lá củ quả bài trí rực rỡ. Không lấy tảng băng nước đá tạc thành Khuê Văn Các, chẳng lấy khoai môn tạc thành tượng Nữ thần Tự do như chị em ở Đông Anh... , chị em Đan Phượng chỉ bầy hai đĩa nem công và chả phượng với mẩu giấy ghi vội bằng bút bi “Nem công” và “Chả phượng” với những chiếc nem rán giòn nhưng được xếp thành hình con công đang múa và đĩa còn lại thì là giò chả cuộn trứng xếp thành hình phượng xòe cánh.
Món chả "phượng"
Tôi hỏi: “Công là động vật hoang dã, qúy hiếm sao các bà lại dám làm thịt cả công? Phượng thì lấy đâu ra?” Các chị chỉ cười và mời tôi xơi thử.
Cẩn thận nhấm nháp miếng chả, tôi thấy nó cũng chỉ là một thứ chả làm bằng thịt có pha trứng, mộc nhĩ như loại giò chả tôi có lần được ăn ở Ninh Bình vì cách cuốn giò, chả có pha trứng tráng, mộc nhĩ để khi cắt khúc giò khúc chả sẽ cho ta một hình hoa độc đáo và có thêm vị lạ mà thôi.
Tôm hóa "rồng"
Các chị cười khoe với tôi: “Nghe nói các cụ tổ nhà em xưa được vào hầu bếp trong triều đình Nguyễn tận kinh thành Huế truyền lại, đấy là nem công và chả phượng”. Tôi mới vỡ lẽ ra: Ừ nhỉ, chẳng qua chỉ là chả và nem được xếp thành hình công hình phượng nên mới được gọi cho sang là nem công, chả phượng. Có thế mà giờ mới biết!
2. Lượn qua các gian hàng khác, tôi thực sự ngạc nhiên vì đâu đâu cũng thấy rồng. “Rồng lớn, rồng bé, rồng mẹ, rồng con”... và cả rồng tím, rồng xanh nữa mới khiếp chứ! Nghìn năm Thăng Long mà, các bà các thị thỏa sức biến đủ các món ăn thành hình rồng.
Xưa kia, rồng là vật cao quý. Chỉ có nhà vua mới được mặc áo rồng gọi là “Long bào”. Vua và hòang hậu mới được nằm giường rồng gọi là “Long sàng”. Mặt vua tôn quý thì được coi là “mặt rồng”... .
Cá hóa "rồng"
Tôi thích thú ngắm từng con rồng kì lạ do các chị em nội trợ tài hoa Hà Thành vừa sáng tạo ra trong thời đại mới. Nào là rồng làm tử quả bí ngô. Lạ chửa? Quả bí ngô mà người phương Tây khi trêu nhau thường bảo “cái đầu chú như quả bí ngô” (tức là cái đầu có vấn đề) lại được các chị khéo léo gọt tỉa thành đầu rồng? Con cá quả, các trê xẻ thịt, chiên xù rồi lắp đầu rồng vào là hóa rồng liền. Con tôm nhỏ xíu vốn hay bơi ngược, cứt lộn lên đầu, cho đội mũ rồng làm bằng cà rốt là biến thành đàn rồng bơi lội vui đáo để và trên bờ lại là hình lão Lã vọng cũng gọt bằng củ quả đang thả cần ngồi chờ thời và câu “rồng tôm chơi”... Rồi đến cả chú rồng khổng lồ kết bằng trăm con tôm luộc đỏ au. Rồng kết từ hàng trăm con ốc bươu, ốc nhồi rồi cả rồng bằng dứa, rồng bằng cà tím... Hay thật!
Tôi khoái chí lân la xem mỗi gian hàng một tí và xin các bà các chị cho nếm thử các loại rồng hiện đại xem “kì vị” của nó ra sao.
Ngon đáo để các bạn ạ!
Nếu được phong làm “Chánh chủ khảo”, thế nào tôi cũng đề nghị món “Rồng Thăng Long” được xếp huy chương vàng, chí ít thì tất cả các loại thực đơn rồng ở đây cũng sẽ được cấp bằng sáng tạo.
Được mời tham dự đại lễ hội ở Hà Nội nhân dịp kỉ niệm 1000 năm Thăng Long và 100 năm kỉ niệm ngày Phụ nữ Quốc tế với chủ đề “Lễ hội văn hóa hòa bình, hữu nghị vì sự tiến bộ của Phụ nữ”, trong đó có phần hội văn hóa ẩm thực thật rầm rộ. Có đến gần 70 đơn vị trong khắp nội ngoại thành Hà Nội và các quý bà trong nhiều sứ quán nước ngoài cùng tham dự. Lễ hội thật hoành tráng với đủ mặt nhân tài ẩm thực là phụ nữ về đây đua tài. Tôi hoa mắt bởi mấy chục gian trưng bày, trình diễn ẩm thực và thực sự thú vị khi tận mắt nhìn thấy các món ăn mà chỉ vua chúa thưở xưa mới được ăn và cả những món mà chắc là vua chúa thời trước cũng chẳng bao giờ được đụng đũa đến vì thời ấy làm gì có.
Rồng làm bằng tôm
Gian hàng của chị em Đan Phượng không cầu kì, không hoa lá củ quả bài trí rực rỡ. Không lấy tảng băng nước đá tạc thành Khuê Văn Các, chẳng lấy khoai môn tạc thành tượng Nữ thần Tự do như chị em ở Đông Anh... , chị em Đan Phượng chỉ bầy hai đĩa nem công và chả phượng với mẩu giấy ghi vội bằng bút bi “Nem công” và “Chả phượng” với những chiếc nem rán giòn nhưng được xếp thành hình con công đang múa và đĩa còn lại thì là giò chả cuộn trứng xếp thành hình phượng xòe cánh.
Món chả "phượng"
Cẩn thận nhấm nháp miếng chả, tôi thấy nó cũng chỉ là một thứ chả làm bằng thịt có pha trứng, mộc nhĩ như loại giò chả tôi có lần được ăn ở Ninh Bình vì cách cuốn giò, chả có pha trứng tráng, mộc nhĩ để khi cắt khúc giò khúc chả sẽ cho ta một hình hoa độc đáo và có thêm vị lạ mà thôi.
Tôm hóa "rồng"
2. Lượn qua các gian hàng khác, tôi thực sự ngạc nhiên vì đâu đâu cũng thấy rồng. “Rồng lớn, rồng bé, rồng mẹ, rồng con”... và cả rồng tím, rồng xanh nữa mới khiếp chứ! Nghìn năm Thăng Long mà, các bà các thị thỏa sức biến đủ các món ăn thành hình rồng.
Xưa kia, rồng là vật cao quý. Chỉ có nhà vua mới được mặc áo rồng gọi là “Long bào”. Vua và hòang hậu mới được nằm giường rồng gọi là “Long sàng”. Mặt vua tôn quý thì được coi là “mặt rồng”... .
Cá hóa "rồng"
Tôi khoái chí lân la xem mỗi gian hàng một tí và xin các bà các chị cho nếm thử các loại rồng hiện đại xem “kì vị” của nó ra sao.
Ngon đáo để các bạn ạ!
Nếu được phong làm “Chánh chủ khảo”, thế nào tôi cũng đề nghị món “Rồng Thăng Long” được xếp huy chương vàng, chí ít thì tất cả các loại thực đơn rồng ở đây cũng sẽ được cấp bằng sáng tạo.
Hà Nội 9/3/2010
TS. Vũ Thế Long
(Thư ký CLB Ẩm thực – Hội Văn nghệ Dân gian VN)
(Thư ký CLB Ẩm thực – Hội Văn nghệ Dân gian VN)
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN